Σύμπτωση που επαναλαμβάνεται παύει να είναι σύμπτωση. Οι παράλληλες πολιτικές αναταράξεις φανερώνουν ότι κάτι δεν δουλεύει καλά στις δυτικές δημοκρατίες.
Στις ΗΠΑ, οι ειδικοί ακόμη μελετούν τους λόγους για τους οποίους ο Τραμπ κέρδισε με άνεση τις εκλογές, παρότι οι Δημοκρατικοί ανόρθωσαν τους οικονομικούς δείκτες. Στη Γαλλία, οι αναλυτές διερωτώνται πώς οι Λεπέν – Μπαρντελά έφεραν τα πάνω κάτω στο πολιτικό σκηνικό και ο Μακρόν πασχίζει να συγκροτήσει κυβέρνηση. Στη Γερμανία, οι παρατηρητές αναρωτιούνται γιατί η AfD εκτοξεύει τα ποσοστά της και πώς ένα άλλο –αριστερό– λαϊκιστικό κόμμα ενισχύει τις δυνάμεις του υιοθετώντας αντιμεταναστευτικές πολιτικές.
Στοχαστές που βρίσκουν το θάρρος να βγουν από την παραμορφωτική γυάλα των δυτικών ελίτ έχουν αποδώσει την «άνοιξη» των λαϊκιστικών δυνάμεων στην παραδοχή ότι σε έναν μεγάλο βαθμό οι δυτικές οικονομίες αναπτύσσονται με τον εργαζόμενο αντί για τον εργαζόμενο, αδυνατώντας να αποφέρουν υψηλότερους μισθούς, χαμηλότερες τιμές και λιγότερο κραυγαλέες ανισότητες.
Η αλήθεια είναι ότι το Κέντρο, πόσο μάλλον η Αριστερά, τελευταία μίλησαν περισσότερο για τη woke ατζέντα και λιγότερο για την εργατική και μεσαία τάξη. Σημαντικά τα ζητήματα των διακρίσεων. Κατέλαβαν όμως περίοπτη θέση στη δημόσια συζήτηση και ενίοτε επισκίασαν τις βιοποριστικές αγωνίες των μικρομεσαίων, δημιουργώντας ρήγμα στις σχέσεις των πολιτικών κατεστημένων με μια κρίσιμη μάζα των ψηφοφόρων· κυρίως χαμηλού εισοδήματος και χαμηλής εκπαίδευσης.
Μέσα στο ίδιο σκηνικό, καλ-λιεργήθηκε έδαφος για την εκδήλωση ξενοφοβίας. «Εάν είσαι ευκατάστατο άτομο που εργάζεται στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, αυτό που κάνουν οι μετανάστες για εσένα είναι να παρέχουν φθηνές υπηρεσίες στο νοικοκυριό σου, όπως ο καθαρισμός του σπιτιού σου ή η φροντίδα του κήπου σου. Στη γειτονιά σου δεν κατοικούν μετανάστες και σπάνια ανταγωνίζεσαι κάποιον μετανάστη για μια κατοικία, μια δουλειά ή μια θέση σε ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια. Ομως, αν είσαι εργαζόμενος χαμηλής εκπαίδευσης που ήδη αντιμετωπίζει δύσκολες συνθήκες, η παρουσία των μεταναστών είναι ανταγωνιστική για θέματα που αφορούν άμεσα τη ζωή σου», έλεγε σε μια συνέντευξη ο καθηγητής Οικονομικών στο MIT Νταρόν Ατζέμογλου· αδιαμφισβήτητος για τις δημοκρατικές ευαισθησίες του.
Και όσο η προηγμένη τεχνολογία οδηγεί τις εξελίξεις, τόσο ανοίγει και η κοινωνική ψαλίδα με καταλύτη το γνωστικό επίπεδο· αρκεί να δει κανείς την καμπύλη της εξέλιξης του εισοδήματος βάσει εκπαίδευσης πριν και μετά το 2000.
Κάτι δεν δουλεύει σωστά στο Βασίλειο της Δανιμαρκίας. Οι λαϊκιστές δεν μπορούν να το φτιάξουν. Οι κεντρώες δημοκρατικές δυνάμεις αποδεδειγμένα συνδέθηκαν με τα μεγαλύτερα άλματα στο βιοτικό επίπεδο της Δύσης. Θα πρέπει τώρα να δώσουν την καλώς εννοούμενη απάντηση στην άκομψη, πλην αιτιολογημένη, εκδίκηση της εργατικής και μεσαίας τάξης.
