Πρώτα πρώτα, στο πνεύμα της «νέας εποχής», κάποιος θα πει πως δεν υπάρχουν ειδικοί. Ο λόγος τους έχει ίδια αξία με του απλού πολίτη. Το ξεκαθάρισε με τον τρόπο του ο Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ, γνωστός αντιεμβολιαστής, που προαλείφεται για υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Τραμπ.
«Η τυφλή εμπιστοσύνη στους ειδικούς είναι δείγμα ολοκληρωτισμού. Στη δημοκρατία αμφισβητούμε τους πάντες». Συνεπώς ο κυρ Θόδωρος μπορεί να αμφισβητήσει έναν αναλυτή διεθνών σχέσεων με τρία πτυχία και δύο μεταπτυχιακά. Οπως το είπε και ο φίλος του Μουσολίνι, ο γνωστός οικονομολόγος Βίλφρεντ Παρέτο: «Η Ιστορία είναι ένα νεκροταφείο των ελίτ».
Ας ξεπεράσω αυτό το λαϊκιστικό και αφελές ζήτημα «ποιος αμφισβητεί ποιον» και ας μπω στην ουσία του θέματος. Η διεθνής κατάσταση είναι τόσο ρευστή που δικαιώνει απόλυτα τον Μπίσμαρκ, ο οποίος υποστήριζε πως «η μόνη σταθερή παράμετρος στην Ιστορία είναι η γεωγραφία».
Το σημερινό τοπίο παραπέμπει στο αινιγματικό 1946, όταν όλες οι εξελίξεις ήταν δυνατόν να συμβούν. Το ότι τα γεγονότα πήραν την τροπή που όλοι γνωρίζουμε, αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα μπορούσαν να έχουν εξελιχθεί αλλιώς.
Η διεθνής κατάσταση είναι τόσο ρευστή που δικαιώνει απόλυτα τη ρήση Μπίσμαρκ, ο οποίος είχε πει ότι «η μόνη σταθερή παράμετρος στην Ιστορία είναι η γεωγραφία».
Είμαι σίγουρος πως μετά μισόν αιώνα, κοντά στο 2075, οι σχολιαστές αναλύοντας τη σημερινή κατάσταση θα κάνουν παρεμφερή σχόλια. Διότι όντως σήμερα δεν υπάρχουν βεβαιότητες, καθώς στην ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται μια ομάδα η οποία είναι γεμάτη εσωτερικές αντιθέσεις, αλλά έχει ένα κοινό στοιχείο: την περιφρόνηση προς το διεθνές δίκαιο και τις συνθήκες που έχουν διαμορφώσει τα σύνορα του κόσμου, αντιλαμβανόμενη την πολιτική ως ένα διαρκές deal μεταξύ των βασικών παικτών, σε ένα καρέ που η τράπουλα είναι σημαδεμένη από τον «πλανητάρχη».
Σε μια τέτοια κατάσταση ουδείς άνθρωπος με δημόσιο λόγο που σέβεται τους αναγνώστες του θα ήταν σε θέση να κάνει στέρεες εκτιμήσεις. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να θέτει ερωτήματα ή να συγγράφει σενάρια τα οποία να καλύπτουν όλο το εύρος των πιθανών εξελίξεων. Απαντήσεις είναι αδύνατον να δώσει. Διότι μια κίνηση στο ουκρανικό μέτωπο μπορεί, στο πλαίσιο ενός deal, να αναμορφώσει τον χάρτη στη Μέση Ανατολή και από καραμπόλα και στο Αιγαίο.
Και όμως, αυτή την πολυπλοκότητα της διεθνούς κατάστασης φαίνεται να την αγνοούν οι «διπλωμάτες», οι «στρατηγοί» και οι «διεθνείς αναλυτές» του Διαδικτύου, οι οποίοι έχουν έτοιμες τις απαντήσεις τους για όλα αυτά.
Και δεν αρκούνται στις προφητείες τους. Εγκαλούν, άλλοι με σκαιό τρόπο, άλλοι πιο κομψά, όλους αυτούς τους ειδικούς –χωρίς εισαγωγικά– που δηλώνουν την αδυναμία τους να μαντέψουν. Σχολιαστές είναι, δεν είναι μάντεις.
Πολύ φοβούμαι ότι αν επικρατήσει ο τραμπικός ζόφος της ισοπέδωσης και οι απόψεις του Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ γίνουν κυρίαρχες, την Ιστορία θα τη γράψουν οι δοξασίες, οι μύθοι και η… θεωρία του φλογιστού.
