Παρατηρώ πως μερίδα σχολιαστών αντιμετωπίζει την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας ως μια πράξη θεσμικής ρουτίνας. Το επιχείρημά τους είναι πως ούτε αρμοδιότητες έχει ούτε πλέον επικρέμαται η απειλή των πρόωρων εκλογών, άρα είναι μια τυπική διαδικασία για έναν θώκο, εν πολλοίς, διακοσμητικό. Συνεπώς, «ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε». Τι κι αν εκλεγεί Πρόεδρος με 180 ψήφους ή 160 ή 151. Η δουλειά να γίνει και πάμε παρακάτω στα σοβαρά και τα δύσκολα. Είναι όμως έτσι η κατάσταση;
Παρακάμπτω το θεσμικό ζήτημα –όχι ότι δεν είναι σημαντικό– και μπαίνω κατευθείαν στην ουσία της υπόθεσης. Ο πρωθυπουργός με την απόφασή του για το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας –γυναίκα ή άνδρας– θα φανερώσει τη στρατηγική του για το υπόλοιπο της θητείας του. Διότι στρατηγική είναι η απόφαση αν το προέχον είναι η κομματική συνοχή ή η διατήρηση του ανοίγματος προς την Κεντροαριστερά. Η πρώτη περίπτωση αποτελεί μια συντηρητική επιλογή που θέτει σε πρώτη μοίρα την ενότητα της κυβερνώσας παράταξης. Ο πρωθυπουργός θα θελήσει να αποφύγει εσωτερικούς τριγμούς και να διαμορφώσει –και μέσω του πιθανολογούμενου ανασχηματισμού– ισορροπίες που θα του επιτρέψουν να κυβερνήσει απρόσκοπτα τα υπόλοιπα δυόμισι χρόνια. Συγχρόνως θα στείλει το μήνυμα: ό,τι ήταν να πάρουμε από την Κεντροαριστερά το πήραμε, τώρα κοιτάμε τα δικά μας παιδιά που γκρινιάζουν. Η δεύτερη περίπτωση θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας «επιθετικής» – ηγεμονικής κίνησης, γεμάτης αυτοπεποίθηση, χωρίς ανασφάλειες, που θα επιβεβαιώνει την κυριαρχία του πρωθυπουργού σε έναν ιδεολογικό και πολιτικό χώρο πολύ ευρύτερο του κόμματός του. Θα αποδεικνύει πως δεν τον ενδιαφέρουν οι γέφυρες με τη Δεξιά του ξανθού γένους, καθώς ο κεντρικός προσανατολισμός του παραμένει ο ίδιος: η συμμαχία της Κεντροδεξιάς με το μεταρρυθμιστικό Κέντρο και τις παρυφές της Κεντροαριστεράς. Μια συμμαχία που έχει αποδειχθεί νικηφόρος.
Εχει σημασία με πόσες ψήφους θα εκλεγεί Πρόεδρος Δημοκρατίας; Τυπικά όχι, διότι το αναθεωρημένο Σύνταγμα προβλέπει και την απλή πλειοψηφία. Ουσιαστικά όμως η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική και όχι μόνο στο συμβολικό επίπεδο. Είναι αυτονόητο, μιλώντας πολιτικά, πως οι 180 ψήφοι έχουν εντελώς άλλη βαρύτητα από τις 160, πολύ δε περισσότερο τις 151, ασχέτως της συνθέσεως αυτής της ευρείας πλειοψηφίας. Να υπενθυμίσω πως η ψήφος εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας δεν επέχει θέση ψήφου εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση και –με δεδομένη τη στάση του πρωθυπουργού το 2015– δεν είναι νομιμοποιημένη πολιτικά η κομματική πειθαρχία. Η ψηφοφορία είναι ονομαστική και ο καθένας αναλαμβάνει τις ευθύνες του.
Υποθέτω –για να μην πω ότι είμαι σίγουρος– πως ο πρωθυπουργός έχει ήδη πάρει την απόφασή του. Το δε πολιτικό περίγραμμα το οποίο περιέγραψα αφορά την περίπτωση ο υποψήφιος Πρόεδρος να είναι προσωπικότητα προερχόμενη από τον χώρο της πολιτικής. Ειδάλλως, ο πρωθυπουργός δεν χρειάζεται να ψάξει πολύ. Πρόεδρο Δημοκρατίας έχουμε.
