Την μετανάστευση είναι δύσκολο να την σταματήσεις, γιατί βασίζεται σε διάφορες βαθιές ανθρώπινες ανάγκες. Μία εξ’ αυτών είναι η ανάγκη για καλύτερη ζωή. Αυτό το αγκάθι κάνει τους ανθρώπους να παίρνουν μία τροχήλατη βαλίτσα και να πάνε σ’ ένα μέρος μακρινό, για να δουλέψουν.
Φανταστείτε πως βρίσκεστε στη χώρα σας και δεν βλέπετε φως στο τούνελ. Έχετε σπουδάσει, έχετε εκπαιδευτεί, αλλά βγάζετε ψίχουλα ή δεν βρίσκετε δουλειά. Οι προοπτικές σας συρρικνώνονται διαρκώς, ενώ ταυτόχρονα οι δρόμοι της περιοχής σας φαντάζουν γερασμένοι, στερημένοι ζωής και φρεσκάδας. Όλα τα κουλ πράγματα μοιάζει να συμβαίνουν αλλού, ώσπου πληροφορείστε πως ψάχνουν άτομα στο Όσλο ή στο Σίδνεϊ και πάτε. Η μετανάστευση βασίζεται στη βαθιά ανθρώπινη θέληση να κάνεις τη ζωή σου καλύτερη και στον διαρκή, άλυτο γρίφο «είναι καλή η ζωή που ζω;».
Όμως κι η άλλη πλευρά, αυτή που δέχεται τους μετανάστες, έχει τα οφέλη της. Σκεφτείτε μία χώρα όπως η Ελλάδα, όπου τα συστήματα παροχής υγείας και φροντίδας έχουν καταρρεύσει και έχουν αφεθεί ανεξέλεγκτα στις δυνάμεις της αγοράς. Χωρίς Αλβανίδες, Γεωργιανές, Βουλγάρες, Νιγηριανές που πρόθυμα αναλαμβάνουν να φροντίσουν ηλικιωμένους, τι θα γινόταν; Ή σκεφτείτε το οργανωμένο και λειτουργικό σύστημα υγείας και παροχής φροντίδας της Γερμανίας χωρίς νοσοκόμους και γιατρούς από την Ελλάδα, τη Ρωσία, την Πολωνία και χίλια δυο άλλα μέρη.
Το όραμα της ακροδεξιάς να εμποδιστεί γενικώς η μετακίνηση προσώπων προς πλουσιότερες χώρες δεν είναι μόνο απάνθρωπο, οπισθοδρομικό, επικίνδυνο κι αντίθετο με το όποιο Ευρωπαϊκό όραμα γεννήθηκε άλλοτε μέσα από την ντροπή, την οικονομική συντριβή και τον θρήνο των πολέμων και των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης. Είναι και ασύμφορο. Εάν, μάλιστα, προστεθεί στο όραμα αυτό και η προοπτική των απελάσεων (ιδέα ανατριχιαστική που στην Ευρώπη προωθείται από τη νεοναζιστική Εναλλακτική Για Την Γερμανία, την οποία πλέον απροκάλυπτα στηρίζει ο Μασκ που δεν χρειάζεται πια να παριστάνει τον κανονικό άνθρωπο), το όλο εγχείρημα γίνεται οικονομικά σκανδαλώδες. Δεν βγάζει νόημα.
Σύμφωνα με τις καθιερωμένες προβλέψεις για τη νέα χρονιά που δημοσιεύει το έγκριτο περιοδικο The Economist, το 2025 προκειμένου να ανταποκριθούν στη δυσαρέσκεια των εκλογέων, τα κράτη θα επιχειρήσουν να κρατήσουν τους ξένους εκτός συνόρων (The coming border crackdown, The World Ahead 2025, The Economist). «Το πιο δραματικό πείραμα θα λάβει χώρα στις ΗΠΑ», προβλέπει ο Robert Guest.
«Οι οικονομικές συνέπειες θα είναι άσχημες. Εάν απελαθούν μόνον 1,3 εκατομμύρια παράτυποι εργάτες (από ένα σύνολο που υπολογίζεται στα 8,3 εκατομμύρια) η οικονομία της Αμερικής θα είναι κατά 1,2% μικρότερη του αναμενόμενου το 2028. Αν τους πετάξει όλους έξω, η οικονομία θα μικρύνει συγκλονιστικά, κατά 7,4%». Η κατασκευή ακριβών κέντρων κράτησης μεταναστών, προσφύγων και αιτούντων άσυλο στο Μεξικό ή την Αφρική θα είναι μόνο ένα από τα φανερά κόστη μίας παράλογης πολιτικής.
Υπάρχουν και κρυφά. Εάν η Αμερική γίνει ένα απροκάλυπτα δύσκολο μέρος για τους μετανάστες, όσοι έχουν ταλέντα, προσόντα, δεξιότητες, θα πάνε αλλού. «Αυτό θα μουδιάσει τον εντυπωσιακό δυναμισμό της Αμερικής», αφού οι μετανάστες είναι συχνά καινοτόμοι και ριψοκίνδυνοι (αλλιώς δεν θα άφηναν την χώρα τους). Επιμέρους πεδία, όπως τα ξενοδοχεία, η συγκομιδή καρπών κλπ. θα πληγούν χωρίς εργατικά χέρια. Ενώ μερικές καλές ιδέες θα ανθίσουν αλλού-στο Ντουμπάι ή την Ελβετία, σύμφωνα με τον Economist. Τα κράτη που αγωνιούν να κλειστούν στον εαυτό τους ξεραίνονται.
Η Ιαπωνία, ο πληθυσμός της οποίας γερνάει με ταχύτατους ρυθμούς, θα κάνει κάτι άλλο το 2025, λέει το Economist. Έχει καταστρώσει ένα ήσυχο και βιώσιμο πλάνο προκειμένου να επιτρέψει σε 800.000 ανθρώπους που το επιθυμούν να περάσουν τα σύνορα και να φτιάξουν τη ζωή τους εκεί. Οι ανάγκες της Ιαπωνίας αφορούν κατασκευαστικά έργα και παροχή φροντίδας, δουλειές που οι Ιάπωνες δεν επιθυμούν να κάνουν. «Άλλες πλούσιες χώρες με πληθυσμούς που γερνάνε θα έπρεπε να πάρουν παράδειγμα», σύμφωνα με το περιοδικό.
Φανταστείτε μια χώρα στραγγισμένη από ροές ιδεών, κεφαλαίων και ριψοκίνδυνων, νέων ανθρώπων με ταλέντα. Μια χώρα που δεν προσελκύει, αλλά διώχνει όσους ψάχνουν καλύτερη ζωή. Μια χώρα απ’ όπου θες να φύγεις, γιατί αισθάνεσαι πως μαραζώνεις και χάνεις κομμάτι της αξιοπρέπειας σου στις συναναστροφές με τον κρατικό μηχανισμό και στις συναλλαγές σου με ιδιώτες.
Δυστυχώς, δεν θέλει φαντασία, γιατί η χώρα μας παραμένει ένα μέρος που πολλοί θέλουν να εγκαταλείψουν. Διάφοροι Έλληνες, της Ελλάδας και του εξωτερικού, κουβαλούν το εσωτερικό γρατσούνισμα εκείνου εκεί του σχεδίου απόδρασης που ματαιώθηκε ή, τελικά, υλοποιήθηκε, με κόπο και φθορά. Εύχομαι το 2025 να είναι μια καλύτερη χρονιά για την Ελλάδα, όμως, αυτό δεν θα συμβεί μέσα από μισανθρωπικά συλλογικά οράματα και οικονομικές επιλογές που δεν βγάζουν οικονομικό νόημα.
