Διάβασα τη δημοσκόπηση της MRB για το πώς βλέπουν οι Ελληνες τους ξένους ηγέτες. Είναι ανθρώπινο όταν βρίσκεσαι μπροστά σε ένα δυσάρεστο εύρημα να αναπτύσσεις διάφορες γραμμές άμυνας. Δεν μπορείς να αποδεχθείς κάτι με το οποίο διαφωνείς ριζικά διότι προσβάλλει την καταστατική σου αρχή, τον πυρήνα της ταυτότητάς σου, που είναι η πίστη στη φιλελεύθερη δημοκρατία.
Τι το ανησυχητικό έλεγε αυτή η δημοσκόπηση; Πως ο δημοφιλέστερος ξένος ηγέτης είναι ο Πούτιν, τον ακολουθεί ο Τραμπ, έπεται ο Μακρόν και στην τέταρτη θέση βρίσκεται ο Κινέζος Σι Τζινπίνγκ. Δηλαδή, στην τετράδα βρίσκονται δύο πέραν πάσης αμφιβολίας αυταρχικοί ηγέτες, ο Πούτιν και ο Σι, ενώ ο Τραμπ ελάχιστο σεβασμό επέδειξε στους θεσμούς των ΗΠΑ. Αλλά τη δημοτικότητά του, με καλή διάθεση, ας την αποδώσουμε στο γεγονός της εκλογικής νίκης του. Οι πολίτες θαυμάζουν τον νικητή και αποστρέφονται τον ηττημένο, κάτι που φαίνεται στην πολύ χαμηλή αποδοχή του Τζο Μπάιντεν, αν και με την πολιτική του ευνόησε την πατρίδα μας.
Φαίνεται πως κάποιοι πολίτες έχουν κουραστεί από τις ρυθμίσεις και τους θεσμούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας και αυτό το φαινόμενο τείνει να λάβει πανευρωπαϊκές διαστάσεις.
Διερωτήθηκα πώς είναι δυνατόν σχεδόν το 32% να έχει θετική εικόνα για έναν ηγέτη που εισέβαλε απρόκλητα σε ένα μικρότερο γειτονικό κράτος, που έχει εγκαθιδρύσει στη χώρα του ένα αυταρχικό καθεστώς στο οποίο οι αντίπαλοί του πέφτουν από τα παράθυρα και ο οποίος ποτέ δεν στάθηκε δίπλα στην Ελλάδα. Ή, τι στο καλό βρήκαν στον ηγέτη μιας χώρας ενός στυγνού κρατικού καπιταλισμού στην οποία δεν υπάρχουν δικαιώματα και ελευθερίες.
Η πρώτη γραμμή άμυνας σε αυτά τα ευρήματα ήταν μήπως η δημοσκόπηση ήταν πρόχειρη, άρα αναξιόπιστη. Αμέσως απέρριψα αυτή την εκδοχή διότι η εταιρεία που τη διενήργησε είναι από τις πλέον σοβαρές. Αλλωστε, σκέφτηκα, δεν μπορώ να απορρίπτω μια δημοσκόπηση διότι δεν μου άρεσαν τα αποτελέσματά της. Η δεύτερη γραμμή άμυνας ήταν μήπως πολλοί εκ των ερωτηθέντων δεν ήταν νηφάλιοι. Μήπως τελούσαν υπό κάποια επήρεια. Και αυτή η ερμηνεία δεν μου άρεσε διότι ήταν πέραν πάσης λογικής και διότι τελικά οδηγούσε στην αμφισβήτηση της συγκεκριμένης δημοσκόπησης. Ετσι, αφού σαρώθηκαν οι δύο πρώτες γραμμές άμυνας, μού απέμεινε η τρίτη. Δηλαδή το γεγονός ότι μόνο το 32% βλέπει θετικά τον Πούτιν. Αυτό το λέμε και παρηγοριά στον άρρωστο.
Είναι ολοφάνερο πως ένα σημαντικό κομμάτι των Ελλήνων θέλγεται από τον αυταρχισμό. Προτιμά να λαμβάνονται και να υλοποιούνται οι αποφάσεις χωρίς πολλές συζητήσεις και ενστάσεις, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν θιγόμενες μειοψηφίες. Οι δουλειές να τελειώνουν και τα δικαιώματα στην άκρη. Φαίνεται πως κάποιοι πολίτες έχουν κουραστεί από τις ρυθμίσεις και τους θεσμούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας και αυτό το φαινόμενο τείνει να λάβει πανευρωπαϊκές διαστάσεις. Είναι γνωστό πως η γοητεία της δημοκρατίας –για όλους όσοι εξακολουθούν να γοητεύονται από αυτήν– είναι πως δίνει λόγο και χώρο και σε αυτούς που αγω-νίζονται να την ανατρέψουν.
