Η στήλη σπάνια ασχολείται με βιβλία μυθοπλασίας. Αυτή την εβδομάδα, ωστόσο, θα ασχοληθεί με μια συλλογή λογοτεχνικών αφηγήσεων, οι οποίες όμως δεν αποτελούν προϊόν επινόησης. Τα συμβάντα που περιγράφονται σε αυτές είναι όλα πραγματικά, τα δε πρόσωπα που πρωταγωνιστούν το ίδιο.
Τα «Μικρά κατασκοπευτικά» είναι το τελευταίο βιβλίο του Ανδρέα Αποστολίδη, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αγρα. Ο Αποστολίδης είναι συγγραφέας δραστικών αστυνομικών ιστοριών. Εχει επίσης γράψει μελέτες, έχει μεταφράσει μεγάλους συγγραφείς του είδους κι έχει επίσης γυρίσει ντοκιμαντέρ.
Στα «Μικρά κατασκοπευτικά» μάς προσφέρει μια σειρά από 62 έξοχες ιστορίες που συνδέονται η μία με την άλλη, άλλοτε πιο συχνά, άλλοτε πιο χαλαρά (σαν επεισόδια σειράς δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ), όλες αντλημένες από τον κόσμο της κατασκοπείας και της τρομοκρατίας στον 20ό και στις αρχές του 21ου αιώνα.
Από τις σελίδες του περνούν η KGB, η Μ16, η Μοσάντ, η Χαμάς, ο Κιμ Φίλμπι, ο Αλεξάντερ Λιτβινένκο, ο Τζον Λε Καρέ, το LSD, το πλουτώνιο κι ένα σωρό άλλα ονόματα, οργανώσεις, μυστικές υπηρεσίες. Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Μια προσωπική επιλογή “σκηνών” του Ανδρέα Αποστολίδη, με τον Τζον Λε Καρέ να συνοψίζει: “Πώς μπορεί να γίνει κανείς κατάσκοπος”».
Η στήλη προτείνει ανεπιφύλακτα το βιβλίο ως δώρο για τις γιορτές, διατρέχοντας αυτή την εβδομάδα μερικές από τις συναρπαστικές ιστορίες του. Σημείο αφετηρίας μας ο Αρνολντ Ντόιτς, Αυστριακός εβραϊκής καταγωγής, διανοούμενος και «εμπνευστής του μεγαλύτερου φιλοκομμουνιστικού δικτύου κατασκοπείας στη Μεγάλη Βρετανία». Η γυναίκα του είχε εκπαιδευτεί ασυρματίστρια στη Μόσχα, ενώ ο ίδιος υπήρξε μέντορας του πιο διάσημου Βρετανού κομμουνιστή κατασκόπου: του Κιμ Φίλμπι.
Το 1937 ο Ντόιτς θα ανακληθεί στη Μόσχα επειδή έγινε γνωστή η δράση του στη Δύση. Συνήθως, όταν το πράγμα έφτανε εδώ, οι πράκτορες που καλούνταν πίσω εκτελούνταν.
Ο Ντόιτς τη γλίτωσε. Ο Αποστολίδης γράφει ότι ίσως αυτό να οφειλόταν σε έναν άλλο πράκτορα: τον Ιγκνας Πορέτσκι, που τότε αποσκίρτησε στη Δύση.
Η Μόσχα θεώρησε πως ο Πορέτσκι είχε καταδώσει στις δυτικές αρχές τον Ντόιτς. Θα εντοπιστεί στην Ελβετία. Μια Γερμανίδα κομμουνίστρια, η Γερτρούδη Σίλμπαχ, τον παρασύρει στον Γάλλο κομμουνιστή Ρολάν Αμπιατέ, «που τον περίμενε με ένα οπλοπολυβόλο στο χέρι και τον γάζωσε».
Το πτώμα του Πορέτσκι βρέθηκε με μια τούφα μαλλιά στη χούφτα του. «Ο μελλοθάνατος, στη θέα του πρώην συντρόφου του με το οπλοπολυβόλο, είχε προσπαθήσει να βάλει τη Γερτρούδη ασπίδα του τραβώντας την από τα μαλλιά»…
