Σαφώς, η απόλυτη αυτονομία των σχολικών μονάδων δεν είναι και ό,τι καλύτερο. Αλλά ούτε και αυτό που καταγράφεται στην Ελλάδα. Η χώρα μας είναι τελευταία στη λίστα των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ ως προς την αυτονομία που έχουν ο διευθυντής και ο σύλλογος διδασκόντων σε σειρά κρίσιμων θεμάτων, όπως το αναλυτικό ή και το ωρολόγιο πρόγραμμα σπουδών. Εχουμε το πιο «καθετοποιημένο» σύστημα οργάνωσης των, συνολικά 10.800, σχολικών μονάδων στη χώρα, αφού όλα καθορίζονται με «φετφάδες» που βγάζει το υπουργείο Παιδείας, κατ’ αναλογίαν με τους φετφάδες που εκδίδει το τουρκικό υπουργείο. Αλλωστε, η γειτονική χώρα είναι προτελευταία στην ίδια λίστα.
Επί υπουργίας Νίκης Κεραμέως είχαν γίνει ενέργειες υπέρ της αυτονομίας των εκπαιδευτικών –διευθυντών και συλλόγων διδασκόντων–, αλλά όπως υποδηλώνει και η λίστα του ΟΟΣΑ, καθώς και υψηλόβαθμα στελέχη του, απαιτούνται επιπλέον βήματα. Ποια θα είναι αυτά; Τεχνογνωσία μπορεί να εισαχθεί από το Μεξικό, την Τσεχία, τη Βρετανία, που βρίσκονται στις τρεις πρώτες θέσεις της λίστας του ΟΟΣΑ.
Βεβαίως, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη και οι ελληνικές ιδιαιτερότητες! Η τελευταία ανακοίνωση της ΟΛΜΕ δίνει ένα παράδειγμα. Η Ομοσπονδία μιλάει για πρωτοφανή περιστατικά διευθυντικού αυταρχισμού, όπως ότι «διευθυντές σχολείων δεν επιτρέπουν σε συναδέλφους να μετακινηθούν εκτός σχολείου δήθεν εξαιτίας του ωραρίου 8-2, είτε απαιτούν από εκπαιδευτικούς να αναπληρώνουν απουσιάζοντες συναδέλφους παραβιάζοντας το εργασιακό τους ωράριο». Ωστόσο, νόμος του 2018 ορίζει ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να παραμένουν στο σχολείο «στις εργάσιμες ημέρες, πέρα από τις ώρες διδασκαλίας, για την προσφορά και άλλων υπηρεσιών που ανατίθενται από τα όργανα διοίκησης του σχολείου και συνδέονται με το γενικότερο εκπαιδευτικό έργο». Επίσης, παρότι η ΟΛΜΕ ζητεί τα διάφορα ζητήματα να λύνονται με παιδαγωγικό τρόπο σε κλίμα διαλόγου ανάμεσα στους μαθητές και στους εκπαιδευτικούς και με την αρωγή των γονέων, όταν χρειαστεί, κατηγορεί διευθυντές ότι «λειτουργούν ως το μακρύ χέρι της κυβέρνησης και του υπουργείου, που υλοποιεί και στηρίζει τις αντιλαϊκές και αντιεκπαιδευτικές πολιτικές».
Οι συνδηλώσεις των συνδικαλιστικών επιλογών, αλλά και το καθεστώς που επικρατεί σε πολλά σχολεία, υπονομεύουν τα όποια μεγαλύτερα όρια αυτονομίας μπορεί να δώσει το υπουργείο Παιδείας στους εκπαιδευτικούς. Διότι άλλο αυτονομία και άλλο χαλαρότητα…
