Παρά τις θετικές προθέσεις της ελληνικής πλευράς, το σύνθετο και δυνητικά εύφλεκτο παζλ των ελληνοτουρκικών σχέσεων εξακολουθεί να παραμένει άλυτο, με τις ενδείξεις να συνηγορούν ότι η κατάσταση αυτή δεν θα αλλάξει στο άμεσο μέλλον.
Είναι προφανές ότι τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο πρέπει και μπορούν να διατηρηθούν. Και οι δύο χώρες αποκομίζουν οφέλη από τη συνέχιση του εξελισσόμενου διαλόγου.
Απόρροια του θετικού κλίματος, η αλληλοϋποστήριξη σε διεθνή φόρουμ, όπως συμβαίνει με τις υποψηφιότητες του Φεριντούν Σινιρίογλου για τη θέση του γ.γ. του ΟΑΣΕ και της Μάνιας Τελαλιάν γι’ αυτή της διευθύντριας του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του διεθνούς οργανισμού.
Το ίδιο ισχύει και για εκδηλώσεις όπως το 4ο Ελληνοτουρκικό Φόρουμ ΜΜΕ και Ακαδημαϊκών, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα στο Μουσείο της Ακρόπολης, και το οποίο ανέδειξε τις προοπτικές της συνεργασίας στον πολιτισμό, αλλά και την ανθρώπινη διάσταση στον χώρο του αθλητισμού εστιάζοντας στη συμμετοχή κορυφαίων αθλητών και προπονητών της μιας χώρας σε ομάδες της άλλης.
Μετά τη δημιουργία προσδοκιών, μπορεί η στασιμότητα να έχει συνέπειες;
Ωστόσο, δεν έχει καταστεί ακόμη εφικτή η επίτευξη ουσιαστικής προόδου σε ό,τι αφορά τα μείζονα ζητήματα και, κυρίως, τις διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες. Η επίλυση μέσω διμερών διαπραγματεύσεων αλλά και η προσφυγή σε διεθνή διαιτησία αποδεικνύονται, προς το παρόν, ανέφικτες.
Η Ελλάδα έχει ξεκαθαρίσει ότι τα μόνα ζητήματα προς διευθέτηση είναι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ, ενώ η Τουρκία, σταθερά και με μονομερείς ενέργειες, εγείρει πρόσθετα ζητήματα που θεωρεί ότι χρήζουν επίλυσης. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, η νομιμότητα του οποίου αμφισβητείται από τη διεθνή κοινότητα, συνιστά το πιο πρόσφατο παράδειγμα εμποδίου που δημιουργεί η Τουρκία και το οποίο δυσχεραίνει την πρόοδο προς την εξομάλυνση των σχέσεων.
Η Αγκυρα επιχειρεί να εμποδίσει ακόμη και εμπορικές δράσεις που αφορούν και την Ε.Ε., παρότι αυτές συνάδουν με το διεθνές δίκαιο. Με μια υποκειμενική και διαστρεβλωμένη ερμηνεία του Πρακτικού της Βέρνης, που συνήφθη μεταξύ των δύο χωρών το 1976, η Αγκυρα επιχειρεί να εμποδίσει και την πόντιση καλωδίου για τη διασύνδεση του ηλεκτρικού δικτύου Ελλάδας – Κύπρου, φτάνοντας στο σημείο να στείλει τέσσερις φρεγάτες νότια της Καρπάθου και της Κάσου, σε μια προσπάθεια αποτροπής του έργου που έχει σημαντική ενεργειακή, οικονομική, αλλά και γεωπολιτική σημασία για την Ε.Ε.
Ο διάλογος θα συνεχιστεί, από τις πολιτικές διαβουλεύσεις, που οδηγούν σε συμφωνίες στο πλαίσιο της λεγόμενης «θετικής ατζέντας» για οικονομική και εμπορική συνεργασία, μέχρι τις συνομιλίες των υπουργών Εξωτερικών, αλλά και τις περιοδικές συναντήσεις των ηγετών.
Τουλάχιστον προς το παρόν, ωστόσο, στα θέματα ουσίας δεν διαφαίνεται προοπτική επίλυσης. Και το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον μετά τη δημιουργία προσδοκιών, μπορεί η στασιμότητα να έχει συνέπειες.
