Τη δεύτερη εβδομάδα του Απριλίου του 2020, καταμεσής της πρώτης και της πιο σκληρής καραντίνας, η Metron Analysis πραγματοποίησε για λογαριασμό της διαΝΕΟσις πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα για να ανιχνεύσει τις διαθέσεις της κοινής γνώμης κατά τη διάρκεια μιας πρωτοφανούς συνθήκης. Τα αποτελέσματα εξέπληξαν τους πάντες.
Με μια πανδημία πάνω από τα κεφάλια μας, έναν ανεξιχνίαστο και εν δυνάμει δολοφονικό ιό να μας απειλεί και με την οικονομική δραστηριότητα παραλυμένη, οι Ελληνες εμφανίζονταν πιο ικανοποιημένοι και πιο αισιόδοξοι από ποτέ. Ενα αδιανόητο (και ανεπανάληπτο) 85,7% πίστευε ότι τα πράγματα πήγαιναν προς τη σωστή κατεύθυνση. Κι αν οι απαντήσεις τού τότε θα πρέπει να φιλτραριστούν μέσα από την εντυπωσιακά καλή, έως τότε, αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης στη χώρα, υπήρχαν ανάλογα ευρήματα σε όλους τους δείκτες ικανοποίησης/μη ικανοποίησης. Οταν ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να μοιραστούν το κυριότερο αίσθημά τους, το 40% είχε αναφέρει την «αισιοδοξία» (από 30% πέντε μήνες πριν…). Πενταπλάσιοι σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη έρευνα (τον Δεκέμβριο του 2019) δήλωναν ότι αισθάνονται σιγουριά, υπερδιπλάσιοι ότι νιώθουν αυτοπεποίθηση, μόνο οι μισοί επέλεγαν τον θυμό, ενώ το ένα τρίτο δήλωνε την απογοήτευση.
Εν μέσω καραντίνας οι Ελληνες δήλωναν πιο αισιόδοξοι από ποτέ. Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά, κυριαρχεί μια διάχυτη ακεφιά. Τι συνέβη;
Την πυρετική αισιοδοξία εν μέσω πανδημίας μάς θύμισε η ομότιμη καθηγήτρια Ψυχολογίας και συγγραφέας Φωτεινή Τσαλίκογλου στην προχθεσινή εκδήλωση με την ευκαιρία της παρουσίασης του πληθωρικού τόμου της διαΝΕΟσις για την επέτειο των 50 χρόνων της Μεταπολίτευσης. Το ξέρουμε και από άλλες κρίσεις: ο οικουμενικός, πάνδημος κίνδυνος ενώνει, συσπειρώνει, εξυψώνει. Πώς αλλιώς να εξηγηθεί ο ασυγκράτητος ενθουσιασμός στους δρόμους της Αθήνας το πρωί της 28ης Οκτωβρίου του 1940 ή η ανυπομονησία των καταδρομέων της Κρήτης να πάνε να πολεμήσουν στην Κύπρο την επαύριον της τουρκικής εισβολής, όπως είδαμε στη «Σκοτεινή δεκαετία»;
Τέσσερα χρόνια μετά, με την ολική επαναφορά στην κανονικότητα και σε όλες τις τεχνικές απώθησης της ευαλωτότητας, κυριαρχεί μια διάχυτη «ακεφιά». Κατατροπώσαμε τον ιό, αλλά επιστρέψαμε στην «παλιά ζωή» σαν να μη συνέβη τίποτα. Η «μεταμορφωτική εμπειρία», που εικάζαμε ότι θα ήταν η πανδημία για πολλούς από εμάς, δεν ήρθε ποτέ. Οι δρόμοι ξεχειλίζουν εδώ και πολύ καιρό από μποτιλιαρισμένα αυτοκίνητα, οι δουλειές και οι υποχρεώσεις δεν σταματούν ποτέ, όλα μετατίθενται για ένα τριήμερο και τις διακοπές. Αυτό ήταν όλο;
Η κανονικότητα ευνοεί τον συμβιβασμό με αυτό που ξέρουμε καλά να κάνουμε. Η πανδημία με όλο το βαρύ της φορτίο άφηνε ένα παράθυρο για αναστοχασμό, ονειροπόληση και αλλαγή. Μας απάλλαξε (προσωρινά) από καταναγκασμούς και ασφυκτικά πρωτόκολλα καθημερινότητας κι έδωσε χώρο σε όσα έχουν πραγματική σημασία. Ηταν όλα αυτά σοβαροί λόγοι για να νιώθουμε λίγο πιο αισιόδοξοι και λιγότερο θυμωμένοι; Μάλλον.
