Οι φωτογραφίες της Ρεμπέκα Τσεμπντέγκι είναι εντυπωσιακές. Μία ψηλή, μυώδης μαύρη γυναίκα, ένα αληθινό άλογο κούρσας. Ντυμένη με κοντό σορτσάκι, με μία έκφραση απόλυτης σιγουριάς στο πρόσωπό της καλπάζει. Είχε την ατσάλινη θέληση του δρομέα μεγάλων αποστάσεων. Η ζωή της ήταν μία αλληλουχία από προπονήσεις και συμμετοχή σε αγωνιστικές διοργανώσεις.
Δολοφονήθηκε στην Κένυα πριν από λίγους μήνες. Το άλλοτε αγόρι της τής έβαλε φωτιά. Σκέψου το λίγο: την έκαψε. Λες και ήταν κάποιου είδους μάγισσα. Ηταν τριάντα τριών και είχε επιστρέψει στην Κένυα μετά τη συμμετοχή της στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού. Η επίθεση συνέβη κοντά στο σπίτι της αθλήτριας. Ο τύπος τής την είχε στημένη. Η Τσεμπντέγκι είχε πάει να εκκλησιαστεί κι επέστρεφε. Ο πρώην βρήκε την ευκαιρία να της επιτεθεί και να την περιλούσει με βενζίνη, προκειμένου να την κάψει ζωντανή. Τελικά της προκάλεσε τέτοια εγκαύματα που η αθλήτρια αργότερα πέθανε.
Το 2021 μία άλλη δρομέας, η Agnes Tirop, είχε δολοφονηθεί από τον σύζυγό της στην Κένυα. Το 2022 ακόμη μία αθλήτρια υψηλών επιδόσεων, η Damaris Muthee Mutua, στραγγαλίστηκε στο σπίτι της – ο σύντροφός της είναι ο βασικός ύποπτος της γυναικοκτονίας. Ξέρω ότι η λέξη γυναικοκτονία ενοχλεί. Ας πούμε πως όλες τις παραπάνω κάποιος τις καθάρισε, τις έπνιξε ή τις μαχαίρωσε, ας πούμε πως οι γυναίκες που αθλούνται με το σορτσάκι τους, που πάνε στην εκκλησία, που πετυχαίνουν τους στόχους τους, σε κάποιες χώρες δεν είναι ασφαλείς. Τουλάχιστον έτσι ίσως συνεννοηθούμε. Ισως συμφωνήσουμε στο βασικό: πως σε κάμποσα μέρη του κόσμου υπάρχει πρόβλημα ασφάλειας των γυναικών. Η δική μας χώρα συγκαταλέγεται σ’ αυτά.
Σκέφτομαι τη γυναίκα που προπονήθηκε τόσο σκληρά, αγόρασε το σπίτι της, παράτησε τον προβληματικό τύπο. Ισως στο μυαλό της όλο αυτό να ήταν μια νέα αρχή. Οπως έχω ξαναπεί, δεν ξέρω καμία γυναίκα στον κοινωνικό μου περίγυρο που να μην έχει υποστεί έστω και μία φορά κάποιου είδους κακοποίηση, από γυναίκα ή άνδρα, μέσα στο σπίτι. Είναι τόσο κοινότοπο και τόσο συνηθισμένο που τα μικρά κορίτσια θα έπρεπε να μαθαίνουν από το σχολείο ήδη να μην εμπιστεύονται εύκολα τις γυναίκες και τους άνδρες που θα μπορούσαν να τις κακοποιήσουν.
Αν είχα κόρη, θα ήθελα να μπορούσε να αναγνωρίσει τα σημάδια, θα ήθελα να ζούσε σ’ έναν κόσμο όπου μια λάθος επιλογή της στα εικοσικάτι δεν θα την εμπόδιζε να κάνει μια νέα αρχή και να τ’ αφήσει όλα πίσω της. Θα ήθελα να είμαι σίγουρη ότι δεν θα ένιωθε καμία ενοχή όταν ελεύθερη και επιτυχημένη θα παρατούσε τον/την πρώην σύντροφό της, για να διεκδικήσει την ευτυχία της με τους δικούς της όρους, για να ζήσει αλλού, για να κάνει, τέλος πάντων, ένα καινούργιο ξεκίνημα. Καθώς έγραφα αυτό το κείμενο ακόμη μία γυναίκα δολοφονήθηκε, στο Αγρίνιο, ο πρώην σύντροφός της την πυροβόλησε πλάι στο αμάξι της. Η γυναίκα ήταν μητέρα τριών παιδιών – τα οποία είχε κάνει με άλλον άνθρωπο, όχι με τον δράστη. Οι Αρχές κινητοποιήθηκαν – εκ των υστέρων.
Οι άνθρωποι που τρέχουν τακτικά, ήσυχα και ταπεινά, έχουν κάποιου είδους θρησκευτικότητα. Δεν αναφέρομαι στους περίεργους με τις φωσφοριζέ στολές που περηφανεύονται για τις επιδόσεις τους στα σόσιαλ, αλλά για εκείνους που στη μοναχική τους πορεία από χιλιόμετρο σε χιλιόμετρο, τρέχοντας, οδοιπορώντας, σκαρφαλώνοντας το βουνό ή κάνοντας ξανά και ξανά τον κύκλο του γηπέδου της περιοχής τους, κατακτούν μία εσωτερική γαλήνη ή λίγη παραπάνω γνώση για το εσωτερικό τους τοπίο.
Η πληροφορία της εξολόθρευσης της Τσεμπντέγκι δεν λέει τίποτα για όλ’ αυτά, δεν μιλάει για το πώς ένιωθε όταν κάλπαζε. Οσοι πασχίζουν να μπουν στη θέση της μετά τον θάνατό της δεν σκέφτονται πώς θα ήταν ο αέρας στο πρόσωπό της όταν έτρωγε τις αποστάσεις, ούτε πώς θα ένιωθε το βράδυ, μετά από μία ολοήμερη προπόνηση, αλλά ψάχνουν να δουν πώς θα ένιωσε όταν το κάθαρμα της επιτέθηκε.
Ακόμη και μετά τον θάνατό τους οι δολοφονημένες προσδιορίζονται με αναφορά στον γυναικοκτόνο. Ομως εμένα μ’ αρέσει να σκέφτομαι την Τσαμπντέγκι να τρέχει, όχι να δολοφονείται. Και εκείνη τη γυναίκα στο Αγρίνιο; Πώς να τη σκεφτούμε ακριβώς;
