Υπήρξε και υπάρχει μια διάχυτη άποψη στη χώρα ότι στις ηγετικές θέσεις στο πολιτικό σύστημα και στον βωμό της ανανέωσης χρειάζονται νέοι άνθρωποι με φρέσκες ιδέες και απόσταση από τα συμβατικά, τα καθιερωμένα, τα συμφέροντα. Ακούγεται πολύ λογικό και ελπιδοφόρο. Ομως, η διοίκηση σε οτιδήποτε, πόσο μάλλον στην πολιτική, που καθορίζει τη ζωή και την τύχη εκατομμυρίων πολιτών, απαιτεί εμπειρία, γνώση, ενσυναίσθηση και την απαράμιλλη δοκιμασία της ζωής. Της παιδευτικής βασάνου, δηλαδή της αποτυχίας, της απόρριψης, της αμφισβήτησης, της διαχείρισης της αδικίας, ώστε οι άξιοι, οι ανθεκτικοί, αυτοί που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν για το σύνολο να αποκαλύπτονται. Η χώρα αυτή έζησε και ζει ακόμη πολλές πολιτικές πομφόλυγες που την έριξαν στα βράχια. Φερέλπιδες θαυματοποιούς που μάθαιναν πάνω στο δύσμοιρο κεφάλι μας.
Αυτή η αντίληψη χαρακτήρισε καίρια το πιο ενδιαφέρον ίσως μεταπολιτευτικό πολιτικό πείραμα της χώρας, το Ποτάμι. Πολιτική δίχως πολιτικούς λέγαμε με την πιο καλοπροαίρετη πρόθεση. Ομως, η πολιτική είναι τέχνη per se, που ως υπεύθυνη για την τύχη πολλών ανθρώπων απαιτεί εμπειρία, γνώση, όχι μόνο καλές και ευγενείς προθέσεις και φιλοδοξίες.
Αν παρατηρήσουμε τα σύγχρονα παραδείγματα των ηγεσιών στα υπάρχοντα μεγάλα κόμματα (στα μικρά επικρατεί η γραφικότητα), τα συμπεράσματα είναι περισσότερο από διδακτικά.
Της Ν.Δ. ποιος ηγείται σήμερα; Ενας φέρελπις νέος, με περιορισμένη εμπειρία αλλά φρέσκες ιδέες; Οχι βέβαια. Ηγείται ένας πολιτικός με βαθιά πολιτική μνήμη και εμπειρία στα γόνατα ενός εκ των πλέον δοκιμασμένων πολιτικών της σύγχρονης Ελλάδας, που έζησε την ταραχώδη σύγχρονη πολιτική μας ιστορία και προσπάθησε με προσωπικό τίμημα για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που θα άλλαζαν προς το καλύτερο τη ζωή των πολιτών, όχι αυτές που λαϊκίζουν και ψηφοθηρούν. Ηγείται ένας πολιτικός με προϋπάρχουσα υπουργική εμπειρία, με διεθνείς πολιτικές παραστάσεις. Ευχής έργον είναι βέβαια να αντιλαμβάνεται ακόμη την ευθύνη για την ευγενή αποστολή του, γιατί τελευταία πληθαίνουν οι αστοχίες στην εσωτερική, σε αντίθεση με την εξωτερική πολιτική του.
Αντίθετα, στον ΣΥΡΙΖΑ είδαμε τη διαδρομή των νέων ηγετών του. Ξεκίνησε με έναν ηγέτη νέο και φέρελπι, δίχως όμως ουδεμία δοκιμασμένη προϋπάρχουσα εμπειρία διοίκησης και διεθνείς παραστάσεις, που λίγο έλειψε να ρίξει τη χώρα στον γκρεμό. Κατέληξε σήμερα σε έναν απολίτικο, επικοινωνιακό ηγέτη, δίχως πολιτικές αρχές, δίχως πρόγραμμα, περιστοιχιζόμενο από καιροσκόπους. Οποία κατάληξη για την Αριστερά!
Του ΠΑΣΟΚ ηγούνται σήμερα νέοι, δίχως προηγούμενη διοικητική εμπειρία, πέραν των κομματικών διαδρομών τους. Οι διεθνείς τους, δε, εμπειρίες είναι περιορισμένες, με ελάχιστο έργο παρά την ευκαιρία που τους δόθηκε. Η σύγκρισή τους με τις προηγούμενες, έμπειρες και σημαντικές, κομματικές ηγεσίες δεν αντέχει σε σχολιασμό. Το αίσθημα της κομματικής αυτοσυντήρησης οδήγησε λογικά στη διαδικασία εκλογής νέας ηγεσίας το φθινόπωρο. Είναι ευτυχές για το κόμμα αυτό αλλά και για το πολιτικό σύστημα ότι είναι παρόντες και έμπειροι, καταξιωμένοι μεταρρυθμιστές πολιτικοί, με σημαντικότατη διεθνή εμπειρία, που δίνουν προοπτική στη διαδικασία.
Οι διεθνείς συνθήκες είναι επικίνδυνες. Η διεθνής οικονομική αναστάτωση, οι πόλεμοι στη γειτονιά μας, η πολιτική αβεβαιότητα σε Ευρώπη και Αμερική απαιτούν υπευθυνότητα από όλους. Η χώρα χρειάζεται, περισσότερο παρά ποτέ τα τελευταία χρόνια, έμπειρους, υπεύθυνους και μεταρρυθμιστές πολιτικούς ηγέτες. Η ευθύνη για την επιλογή τους είναι κυρίως στους πολίτες.
* Ο κ. Αχιλλέας Γραβάνης είναι καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.
