Πρωτόνια, νετρόνια, ηλεκτρόνια, φωτόνια, αδρόνια, μποζόνια, κουάρκ – η λίστα δεν έχει τέλος. Ο κόσμος της σωματιδιακής φυσικής είναι άπειρος. Το μικρό είναι άπειρο.
Λίγο τα αγγίξαμε χθες, συζητώντας για το βιβλίο «Η αρχή. Δεκατέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια κοσμικής εξέλιξης» (μτφρ. Χριστόδουλος Λιθαρής, εκδ. Διόπτρα) των αστροφυσικών Νιλ Ντεγκράς Τάισον και Ντόναλντ Γκόλντσμιθ.
Τι γίνεται όμως όταν πλάι σε αυτά τα μάλλον αναρίθμητα σωματίδια, οι επιστήμονες «έχουν να αντιμετωπίσουν και την παράλληλη ύπαρξη των αντισωματιδίων, που συλλογικά είναι γνωστά ως αντιύλη»;
Οι δύο συγγραφείς είναι κατηγορηματικοί: «Μη σας ξεγελά η επίμονη εμφάνισή της σε ιστορίες επιστημονικής φαντασίας: η αντιύλη είναι πραγματική».
«Το σύμπαν αποκαλύπτει ένα παράξενο ρομάντζο ανάμεσα στα αντισωματίδια και τα σωματίδια», συνεχίζουν οι δύο αστροφυσικοί συγγραφείς. Το πρώτο που μαθαίνουμε είναι ότι τα σωματίδια αντιύλης εξαϋλώνονται όταν έρχονται σε επαφή με τα αντίστοιχά τους από συνηθισμένη ύλη.
Πώς τότε αποθηκεύονται με ασφάλεια; Μέσα σε ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο. «Αν τοποθετούσατε το μαγνητικό πεδίο σε κενό, θα καθιστούσατε τα αντισωματίδια ασφαλή από την εξαΰλωσή τους με τη συνηθισμένη ύλη», διαβάζουμε.
Ο γράφων είχε την ευκαιρία τον Δεκέμβριο του 2022 να περιηγηθεί στο CERN. Ο φυσικός Μιχάλης Κορατζίνος, ο οποίος με είχε ξεναγήσει στο «Εργοστάσιο Αντιύλης» του CERN, έλεγε ότι «αντίθετα με ό,τι πιστεύεται, η ύλη και η αντιύλη δεν έχουν καμία απολύτως διαφορά. Διαφέρουν σε ορισμένα τεχνικά θέματα όπως είναι τα φορτία τους. Θετικό, αρνητικό. Τι σημαίνει αυτό; Οτι αν εγώ ήμουν φτιαγμένος από αντιύλη, θα είχα το ίδιο βάρος, το ίδιο ύψος κ.τ.λ. που έχω και τώρα. Βλέποντας κάποιον που είναι φτιαγμένος από αντιύλη δεν καταλαβαίνεις τίποτα, δεν βλέπεις καμία διαφορά. Ωστόσο, αν ύλη και αντιύλη έρθουν σε επαφή αλληλοεξουδετερώνονται, γίνονται ενέργεια».
Ερώτηση: Πετάμε προς τα πάνω την αντιύλη. Θα έχει αντίθετες ιδιότητες ως προς την ύλη; Η ύλη θα γυρίσει πίσω στη Γη· η αντιύλη όμως; Θα συμπεριφερθεί σαν να υπάρχει αντιβαρύτητα; «Η θεωρία λέει πως θα γυρίσει στη Γη. Αλλά δεν το ξέρουμε, πρέπει να γίνουν πειράματα και μετρήσεις. Αυτό κάνουμε εδώ. Είναι μια καταβύθιση στην ύλη».
Τι γίνεται τώρα: Κατά τη Μεγάλη Εκρηξη υπερίσχυσε η ύλη, όχι η αντιύλη, μολονότι όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι σωματίδια και αντισωματίδια είχαν δημιουργηθεί σε ίσες ποσότητες. Γιατί, λοιπόν, αυτή η (ευλογημένη για εμάς) ανισορροπία;
«Παραβιάστηκε κάποιος νόμος της φυσικής (ή υπήρχε ένας άγνωστος νόμος της φυσικής) στο πρώιμο σύμπαν, που ανατρέπει διαρκώς την ισορροπία υπέρ της ύλης σε βάρος της αντιύλης;», αναρωτιούνται οι δύο συγγραφείς.
Μιλάμε για συμπαντική αρμονία, όμως φαίνεται πως ζούμε σε ένα «ανησυχητικά ανισόρροπο σύμπαν». Αραγε είναι το μόνο που υπάρχει; Η συνέχεια αύριο.
