Στο χθεσινό σημείωμα, είχε περάσει ένα δευτερόλεπτο από τη Μεγάλη Εκρηξη με την οποία γεννήθηκε το σύμπαν. Σήμερα, βρισκόμαστε στα δύο λεπτά. Το σύμπαν ψύχεται (η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 100.000.000 βαθμούς). «Τα πρωτόνιά του συγχωνεύονται με άλλα πρωτόνια και με νετρόνια, σχηματίζοντας πυρήνες ατόμων και κάνοντας να εκκολαφθεί ένα σύμπαν στο οποίο το 90% αυτών των πυρήνων είναι υδρογόνο και το 10% ήλιο» διαβάζουμε στο «Η αρχή. Δεκατέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια κοσμικής εξέλιξης» (μτφρ. Χριστόδουλος Λιθαρής, εκδ. Διόπτρα) των αστροφυσικών Νιλ Ντεγκράς Τάισον και Ντόναλντ Γκόλντσμιθ.
«Δεν συμβαίνουν πολλά για τα επόμενα 380.000 χρόνια», προσθέτουν. Κάπου εκεί, όμως, τα ηλεκτρόνια μπαίνουν σε τροχιά γύρω από πυρήνες, κι έτσι σχηματίζουν άτομα. «Ο γάμος των ηλεκτρονίων με τους πυρήνες αφήνει τα νεοσχηματισμένα άτομα μέσα σε ένα λουτρό ορατών φωτονίων, κάτι που ολοκληρώνει την ιστορία για το πώς εμφανίστηκαν τα σωματίδια και τα άτομα στο αρχέγονο σύμπαν».
Σήμερα, αναφέρουν οι δύο επιστήμονες συγγραφείς, προς κάθε κατεύθυνση που κοιτάζουν οι αστροφυσικοί, βρίσκουν ένα κοσμικό αποτύπωμα μικροκυματικών φωτονίων, «μια ανάμνηση της κοσμικής κατανομής της ύλης λίγο πριν σχηματιστούν τα άτομα. Από αυτά τα μοτίβα, οι αστροφυσικοί μπορούν να αποστάξουν σημαντικές γνώσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών για την ηλικία και το σχήμα του σύμπαντος».
Και τώρα το ερώτημα-αγκάθι. Το θίξαμε χθες, το θίγουν όμως και οι συγγραφείς: «Τι συνέβη πριν από αυτό το κοσμικό πανδαιμόνιο;».
Η απάντηση είναι διαβολικά εύκολη: «Οι αστροφυσικοί δεν έχουν ιδέα». Οι θρησκευόμενοι άνθρωποι θεωρούν πως μια υπερβατική δύναμη έδωσε έναυσμα σε όλα αυτά. Αλλά η Φυσική εδώ δεν έχει λόγο.
Μια υπόθεση είναι «αν το σύμπαν ήταν ανέκαθεν εκεί, σε κάποια κατάσταση ή μορφή που ακόμα δεν έχουμε ταυτοποιήσει – ένα πολυσύμπαν, παραδείγματος χάριν, στο οποίο ό,τι αποκαλούμε σύμπαν αποτελεί μόνο μια τόση δα φυσαλίδα σε έναν ωκεανό σαπουνάδας». Η δουλειά της επιστήμης είναι να θέτει ερωτήματα. Ενα από αυτά είναι η Μεγάλη Εκρηξη να ήταν Μεγάλη Αναπήδηση (Big Bounce): το σύμπαν μας να προήλθε από ένα άλλο, παλαιότερο, το οποίο διεστάλη όπως το δικό μας αλλά τελείωσε με μια συστολή-επιστροφή στην κουκκίδα της Μοναδικότητας που λέγαμε χθες. Και εκεί να «αναπήδησε» πάλι και έτσι να γεννήθηκε ο κόσμος μας. Και αυτό να συμβαίνει ακατάπαυστα.
«Ο,τι ισχύει για τη ζωή», γράφουν οι συγγραφείς, «ισχύει και για το σύμπαν: το να γνωρίζετε από πού έρχεστε είναι εξίσου σημαντικό με το να γνωρίζετε πού πηγαίνετε». Θα προσθέταμε ότι το «γιατί» είναι σημαντικότερο από το «πού». Γιατί να μην υπάρχει το τίποτα αντί για το σύμπαν; Αύριο θα δούμε πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί: το τίποτα να υπερνικήσει το παν. Η έννοια-κλειδί εδώ είναι: αντιύλη.
