Το πρώτο σοκ ήταν στο περίπτερο της γειτονιάς: ένα ξυλάκι παγωτό κοστίζει φέτος 3,30 ευρώ. Οσο «μπανάλ», «ξεπερασμένη» και «αντιεπιστημονική» και αν ακούγεται η «μετάφραση» στο πάλαι ποτέ εθνικό μας νόμισμα, είναι χρήσιμο να ξέρουμε ότι για ένα απλό, ατομικό συσκευασμένο, βιομηχανοποιημένο παγωτάκι θα χρειαστούμε το φετινό καλοκαίρι περίπου ένα ποσό που θα αντιστοιχούσε τα παλιά τα χρόνια σε 1.125 δραχμές. Αλλά, τι να κάνουμε, ορισμένες φορές χρειάζεται πού και πού να γινόμαστε λίγο μπανάλ για να ξέρουμε τι μας γίνεται.
Η μετάβαση στο σούπερ μάρκετ για κάτι «οικονομικότερο» υπήρξε εξίσου αποκαλυπτική: τα λεγόμενα «οικογενειακά» παγωτά (οι βιομηχανίες παγωτών έχουν τα τελευταία χρόνια μια ελαφρώς σαδιστική εικόνα για την ποσότητα που αντιστοιχεί σε κάθε μέλος μιας τετραμελούς οικογένειας) έχουν σκαρφαλώσει σε πρωτοφανή επίπεδα τιμών. Παραδόξως, η μόνη λογική τιμή που βρήκα ήταν μιας ιταλικής εταιρείας, τουλάχιστον δύο φορές κάτω από την αντίστοιχη των ελληνικών. Κι επειδή έτυχε να είναι σε προσφορά, τα 600 γραμμάρια ιταλικού παγωτού πωλούνταν όσο και το ελληνικό ξυλάκι στο περίπτερο.
Στην επιστροφή για το σπίτι, προσπαθούσα να καταλάβω γιατί ένα ιταλικό παγωτό να κοστίζει σε ένα σούπερ μάρκετ της Αθήνας δύο ή και τρεις φορές κάτω σε σχέση με ένα αντίστοιχο ελληνικό. Ναι, η ιταλική αγορά είναι πολύ μεγαλύτερη από την ελληνική με πολύ μεγαλύτερα περιθώρια εξαγωγών. Μετά είναι και το brand name, η «φήμη» που συνοδεύει μια χώρα κι ένα προϊόν: ένας Πολωνός στην Βαρσοβία θα δελεαστεί πολύ πιο εύκολα από ένα «ιταλικό» παγωτό σε σχέση με ένα αντίστοιχο ελληνικό· κυρίως αν το πρώτο τού κοστίζει 5 ευρώ και το άλλο 12. Εδώ κάπου, όμως, τελειώνουν οι δικαιολογίες. Τι μπορεί να εξηγήσει μια τόσο μεγάλη διαφορά στις τιμές; Τρία πράγματα: η ασυδοσία και η απληστία των βασικών εγχώριων παικτών στη βιομηχανία και στο εμπόριο (διαβάστε την κυριακάτικη ανάλυση του Κώστα Καλλίτση στην Οικονομική «Καθημερινή») και η σχεδόν ανύπαρκτη καταναλωτική μας κουλτούρα.
Κάπως έτσι το παγωτό έγινε το «νέο σουβλάκι»· όπως τον χειμώνα τρίβαμε τα μάτια μας όταν το ταπεινό τυλιχτό της γειτονιάς εκτοξεύτηκε από τα 2 στα 3, και τώρα πλέον στα 3,30 ή και στα 3,50 ευρώ, έτσι και τώρα παρακολουθούμε άναυδοι το άλμα εις μήκος των τιμών της πιο οικονομικής καλοκαιρινής λιχουδιάς. Κυβέρνηση και καταναλωτές παρακολουθούμε το κερδοσκοπικό ράλι σαν να μη συμβαίνει τίποτε. Και να ήταν μόνο το παγωτό…
