Εάν δεκάδες νεκροί και εκατοντάδες αγνοούμενοι ανοικτά των ελληνικών ακτών δεν μας ενώνουν έστω για λίγο, εάν δεν μπορούμε να συζητήσουμε σοβαρά το ζήτημα της μαζικής μετανάστευσης σε όλες του τις διαστάσεις, τότε κινδυνεύουμε να χάσουμε κάθε ελπίδα συνεννόησης μεταξύ μας. Η πολιτεία ανταποκρίθηκε, μέσω όσων συμμετέχουν στην έρευνα και διάσωση και στη φροντίδα των επιζώντων, και μέσω τριήμερου εθνικού πένθους. Ομως, οι πρωταγωνιστές του δημόσιου διαλόγου, από κόμματα και μέσα ενημέρωσης έως ανώνυμοι λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα, επιχείρησαν να μετατρέψουν την τραγωδία σε άλλη μια εσωτερική αντιπαράθεση: η μία πλευρά κατηγορείται ότι «σκοτώνει» μετανάστες και η άλλη ότι θέλει την Ελλάδα «ξέφραγο αμπέλι».
Πότε θα καταλάβουμε ότι τα πάντα δεν περιστρέφονται γύρω από την Ελλάδα; Ο κόσμος ζει τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμένων από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο πρόσφυγας, ο πεινασμένος, αδιαφορεί για τους ελληνικούς καβγάδες. Αγνοεί τις «μεγαλειώδεις» διεθνείς θεωρίες συνωμοσίας, που τον θέλουν μέρος της «Μεγάλης Αντικατάστασης» γηγενών χριστιανών από εισαγόμενους μουσουλμάνους, των ντόπιων εργατών από φθηνότερους. Επειδή, όμως, η κινητικότητα εκατομμυρίων ανθρώπων συσσωρεύεται σε ένα παγκόσμιο κύμα μετανάστευσης, χρειάζονται λύσεις σε διακρατικό επίπεδο. Το ναυάγιο της Τετάρτης είναι απόδειξη της αποτυχίας τέτοιων προσπαθειών. Εδώ και χρόνια η Ευρωπαϊκή Ενωση επιχειρεί να μειώσει τα ρεύματα μετανάστευσης μέσω της χρηματοδότησης προγραμμάτων στις χώρες προέλευσης και σε ενδιάμεσες, όπως η Λιβύη. Επίσης, ούτε οι προσπάθειες να εμποδιστεί η είσοδος (που φθάνουν έως την παράνομη απέλαση) έχουν αποδώσει.
Η Ε.Ε. γίνεται πιο «αφιλόξενη», όμως συνεχίζει να υπόσχεται καλύτερη ζωή σε αυτούς που την αναζητούν. Σε Β. Αφρική και Μέση Ανατολή μόνο, περίπου 3.800 άνθρωποι πέθαναν πέρυσι σε θαλάσσιες και χερσαίες διαδρομές. Από το 2014, πάνω από 21.000 χάθηκαν μεταξύ Β. Αφρικής και Ευρώπης, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης.
Το ζήτημα αφορά την Ελλάδα άμεσα. Δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και δεν είναι απλό. Χρειάζεται και εθνική στρατηγική και συνεργασία με εταίρους και άλλες χώρες, να βλέπουμε όλες τις παραμέτρους του προβλήματος και να συνεννοούμαστε σε κρίσιμα σημεία. Να είμαστε και αποτελεσματικοί και άνθρωποι. Οταν βλέπουμε τα πάντα ως αφορμή να χτυπήσει ο ένας τον άλλον, υποσκάπτουμε κάθε προσπάθειά μας.
