Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι υπήρξε πρωτοπόρος. Εφερε μια νέα εποχή ή, αλλιώς, η νέα εποχή τον επινόησε. Η νέα εποχή της αποθέωσης του αγοραίου σε όλα τα επίπεδα. Ο Ντόναλντ Τραμπ μοιάζει να είναι ο ιδανικός συνεχιστής του, αυτός που εξέλιξε το αγοραίο σε άλλα, ανώτερα επίπεδα.
Ο λαϊκισμός του Μπερλουσκόνι περιείχε την ιταλική πληθωρικότητα με έναν σχεδόν μαφιόζικο αυταρχισμό. Αλλά, μιας και μιλάμε για ιταλικά πράγματα, είχε και κάτι έντονα μπουφόνικο. Η όπερα-μπούφα (κωμική), μέγιστη κατάκτηση της κλασικής ιταλικής μουσικής φιλολογίας, με τους μπουφόνους που κλέβουν την παράσταση και μαζί και το γέλιο, γνώρισε εδώ την απόλυτη μετάλλαξή της: τι συμβαίνει όταν ο μπουφόνος γίνεται αρχηγός; Οταν αποκτά εξουσία, δύναμη; Οταν πρέπει να τον πάρουμε στα σοβαρά;
Ο Μπερλουσκόνι πάτησε πάνω σε ένα μάλλον θολό και καταπώς τον βόλευε λαϊκό εθνοπατριωτισμό για να προωθήσει όμως στην ουσία την τυφλή δύναμη και τον θόρυβο σαν αξίες. Ηταν ακόμα το απόλυτο τηλεοπτικό είδωλο και συνάμα ποδοσφαιροπατέρας. Ολέθριος συνδυασμός. Στα χρόνια της παντοδυναμίας του η τηλεόραση, στην πιο κακόγουστη εκδοχή της, γνώρισε τις μεγάλες της δόξες. Ο Μπερλουσκόνι ήταν η τηλεόραση (πριν από το τσουνάμι του Διαδικτύου και των κοινωνικών μέσων) και η τηλεόραση ήταν ο Μπερλουσκόνι.
Εδώ το πράγμα μπερδεύεται ακόμα περισσότερο, καθώς τηλεόραση ίσον ψυχαγωγία. Μπορεί διανοούμενοι, σχολιαστές και αναλυτές να κατακεραυνώνουν το φαινόμενο Μπερλουσκόνι, αλλά η ψυχαγωγία (που, βέβαια, εδώ δεν πρόκειται για «αγωγή της ψυχής»…) είναι μεθυστικά ελκυστική.
Το αφήγημα Μπερλουσκόνι είναι τόσο μυθοπλαστικά διογκωμένο που μοιάζει να βγήκε από ταινία του Σορεντίνο. Ο τελευταίος προσπάθησε με το «Λόρο» να στήσει μια κινηματογραφική μυθοπλασία εμπνευσμένη από τον Σίλβιο αλλά το αποτέλεσμα ήταν υποδεέστερο των προηγούμενων έργων του σημαντικού Ιταλού σκηνοθέτη. Τι να σου κάνει το «Λόρο» όταν έχεις τον Σίλβιο;
Ο Μπερλουσκόνι ήρθε σε μια εποχή κατά την οποία τον δυτικό κόσμο άρχισε να σαρώνει η πολιτική ορθότητα. Αλλά αυτός διέγραψε τον κύκλο του ατάραχος σε μια κραυγαλέα αντίστροφη πορεία και αφήνει τώρα την κληρονομιά του «μπούνγκα μπούνγκα»: τα λουσάτα πάρτι με πληρωμένες νεαρές κοπέλες, τον θρίαμβο της τεστοστερόνης και του βιάγκρα, σαν φαρσική επανάληψη των αρχαίων ρωμαϊκών οργίων.
Το «μπούνγκα μπούνγκα» δεν αφορά εντέλει μονάχα την αχαλίνωτη ανδρική επιθυμία. Αφορά ακόμα τη μέθη της απόλυτης εξουσίας, πέρα από όρια και περιορισμούς. Οχι τυχαίο: από τους πρώτους που έσπευσαν να θρηνήσουν τον Σίλ-βιο ήταν ο Βλαδίμηρος Πούτιν.
