Οταν οι ναζί εισέβαλαν στην Ουγγαρία (Μάρτιος 1944) και άρχισαν να καταδιώκουν τον εβραϊκό πληθυσμό, ο Γκαμπόρ Ματέ ήταν μόλις δύο μηνών βρέφος. Οι παππούδες του ήταν ήδη στο Αουσβιτς και ο πατέρας του σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας. «Ημουν ενός έτους όταν η μητέρα μου με έδωσε σε έναν ξένο στο γκέτο της Βουδαπέστης, ο οποίος με τη σειρά του με έστειλε σε συγγενείς μας που κρύβονταν. Κάναμε να ξαναβρεθούμε έξι εβδομάδες με τη μητέρα μου. Κάπως έτσι έζησα τον πρώτο ενάμιση χρόνο της ζωής μου. Σκέφτομαι παρ’ όλα αυτά ότι ακόμη και κάτω από αυτές τις συνθήκες θα έπρεπε να πρόλαβα να πάρω πολλή αγάπη, διαφορετικά θα ήμουν ακόμη πιο τρελός απ’ όσο ήδη είμαι». Ο Γκαμπόρ Ματέ είναι τα τελευταία χρόνια ένα multimedia φαινόμενο. Τα βιβλία του για τη σχέση του παιδικού τραύματος με την ασθένεια, τον εθισμό και εν γένει τις ψυχικές δυσκολίες γίνονται στις περισσότερες χώρες μπεστ σέλερ, αφού κάθε εποχή μοιάζει να χρειάζεται τον δικό της «γκουρού». Τις δεκαετίες του ’90 και του ’00 ήταν ο Ιρβιν Γιάλομ, ένας θεραπευτής διαφορετικού επιστημονικού βάρους και κύρους στους διεθνείς ψυχαναλυτικούς κύκλους της εποχής, αλλά τώρα φαίνεται ότι είναι η σειρά του Ματέ να είναι ένας ακόμη περιζήτητος γιατρός-σταρ με τα αδιάκοπα ταξίδια για σεμινάρια και ομιλίες (στις 20 και στις 21 Ιουνίου έρχεται για πρώτη φορά και στην Αθήνα), τα δημοφιλή ντοκιμαντέρ και, φυσικά, τα βιβλία που τον έκαναν διάσημο σε ένα ευρύτερο κοινό (το «Οταν το σώμα λέει όχι» κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά από τον εκδοτικό οίκο Key Books) και που όλα αυτά τροφοδοτούν μια πολύπλευρη επιχειρηματική μηχανή, που ευτυχώς εκπέμπει τα σωστά μηνύματα.
Τι υποστηρίζει εδώ και δεκαετίες ο Ματέ; Οτι πολλά παιδιά, προκειμένου να επιβιώσουν από κακοποιητικούς ή αδιάφορους γονείς, αποσυνδέονται από τα συναισθήματά τους και από το σώμα τους· όχι χωρίς κόστος. Ο Ουγγροκαναδός ειδικός μάς προτρέπει να μη βλέπουμε μόνο τα μεγάλα τραυματικά γεγονότα στη ζωή ενός ανθρώπου (όπως μια σεξουαλική κακοποίηση, για παράδειγμα) αλλά και τα «ήσσονος» σημασίας. «Ξέρετε, υπάρχει κι άλλος τρόπος να βλάψεις τα παιδιά: όχι κάνοντάς τους κάτι κακό, αλλά μη δίνοντάς τους όσα χρειάζονται. Αυτό είναι το τραύμα με το μικρό “τ”». Είτε με μεγάλο είτε με μικρό «τ», λέει ο Ματέ, η πληγή μένει πολλές φορές ανεπούλωτη μέχρι την ενηλικίωση, «δουλεύει από μέσα», και είναι συχνά υπεύθυνη για χρόνιες παθήσεις, αυτοάνοσα νοσήματα, ψυχικές δυσκολίες, σοβαρές ασθένειες που θα εκδηλωθούν αργότερα. Ο Ματέ αντί να ενοχοποιεί (ή να αντικειμενοποιεί) τον ασθενή, τον καλεί σε ένα συμπονετικό ταξίδι αυτογνωσίας και θεραπείας που δεν θα στηρίζεται μονόπλευρα στη φαρμακολογία και στα πρωτόκολλα της δυτικής ιατρικής, αλλά σε ένα ολιστικό μοντέλο αντιμετώπισης της επιδημίας των χρόνιων παθήσεων και των ψυχικών ασθενειών. Ακούει κανείς;
