Η προεκλογική εκστρατεία των κομμάτων μοιάζει να επικεντρώνεται στην προσέλκυση των νεότερων ψηφοφόρων. Η έμφαση στα social media και οι συνεχείς αναφορές σε θέματα μισθών και απασχόλησης υπογραμμίζουν το πολιτικό ενδιαφέρον. Πόσες όμως είναι οι πιθανότητες η ψήφος των νέων να κρίνει τελικώς τις εκλογές; Φαίνεται πως είναι μάλλον λίγες.
Kατ’ αρχάς το εκλογικό βάρος τους είναι σχετικά μικρό. Δημογραφικά, οι νεότεροι είναι λιγότεροι από τους μεγαλύτερους. Και αναμένεται να λιγοστέψουν περαιτέρω στο μέλλον, αφού η Ελλάδα γηράσκει.
Επίσης, η εκλογική συμμετοχή τους συνήθως είναι χαμηλότερη από εκείνη των γονιών τους. Τον Ιούλιο 2019 από τους πολίτες 17 έως 24 ετών, που αντιπροσώπευαν το 8,5% του εκλογικού σώματος, προσήλθαν στις κάλπες περίπου οι μισοί. Ετσι, παρότι σε εκείνους επικράτησε ο ΣΥΡΙΖΑ με 38% έναντι 30% για τη Ν.Δ., ο Μητσοτάκης κατάφερε να εκλεγεί πρωθυπουργός. Το ευρύ προβάδισμα που κατέγραψε στους ψηφοφόρους άνω των 55 ετών αποδείχθηκε εκλογικά επαρκές.
Το φαινόμενο άλλωστε δεν είναι μόνο ελληνικό, αλλά ευρωπαϊκό. Πέρυσι, για παράδειγμα, στον πρώτο γύρο των γαλλικών εκλογών, στους ψηφοφόρους κάτω των 24, ο Μακρόν κατετάγη τρίτος, ενώ ο Μελανσόν πρώτος. Στους πολίτες άνω των 60 ετών, όμως, η εικόνα ήταν αντίστροφη, με συνέπεια ο Μακρόν να προκριθεί στον δεύτερο γύρο και να επανεκλεγεί πρόεδρος.
Βεβαίως στη σημερινή Ελλάδα και μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών υπήρξε διάχυτη η εκτίμηση ότι οι νεότεροι θα προσέλθουν μαζικά στις κάλπες για να «τιμωρήσουν» εκλογικά την κυβέρνηση. Ωστόσο, σύμφωνα με την Pulse (15/3), το 55% των πολιτών από 17 έως 29 ετών καταλογίζει πολιτικές ευθύνες για το δυστύχημα σε όλες τις κυβερνήσεις διαχρονικά. Ακόμη, oι περισσότεροι δίνουν προτεραιότητα στην οικονομία ως βασικό κριτήριο ψήφου. Συνεπώς είναι μάλλον δύσκολο να προκύψει μαζική ψήφος τιμωρίας που θα ανατρέψει τους συσχετισμούς.
Είναι όμως πιθανό να επηρεαστεί η επίτευξη ισχυρής αυτοδυναμίας. Βάσει των ενδείξεων για την πρόθεση ψήφου των νέων (Μetron, Οpinion Poll), ο ΣΥΡΙΖΑ προηγείται της Ν.Δ., αλλά με μικρότερη διαφορά από ό,τι στο παρελθόν. Επίσης και οι δύο κινούνται σε επίπεδα χαμηλότερα του 2019, ενώ τα μικρότερα κόμματα ενισχύονται περισσότερο. Παράλληλα, όσοι από τους νεότερους παραμένουν αναποφάσιστοι υπολογίζονται περίπου σε 3,5% του εκλογικού σώματος. Εάν προσέλθουν τελικώς στις κάλπες και στηρίξουν μικρά κόμματα που θα μπουν στη Βουλή, τότε το ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός θα μειωθεί. Αρα ο πήχυς της αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα θα ανέβει, δυσκολεύοντας την κατάκτησή της. Κάτι που δεν αφορά την πρώτη Κυριακή της απλής αναλογικής, αλλά κυρίως τη δεύτερη της ενισχυμένης.
Ο κ. Πάνος Κολιαστάσης είναι δρ Πολιτικής Επιστήμης του Queen Mary University of London και διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. To βιβλίο του «Διαρκής εκλογική εκστρατεία σε συνθήκες διαρκούς κρίσης: Οι πρωθυπουργοί Α. Σαμαράς, Α. Τσίπρας και Κ. Μητσοτάκης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.
