Για ποιον λόγο ψήφιζαν οι χρυσαυγίτες τη Χρυσή Αυγή; Γιατί έχει ακόμη οπαδούς ο Ηλίας Κασιδιάρης; Πού βασίζεται η όποια δημοτικότητα προσώπων σαν τον Βελόπουλο, τον Μπογδάνο και τη Λατινοπούλου; Δεν είναι απλώς η δεξιά ρητορική των ανωτέρω αυτή που τους έδωσε λόγο και εχέγγυα πολιτικής ύπαρξης· ποικίλες δεξιές ποιότητες μπορεί να βρει κανείς και στη Νέα Δημοκρατία, άλλωστε. Η διαφορά έγκειται στον αντισυστημισμό: αυτός είναι που δίνει στα ακροδεξιά μανιτάρια χαρακτήρα αυτόνομου προϊόντος και μια ξεχωριστή θέση στην αγορά. Οι υποστηρικτές της νέας Ακροδεξιάς την επιλέγουν όχι για τις ομοιότητές της με την παραδοσιακή Δεξιά, αλλά για τις διαφορές της: για την υστερία της, για τη μισαλλοδοξία της, για τις επαναστατικές βλέψεις της, για την τάση της να σχεδιάζει ή να απαιτεί πολιτικές που ένα μοντέρνο, φιλοευρωπαϊκό κόμμα εξουσίας απορρίπτει προκαταβολικά ως παράλογες και ανεδαφικές. Η άποψη ότι η κυβέρνηση μεθοδεύει τον αποκλεισμό των δεξιών κομμάτων από τις εκλογές για να απορροφήσει τις ψήφους που θα πήγαιναν σε αυτά, δεν είναι απλώς εσφαλμένη, αλλά εκτός πραγματικότητας. Αν η Ν.Δ. μπορούσε να γίνει καταφύγιο των απανταχού δεξιόστροφων αγανακτισμένων, δεν θα είχε προκύψει εξαρχής η ανάγκη για τόσα νέα πολιτικά μορφώματα· αν ήθελε να γίνει, δεν θα είχε αρχηγό τον Μητσοτάκη.
Πολιτικά αβαθής
Πολλά αρνητικά μπορεί να καταλογίσει κανείς στον Αλέξη Τσίπρα – κάποια από αυτά σίγουρα τα γνωρίζει και ο ίδιος. Το μεγαλύτερό του μειονέκτημα, όμως, είναι αυτό το οποίο μάλλον δεν υποπτεύεται: τόσα χρόνια στο πολιτικό παιχνίδι και παρά το επικοινωνιακό επίχρισμα του ανθρώπου της πιάτσας, ακόμη δεν έχει μάθει να «διαβάζει» τα τεκταινόμενα σωστά και, πάντως, ανεξάρτητα από τους ευσεβείς πόθους του. Δείγμα της ανεπάρκειας αυτής αποτελούν οι πρόσφατες δηλώσεις του σχετικά με τον «μεγάλο αναβρασμό που υπάρχει στη δεξιά πολυκατοικία αυτές τις μέρες». Ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε προβληματισμένος τον αποκλεισμό του κ. Εμφιετζόγλου και της κ. Λατινοπούλου από τις εκλογές· ανέφερε τον κ. Βελόπουλο, που δέχεται δικαστικές πιέσεις και απειλείται από αποστασίες. Επισήμανε πως «δεν είναι φυσιολογικά αυτά τα πράγματα!». Ο Μητσοτάκης, λέει, κατέρχεται στις εκλογές με ακροδεξιά στρατηγική και προσπαθεί να εξουδετερώσει τους αντιπάλους του. Μα, αν ο Μητσοτάκης είχε θέσει σε κίνηση κάποια ακροδεξιά στρατηγική, τι ανάγκη θα είχε να εξουδετερώσει άλλους ακροδεξιούς; Το κοινό θα ερχόταν από μόνο του στη μεγάλη πηγή για να ξεδιψάσει· οι ανταγωνιστές θα γίνονταν εύκολοι συνεργάτες.
Ενοχες αντανακλάσεις
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σε μεγάλο βαθμό κρίνει εξ ιδίων. Προβάλλει στον πολιτικό του αντίπαλο δικές του πεποιθήσεις και φοβίες, τον ερμηνεύει μέσα από το δικό του ηθικό πρίσμα. Το άγχος του Αλέξη Τσίπρα για τη μοίρα των ακροδεξιών κομμάτων δεν είναι προϊόν δημοκρατικής ευαισθησίας. Αν ήταν, ο κ. Τσίπρας θα λάμβανε υπ’ όψιν το νομικό σκέλος της μεταχείρισης των κομμάτων από τον Αρειο Πάγο· θα αναγνώριζε ότι το τεχνικό φιλτράρισμα των παρατάξεων πριν από την κάθοδό τους στις εκλογές δεν είναι μητσοτακικός τακτικισμός, αλλά συνταγματικό θέσφατο. Αν το άγχος Τσίπρα για τις «αποστασίες» που απείλησαν τη συνοχή του σεπτού κόμματος Βελόπουλου ήταν προϊόν δημοκρατικής ευαισθησίας, ο πρόεδρος δεν θα μπορούσε παρά να αναστοχαστεί κι επί των αποστασιών που πραγματοποίησαν οι βουλευτές του αλλοτινού πολιτικού του εταίρου, προς όφελος του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλέξης Τσίπρας φαντάζεται συνωμοσίες και ύποπτες μοχλεύσεις, γιατί σε αυτές καθρεφτίζεται το είδωλό του.
Οικειότητα και χρησιμότητα
Στην πραγματικότητα, το ενδιαφέρον Τσίπρα για τον αποκλεισμό Λατινοπούλου και τις καταγγελίες Βελόπουλου είναι συγγενικό. Στα μικρά, αντιδραστικά κόμματα με εξωφρενικά και «τρολ» χαρακτηριστικά, ακόμη και σε εκείνα με τα οποία δεν συμπορεύεται ιδεολογικά, ο ΣΥΡΙΖΑ βλέπει τον κοινό τόπο του ριζοσπαστισμού, αλλά και στοιχεία που ενισχύουν τον δικό του ριζοσπαστισμό. Ποιος θα ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ αν δεν κράδαινε την απειλή της Ακροδεξιάς, της οποίας ο ίδιος αποτελεί τάχα ιδανικό αντίδοτο; Ποιος θα ήταν αν δεν επέσειε τον κίνδυνο της «κατάλυσης του πολιτεύματος», του εθνικισμού και της συντήρησης; Για τον Αλέξη Τσίπρα, η Ακροδεξιά είναι χρήσιμη γιατί κάνει τον ΣΥΡΙΖΑ να μοιάζει εξ αντιδιαστολής ηρωικός, σημαντικός και επίκαιρος. Του δίνει μέσω της «συγκρουσιακής» σύγκρισης τον χαρακτήρα και την υπόσταση που διαφορετικά δεν διαθέτει. «Η κανονικότητα δεν είναι ποτέ ευκαιρία για την Αριστερά», επομένως η Αριστερά επενδύει στην αντικανονικότητα για λόγους επιβίωσης.
Τοποθετήσεις
Ο Αλέξης Τσίπρας αρέσκεται να σχολιάζει τα της δεξιάς πολυκατοικίας με την ανωτερότητα του φιλήσυχου αριστερού γείτονα, ενώ παράλληλα το πηγαδάκι που στήνει από το ρετιρέ του με τον δεξιό ακάλυπτο κρατάει όλους τους ενοίκους στο πόδι. Δημοκρατικές αρχές, όμως, που δεν επιβεβαιώνονται στην πράξη δεν είναι αρχές, αλλά φημολογίες. Η αποχή του ΣΥΡΙΖΑ από το μπλόκο στο κόμμα Κασιδιάρη και το μικρόψυχο σχόλιο για τη φασιστική επίθεση αριστεριστών εις βάρος του Θάνου Πλεύρη και των παιδιών του είναι ηθικές τοποθετήσεις που υπερβαίνουν τη χωροταξία της πολυκατοικίας. Η κατεύθυνση είναι πάντα πιο αποκαλυπτική από τη διεύθυνση.
