Η προαναγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ίδρυση υπουργείου Στέγασης και Κοινωνικής Πολιτικής, εφόσον είναι αυτός που θα σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις εκλογές, αναδεικνύει την εξαιρετικά δύσκολη και ιδιόμορφη κατάσταση που επικρατεί στην αγορά στέγης. Οσοι ζουν σε ενοικιαζόμενο σπίτι γνωρίζουν από πρώτο χέρι την εκρηκτική αύξηση τιμών τα τελευταία χρόνια, που καθιστά δυσεπίλυτο πρόβλημα την εύρεση αξιοπρεπούς σπιτιού. Το πρόγραμμα επιδότησης στεγαστικών δανείων για νέους, το οποίο ενεργοποιήθηκε για να «απαντήσει» στη δυσκολία πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό και στην αδυναμία πληρωμής υψηλών μηνιαίων δόσεων δανείου από νέους ανθρώπους, προκάλεσε στους άμεσα ενδιαφερόμενους ενθουσιασμό.
Φάνηκε αυτό από την άμεση ανταπόκριση και τον μεγάλο αριθμό αιτήσεων για συμμετοχή στο πρόγραμμα, που κατατέθηκαν στις τράπεζες. Ωστόσο, λίγες εβδομάδες αργότερα, αναδεικνύονται οι δυσκολίες: στην ακμάζουσα τα τελευταία χρόνια, έπειτα από υπερδεκαετή απραξία, αγορά ακινήτων, τα σπίτια που βρίσκουν οι ενδιαφερόμενοι να μπουν στο πρόγραμμα, είναι πολύ λίγα.
Χρειάζεται πολύ ψάξιμο και όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις για να μπουν στο πρόγραμμα χαμηλότοκου δανεισμού, διαπιστώνουν ότι πρέπει να κινηθούν σε μια εξαιρετικά ανταγωνιστική αγορά. «Μόλις το 10% όσων έχουν κάνει αίτηση για το πρόγραμμα “Σπίτι μου” έχει βρει ακίνητο για να αγοράσει», ανέφερε δημοσίευμα της «Κ» πριν από μία εβδομάδα. Οι ενδιαφερόμενοι διαπιστώνουν ότι ακόμα και σπίτια που λίγο καιρό πριν κινούνταν σε τιμές χαμηλότερες των 150.000 ευρώ, τώρα πωλούνται κοντά σε αυτή την τιμή, που είναι η «οροφή» του δανεισμού μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος.
Οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην αγορά ακινήτων αναφέρουν ότι δεν είναι λίγοι οι ιδιοκτήτες που δεν θέλουν να πουλήσουν μέσα από τη διαδικασία του προγράμματος και εκφράζουν την απροθυμία τους ακόμα και στις αγγελίες πώλησης. Η αυξημένη ζήτηση στην αγορά κατοικίας τούς δίνει εναλλακτικές, προτιμούν να βρουν αγοραστή που θα πληρώσει σε μετρητά. Αλλωστε, με τον τρόπο αυτό είναι πιο εύκολο ένα μέρος της συναλλαγής να γίνει με «μαύρα». Παράλληλα, η διαδικασία αγοραπωλησίας θα ολοκληρωθεί πιο εύκολα, χωρίς τα εμπόδια της γραφειοκρατίας και τις χρονοβόρες διαδικασίες που συνοδεύουν την αγοραπωλησία μέσω δανεισμού.
Οι παράμετροι που οδήγησαν σε έκρηξη των τιμών ενοικίασης και αγοράς ακινήτων, με βασικές την εισβολή της βραχυχρόνιας μίσθωσης και την εισροή ξένων κεφαλαίων για αγορά σπιτιών, κυρίως για αξιοποίηση στην τουριστική βιομηχανία, έχουν επισημανθεί εδώ και καιρό. Αλλωστε, δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα η κατάσταση αυτή, είναι κανόνας σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Λύσεις αναζητούνται και δοκιμάζονται σχέδια, προκειμένου να βρεθεί η χρυσή ισορροπία ανάμεσα στην υπέρμετρη «αξιοποίηση» και στη διατήρηση βιώσιμων πόλεων για τους μόνιμους κατοίκους. Η ίδρυση υπουργείου με χαρτοφυλάκιο τη στέγαση δείχνει, τουλάχιστον, ότι το μέγεθος του προβλήματος είναι αντιληπτό.
