Δεν αρκεί που είχε την τόλμη να κάνει στον πρωθυπουργό ερωτήσεις-ταμπού για τα ελληνικά δημοσιογραφικά δεδομένα· δεν αρκεί που επέμεινε σε αυτές, αρνούμενη να ενδώσει στο πρωθυπουργικό δέος και στη μακρά συνεντευξιακή παράδοση της σιελογόνου αβρότητας και των δημοσίων σχέσεων· δεν αρκεί που έθιξε ζητήματα καθημερινότητας, τα οποία οι πολιτικοί τείνουν να αγνοούν. Η νεαρή podcaster που κατάφερε να πάρει συνέντευξη από τον Κυριάκο Μητσοτάκη άκουσε τα εξ αμάξης από τα τρολ της αντιπολίτευσης, αν και η συνέντευξή της ήταν αντιπολιτευτική· κατηγορήθηκε πως εξυπηρέτησε την ατζέντα του πρωθυπουργού, παρ’ ότι οι ερωτήσεις της τον έφεραν σε δυσκολότερη θέση απ’ ό,τι τον έχουν φέρει κατά καιρούς άπειρες οργανωμένες εκστρατείες προπαγάνδας που τελικά έπεσαν στο κενό. «Δεν του είπε αρκετά», «Επρεπε να είναι πιο αυστηρή»: οι αντιμητσοτακικοί είχαν πολλά να προσάψουν στη Νεφέλη Μεγκ, αλλά τίποτα να της αναγνωρίσουν. Οι άνθρωποι που κάποτε ηδονίζονταν παρακολουθώντας δημοσιογράφους της κρατικής τηλεόρασης να χαϊδολογούν λεκτικά τον Τσίπρα και τον Πολάκη είναι σήμερα έξαλλοι για τον τρόπο που διαχειρίζεται το content της μια 25χρονη, η οποία δεν τους χρωστάει τίποτα.
Διαψευσμένες προσδοκίες
Πώς δικαιολογείται, όμως, τόση οργή; Η Νεφέλη ρώτησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη, μεταξύ άλλων, για την οικογενειοκρατία, για τον τέως υπουργό Μεταφορών, για την αστυνομική βία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποχρεώθηκε να απαντήσει σε πολλές άβολες ερωτήσεις, πότε επιτυχώς πότε ανεπιτυχώς. Κάποιες απαντήσεις του μάλιστα τον εξέθεσαν: για παράδειγμα, μας έδειξε ότι ακόμη δεν έχει καταλάβει την πρακτική διάσταση της πολιτικής ευθύνης. Τόσο καιρό μετά το δυστύχημα στα Τέμπη και με την κοινωνία να βράζει, ο πρωθυπουργός συνεχίζει να πιστεύει ότι η πολιτική ευθύνη είναι ένα θεωρητικό σχήμα, μια φευγαλέα εκδήλωση ευθιξίας. Κατά τη γνώμη του, η παραίτηση του κ. Καραμανλή από τη θέση του υπουργού λίγο πριν από τις εκλογές (στις οποίες θα είναι εκ νέου υποψήφιος!) θα έπρεπε να μας αρκεί. Με λίγα λόγια, στη συνέντευξη η δημοσιογραφική αιχμή ήταν παρούσα και τα κυβερνητικά αφηγήματα αμφισβητήθηκαν ευθέως. Τι άλλο περίμεναν από τη Νεφέλη Μεγκ οι επικριτές της; Είναι απλό: περίμεναν να βρίσει· να επιτεθεί, να προσβάλει, να χυδαιολογήσει. Για τους φανατισμένους, οποιαδήποτε συζήτηση δεν οδηγεί σε ευτράπελες συγκρούσεις και εξευτελισμούς, είναι σαν να μην έγινε.
Η αναμενόμενη αποδόμηση
Δεν είναι τυχαίο ότι η podcaster χαρακτηρίστηκε υποτιμητικά «απολιτίκ». Οι περισσότεροι εξ όσων χρησιμοποιούν αυτή τη λέξη δεν τη χρησιμοποιούν με την κυριολεκτική της σημασία· όταν λένε κάποιον απολιτίκ, δεν εννοούν ότι του λείπει η πολιτική άποψη και σκέψη, εννοούν ότι του λείπει η δική τους πολιτική άποψη και σκέψη. Η Νεφέλη Μεγκ, λοιπόν, είναι απολιτίκ επειδή δεν διακατέχεται από αριστερίστικη υστερία και ιερή οργή· επειδή είχε το θράσος να κάνει τις ερωτήσεις που διάλεξε αυτή, με το προσωπικό της ύφος, για το δικό της κανάλι (και όχι για κάποια κομματική φυλλάδα, για παράδειγμα)· επειδή ήταν ευγενική και δεν μετήλθε εριστικές τεχνικές διαλόγου για να αποδείξει τη μαχητικότητα και την αντισυμβατικότητά της. Υπάρχει λόγος που μετά την τραγωδία στα Τέμπη, ο Νίκος Φίλης φώναζε στη Βουλή εναντίον της κυβέρνησης «δολοφονείτε τα παιδιά στα τρένα μέσα», χωρίς ίχνος ντροπής για την αμετροέπειά του· υπάρχει λόγος που το μεθοδευμένο «ξέσπασμα» της Ινγκεμποργκ Μπέουχελ εναντίον του πρωθυπουργού είχε προκαλέσει σε αρκετούς ικανοποίηση πριν από ενάμιση χρόνο. Οσοι θέλουν να συνεννοηθούν, βάζουν στην άκρη τον θυμό τους και συνεννοούνται· όσοι δεν θέλουν, επιτίθενται. Αντί συνεννόησης, κερδίζουν χειροκρότημα.
Εκπαίδευση στην κολακεία
Χωρίς αμφιβολία, η έννοια της συνέντευξης είναι στην Ελλάδα κακοποιημένη. Οι δημοσιογράφοι συνήθως επιφυλάσσουν στους πολιτικούς αντιμετώπιση αδικαιολόγητης ηπιότητας: ο ερωτώμενος απαντάει σε ό,τι θέλει, όπως θέλει, για όσο θέλει, και όταν το ζητούμενο είναι η αλήθεια, αυτή εύκολα γλιστράει στις χαραμάδες του απαράδεκτα φιλικού κλίματος, της πλάκας και της αμοιβαίας κολακείας. Ο λόγος που οι πολιτικοί μας είναι διαρκώς στην τηλεόραση (αντί να κάνουν τη δουλειά για την οποία πληρώνονται) είναι πως η τηλεόραση τούς παρέχει αυτό το είδος ανέξοδης ελευθερίας, που σε άλλες χώρες είναι αδιανόητο και αντιδεοντολογικό. Η δεοντολογία, όμως, δεν επιτάσσει βασανιστήρια ούτε σύγκρουση για τη σύγκρουση· καλή συνέντευξη δεν είναι εκείνη που καταλήγει σε δάκρυα χαράς ή λύπης, κυριολεκτικά ή μεταφορικά· είναι εκείνη από την οποία συνάγεται κάτι καινούργιο, ακόμη κι αν δεν είναι αυτό που περιμέναμε.
Ερωταπαντήσεις
Στη συνέντευξη με τη Νεφέλη Μεγκ, ο πρωθυπουργός δεν τα είπε όλα. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να τα πει όλα σε μια συνέντευξη. Η Νεφέλη δεν τον ρώτησε για κάθε πιθανό θέμα. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να ενδιαφέρεται για κάθε θέμα που άπτεται της αρμοδιότητας Μητσοτάκη. Οποιος θεωρεί πως μπορεί να κάνει καλύτερες ερωτήσεις, ας καλέσει τον πρωθυπουργό στο δικό του κανάλι· κι αν δεν λάβει απάντηση, ας σκεφτεί ότι και η μη απάντηση είναι μια απάντηση· ας σκεφτεί ότι, πιθανότατα, ούτε η Νεφέλη έλαβε απάντηση σε όλες τις ερωτήσεις που είχε κατά νου.
