Η πολιτική εμπνέει όλο και λιγότερο. Την ώρα που τα κομματικά στελέχη από όλο το πολιτικό φάσμα επιδίδονται σε σκληρό αγώνα διεκδίκησης των ψηφοφόρων, ένα μεγάλο μέρος του κοινού στέκεται και παρακολουθεί όσα διαδραματίζονται ως αμέτοχος παρατηρητής, πιθανότατα με την απορία «σε ποιον απευθύνονται όλοι αυτοί;».
Η μειωμένη συμμετοχή στις πολιτικές διαδικασίες απειλεί το πολιτικό σύστημα με διευρυνόμενη απαξίωση σε πρώτη φάση, η οποία, όπως έχει αποδειχθεί, ενισχύει την αντιδραστική ψήφο ακόμη και για εκείνους που επιλέγουν να συνεχίσουν να συμμετέχουν στις εκλογικές διαδικασίες.
Τον Σεπτέμβριο του 2007 η συμμετοχή των ψηφοφόρων στις εκλογές ανήλθε σε 74,15%. Τρεις στους τέσσερις εγγεγραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους προσήλθαν στις κάλπες. Στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις καταγράφεται καθοδική πορεία στη συμμετοχή, με μικρές αναλαμπές. Τον Οκτώβριο του 2009, η συμμετοχή έφτασε στο 70,95%. Τον Μάιο του 2012 ήταν 65,12% και τον Ιούνιο του ίδιου έτους 62,49%. Τον Ιανουάριο του 2015 ήταν 63,94% και τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου 56,16%. Ούτε το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015, παρά την κρισιμότητα της συγκυρίας, κατάφερε να κινητοποιήσει περισσότερο τους ψηφοφόρους. Το 62,15% των εγγεγραμμένων προσήλθε στις κάλπες. Στις τελευταίες εκλογές, τον Ιούλιο του 2019, η συμμετοχή ήταν 57,78%.
Ολο και περισσότεροι ψηφοφόροι επιλέγουν να απέχουν από την κορυφαία πολιτική διαδικασία, γυρίζοντας την πλάτη σε όσους διεκδικούν να τους εκπροσωπήσουν. Ενα μεγάλο μέρος του πάθους που κινητοποιούσε τους ψηφοφόρους λίγες δεκαετίες πριν, τους έβγαζε στους δρόμους, σε προεκλογικές συγκεντρώσεις με τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, τώρα εκτονώνεται διαδικτυακά. Αντί να λιώνουν σόλες, λιώνουν πληκτρολόγια. Στον αχανή χώρο του Διαδικτύου, ωστόσο, είναι δύσκολο να φανεί το μέγεθος είτε της αποδοχής είτε της διαμαρτυρίας. Είναι διαφορετικό να βλέπεις και να ακούς μια γεμάτη πλατεία και διαφορετικό να αναζητάς στον κατακερματισμένο διαδικτυακό χώρο να συνενώσεις και να ομαδοποιήσεις τον παλμό των χρηστών. Και από την άλλη, είναι πιο εύκολο, πιο βολικό, να «την πεις» σε όλους από τον καναπέ σου από το να βγεις έστω και για να πας μέχρι το εκλογικό τμήμα.
Το πρόβλημα, όμως, παραμένει και γιγαντώνεται. Οσο ο αριθμός των πολιτών που συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία συρρικνώνεται, τόσο μεγαλώνει ο αριθμός εκείνων που θεωρούν ότι η εκλεγμένη ηγεσία δεν τους εκφράζει· δεν ταυτίζονται ούτε με πρόσωπα ούτε με επιλογές και πολιτικές.
Και αυτή η αποστασιοποίηση δεν αφορά μόνο την εκάστοτε εκλεγμένη κυβέρνηση αλλά συνολικά το πολιτικό σύστημα και τους μετέχοντες σε αυτό. Ακόμη και οι πολιτικοί σχηματισμοί που επενδύουν στην ψήφο διαμαρτυρίας, θα πρέπει να πείσουν τους διαμαρτυρόμενους ψηφοφόρους να φτάσουν μέχρι την κάλπη.
Το πολιτικό σύστημα δείχνει σε μεγάλο βαθμό να έχει συμβιβαστεί με αυτή την κατάσταση ή να μην έχει τρόπο να αντιδράσει. Εάν όμως η πολιτική δεν καταφέρει και πάλι να εμπνεύσει, η απαξίωση απειλεί να εξελιχθεί σε θέμα νομιμοποίησης επιλογών και πολιτικών.
