Είναι τόσα τα παράδοξα στην Ελλάδα, και τα ανεχόμαστε για τόσο καιρό, που θεωρούμε ότι αποτελούν κανονικότητα. Οταν βλέπουμε τον κόσμο μέσα από παραμορφωτικό φακό, φυσικό είναι να μη γνωρίζουμε το πρόβλημα, να μην το διορθώσουμε. Αντιθέτως, υιοθετούμε την αυταπάτη ως μέτρο για να κρίνουμε ο ένας τον άλλον. Κάθε προεκλογική περίοδος αναδεικνύει αυτή την αδυναμία σε όλο της το θλιβερό μεγαλείο. Η αδυναμία να διαμορφώσουμε ενιαία στάση ενάντια στην ανομία, η ανοχή για τη φαυλότητα, η ανισότητα, η υπερβολική έχθρα σημαίνουν ότι δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αλήθεια από το ψέμα, το πρόγραμμα από την απάτη.
Η εθνική χρεοκοπία οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, σε νοοτροπία ότι κάποιες πράξεις δεν έχουν επιπτώσεις, εφόσον μπορούμε να απαιτούμε (και να πετυχαίνουμε) «πολιτική λύση». Με άλλα λόγια, εάν έχουμε τις σωστές πλάτες ή τον κατάλληλο μοχλό πίεσης, μπορούμε να δανειζόμαστε χωρίς να λογαριάζουμε το αποτέλεσμα, αφού απλώς θα δανειζόμαστε συνεχώς για να καλύπτουμε τις ανάγκες μας, όπως έκαναν διαδοχικές κυβερνήσεις. Εάν βρεθούμε σε δυσκολίες, τότε απλώς θα απαιτήσουμε τη διαγραφή του χρέους, όπως επιχείρησε ο ΣΥΡΙΖΑ, με το γνωστό αποτέλεσμα. Τώρα βλέπουμε πάλι τα χρέη και τις κούφιες υποσχέσεις να διογκώνονται, καθώς τα κόμματα γνωρίζουν ότι αλλιώς δεν έχουν καμία ελπίδα.
Και όσο ένα κόμμα παρουσιάζει μια εικονική πραγματικότητα για τον εαυτό του και τους αντιπάλους του, τόσο θα δυσκολευθεί να προτείνει ουσιαστικές λύσεις σε προβλήματα. Κάποιες κυβερνήσεις το επιχειρούν, όσο αντέξουν, άλλες προσποιούνται. Το αποτέλεσμα είναι μια έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών σε αυτά που βλέπουν. Εάν σε κάποιες χώρες υπάρχει «σύστημα», αυτό αποτελείται από ένα μείγμα θεσμών, μηχανισμών και παραδόσεων που αντιλαμβάνεται την ταυτότητα και τους άγραφους νόμους μιας κοινωνίας. Στα δύσκολα επιχειρεί να κρατήσει ισορροπίες και σταθερή πορεία. Αυτό μπορεί να μην είναι πάντα υγιές (το σύστημα να μην εξελίσσεται με την ταχύτητα που απαιτεί η εποχή), όμως, αποτελεί ένα κέντρο βάρους, ένα σημείο αναφοράς. Στον μικρόκοσμό μας, οι συνεχείς επιθέσεις στην κοινή λογική, οι συγκρούσεις χωρίς ουσιαστική αιτία, στοχεύουν στη συσπείρωση οπαδών και στον αφανισμό αντιπάλων. Το σύστημά μας είναι οι συνεχείς επιθέσεις εναντίον του συλλογικού συμφέροντος.
