Πώς θα ήταν η προεκλογική περίοδος δίχως το πολύνεκρο δυστύχημα στα Τέμπη; Κατ’ αρχάς, μακάρι να μην είχε συμβεί ανεξαρτήτως εκλογών. Γίνεται κατανοητό, ωστόσο, πως ένα τόσο συντριπτικό συμβάν, που βύθισε τη χώρα σε εθνικό πένθος, ανατρέπει πολιτικές ισορροπίες, καθορίζει τον διάλογο και την αντιπαράθεση και, βέβαια, μια ενδεχόμενη εκλογική αναμέτρηση. Τα Τέμπη ήταν υπενθύμιση για όλους ως γεγονός απότοκο μιας ανθρωπολογικού και πολιτισμικού τύπου παθογένειας που υπερβαίνει κόμματα, ιδεολογίες. Τα Τέμπη ήταν το καμπανάκι του τι σημαίνει νοοτροπία. Αυτό, όσο κι αν πολλοί το αντιπαρέρχονται, είναι ένα σαράκι που μας τρώει τα σωθικά: Ναι, είχαμε, π.χ., επιτυχημένη ψηφιακή μεταρρύθμιση, αλλά τα παιδιά μας κομματιάζονται στους ελληνικούς σιδηροδρόμους το 2023. Το συμπέρασμα είναι αποκαρδιωτικό. Πώς να πας να ψηφίσεις αποκαρδιωμένος;
Στις εκλογές του 2015 επικρατούσε σε μεγάλη μερίδα κόσμου μια ελπίδα και η πίστη σε ένα σχήμα που δεν είχε δοκιμαστεί. Πολλοί που προσδοκούσαν αυτό που τους είχαν τάξει, εμείς να παίζουμε νταούλια και η Ευρώπη να χορεύει ή η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, απογοητεύτηκαν. Απογοητεύτηκαν διότι στην ουσία και αυτό το σχήμα είχε δοκιμαστεί, με άλλη όψη, όνομα κτλ., τις προηγούμενες δεκαετίες. Το 2019 επικρατούσε μια ελπίδα από την άλλη όχθη. Η ιδεολογική, εκλογική επένδυση στο ίδιο το πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν κάτι καινούργιο. Ο αρχηγός της Ν.Δ. τράβηξε πολύ κόσμο από την κεντρώα, ακόμη και τη σοσιαλδημοκρατική δεξαμενή. Και δεν αναφέρομαι μονάχα σε στελέχη της κυβέρνησης που αναδείχθηκε το 2019. Αναφέρομαι σε απλούς ψηφοφόρους.
Δικαιώθηκαν; Φαίνεται πως ναι: παρά τη φυσική φθορά του χρόνου, παρά την κόπωση, παρά και την πολύ σοβαρή υπόθεση των υποκλοπών, η κυβέρνηση παραμένει πρώτη στις δημοσκοπήσεις, έστω και με απώλειες. Γιατί; Διότι εξέπεμψε κάτι που έχουμε όλοι ανάγκη: σταθερότητα, συνέπεια. Αλίμονο όμως: οι 57 νεκροί στα Τέμπη θύμισαν σε όλους ότι «εδώ είναι Ελλάδα», ανεξαρτήτως ψηφιακών επαναστάσεων και εκσυγχρονιστικών προφίλ. Κάποιοι, οι νεότεροι κυρίως, είναι οργισμένοι. Οι περισσότεροι όμως είναι, σε μεγάλο βαθμό, αποκαρδιωμένοι. Οποια κυβέρνηση αναδειχθεί από την –όπως όλα δείχνουν– διπλή εκλογική αναμέτρηση, θα είναι κυβέρνηση αποκαρδιωμένων και θυμωμένων πολιτών. Εάν ο θυμός μεταφράζεται σε πορείες και ταραχές, η αποκαρδίωση είναι που θα κάνει μια ολόκληρη κοινωνία να σέρνεται. Ποια κυβέρνηση θα μπορέσει αυτό να το αλλάξει πραγματικά;
