«Αγγελικό και μαύρο, φως,/ γέλιο των κυμάτων στις δημοσιές του πόντου,/ δακρυσμένο γέλιο…» γράφει ο Γιώργος Σεφέρης στο ποίημά του «Το ναυάγιο της Κίχλης». Είναι η χαρά που ακουμπά πάνω στη λύπη και αποτελούν μαζί μια σύνθεση που δεν μπορούμε να τη διαλύσουμε και να κρατήσουμε μόνον τη χαρά. Η μια γεννά την άλλη, δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αυτήν. Αυτή η διαλεκτική σχέση χαράς – λύπης εμφανίζεται σε πολλές στιγμές της καθημερινότητάς μας. Απλώς τις βιώνουμε χωρίς να τις φιλοσοφούμε. Χωρίς να γνωρίζουμε πως αποτελούν έναν βασικό καμβά στο έργο του Γ. Σεφέρη.
Τα δύο παλικάρια, όπως και αρκετοί άλλοι, εκείνο το καταραμένο βράδυ, πήραν μέσα σε ελάχιστο χρόνο την απόφαση που τους έκανε ήρωες.
«Αγγελικό και μαύρο, φως…» ήταν το τοπίο στα Τέμπη. Το μαύρο φως ήταν οι νεκροί, η δυστυχία, ο πόνος, η αγωνία. Το αγγελικό φως ήταν τα δύο παλικάρια που έσωσαν τόσες ανθρώπινες ζωές, ήταν η αλληλεγγύη χιλιάδων πολιτών που έσπευσαν να δώσουν αίμα, ήταν οι άνθρωποι που κάτω από δύσκολες συνθήκες προσπαθούν να παραδώσουν ό,τι απέμεινε από τα θύματα στους οικείους τους.
Μέσα από μια καταστροφή ξεπηδούν πολλοί μικροί ήρωες, άνθρωποι που η μοίρα τους το έφερε να βρεθούν μπροστά σε ένα υπαρξιακό δίλημμα: θα σώσουν τη ζωή τους και θα χαθούν μέσα στη νύκτα ή θα τη διακινδυνεύσουν για να σώσουν τους συνανθρώπους τους που κινδυνεύουν; Δεν δίνεται σε πολλούς αυτή η ευκαιρία –προνόμιο ή βάρος– να πάρουν μια απόφαση ζωής ή θανάτου.
Μια απόφαση που να αφορά και τη δική τους τη ζωή και των συνεπιβατών τους στην προκειμένη περίπτωση. Ισως θα ήταν καλύτερα να μη βρίσκονταν ποτέ μπροστά σε αυτό το δίλημμα, όμως η ζωή και οι συγκυρίες λειτουργούν με τους δικούς τους νόμους. Και τα δύο παλικάρια, όπως και αρκετοί άλλοι, εκείνο το καταραμένο βράδυ, πήραν μέσα σε ελάχιστο χρόνο την απόφαση που τους έκανε ήρωες. Αλλά και να έφευγαν ουδείς θα τους έψεγε.
Σε δύο καλοζυγισμένες λέξεις του Γιώργου Σεφέρη, «δακρυσμένο γέλιο», κρύβεται όλη η τραγωδία των Τεμπών. Από μέσα της ξεπετάχτηκαν οι μικροί μας ήρωες που χρωμάτισαν την «αγγελική και μαύρη, μέρα» του ποιητή.
