Η υπερβάλλουσα λάμψη, οι μεγάλες παραγωγές που μοιάζουν να μη γνωρίζουν όρια (κόστους ή αισθητικής), οι ασταμάτητες εμπορικές συνεργασίες και η παρέλαση ακριβοπληρωμένων επωνύμων είναι τηλεοπτικοί «κράχτες» που, παράλληλα με τον λαϊκό ενθουσιασμό, γεννούν και απορίες: ποιος έχει τόσα λεφτά διαθέσιμα για να τα ρίχνει στην αγορά; Πού τα βρήκε; Είναι, αλήθεια, η ανταπόκριση του κοινού επαρκής για να δικαιολογήσει αυτά τα έξοδα; Τι κέρδη μπορεί κανείς να εισπράττει από μια τέτοια επενδυτική σκορποχεριά; Oταν μάλιστα ο ιθύνων νους πίσω από το μεγαλεπήβολο θέαμα έχει παρελθόν πλούσιο σε αδέξιες επιχειρηματικές ακροβασίες, οι απορίες μεταλλάσσονται σε υποψίες. Γι’ αυτό και η είδηση ότι ο επιχειρηματίας Νίκος Κοκλώνης φέρεται να ελέγχεται από την «Αρχή για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος» δεν προκάλεσε σε κανέναν έκπληξη. Ούτε καν στον ίδιο. Υπάρχει πάντα κάτι περίεργο στη χρυσοποίκιλτη, επιδεικτική ορατότητα: αν η αφάνεια είναι το καταφύγιο όσων έχουν κάτι να κρύψουν, τότε η κραυγαλέα προβολή ίσως είναι ο αντιπερισπασμός όσων έχουν να κρύψουν κάτι παραπάνω.
Κατά φαντασίαν σόουμαν
Εκ πρώτης όψεως, η φανταχτερή και ηχηρά αυτοαναφορική προσωπικότητα του Νίκου Κοκλώνη παραπέμπει στην καμπ υποκουλτούρα: το εκστατικό του κέφι, το ανοικονόμητο χιούμορ, η κωμικά επιμελημένη και πανάκριβη αμφίεση, οι πολύωρες εκπομπές-ύμνοι στην παλαιοτηλεοπτική ευωχία, η άγαρμπη πλην ευθαρσής συμμετοχή του στο σόου παρά την παντελή έλλειψη σχετικού ταλέντου είναι γνωρίσματα αυτού που συνηθίζουμε να αποκαλούμε «larger than life». Ναι, ο Κοκλώνης παρουσιάζεται σαν την ψυχή του πάρτι, μια ψυχή αδέσμευτη και αδάμαστη, πολύ μεγάλη για να χωρέσει σε κουτάκια, με μόνο προορισμό της να μας δείχνει τον δρόμο της υπερβατικής διασκέδασης. Ο επιχειρηματίας – παραγωγός θέλει «να περνάνε καλά όσοι παρακολουθούν από το σπίτι» και την ίδια ώρα να αντλεί χαρά από τη χαρά των άλλων (τόσο αλτρουιστική είναι η ικανοποίησή του!). Αλλά ο Κοκλώνης δεν είναι ο σόουμαν που θέλει να μας πείσει ότι είναι· το χαμηλών απαιτήσεων κοινό που παρακολουθεί τις εκπομπές του δεν τις παρακολουθεί για να δει αυτόν, αλλά για να απολαύσει (όχι χωρίς κάποιες ενοχές) την αλλόκοτη σύναξη τραγουδιστών, ηθοποιών και τηλεπερσόνων και να εκτονωθεί μέσα από τη φαιδρότητα της τριβής τους. Κάτω από το χαρωπό προσωπείο της κοκλώνειας περσόνας υπάρχει ένας άλλος άνθρωπος που ξέρει ότι η θέση του δεν είναι στη σκηνή και για τον οποίο δεν γνωρίζουμε τίποτα.
Κατασκευάζοντας ερείσματα
Ο Νίκος Κοκλώνης δεν είναι πρωτάρης στο κυνηγητό, γι’ αυτό και δείχνει να το περιμένει ανά πάσα στιγμή. Του αρέσει μάλιστα να σχολιάζει από το βήμα του τις επιθέσεις που δέχεται· του αρέσει ακόμη και το γεγονός ότι δέχεται επιθέσεις, γιατί η θυματοποίηση του δίνει μια ψευδαίσθηση ηρωισμού την οποία έχει ανάγκη. Εν τω μεταξύ, ξέρει ότι όσο περισσότερους έχει κανείς στο πλευρό του, τόσο πιο αξιόμαχος γίνεται την κρίσιμη στιγμή. Ενδεχομένως αυτός να είναι και ο λόγος που επιμένει να στηρίζει ένα πολυδάπανο τηλεοπτικό σόου χωρίς την αναμενόμενη τηλεθέαση: επειδή μέσα από αυτό οχυρώνεται ο ίδιος· η μαζική αποδοχή, που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια επιφανειακή σύνδεση με τη βραδινή οκνηρία των τηλεθεατών, συνιστά ένα είδος πανοπλίας: με ποιο δικαίωμα τολμούν κάποιοι να κινούνται εναντίον του παρουσιαστή που κρατάει συντροφιά στα γεροντάκια και γεμίζει με χαρά τα μοναχικά βράδια των φτωχών ανθρώπων;
Ανθρώπινη ασπίδα
Στην ίδια λογική κινείται και η επικοινωνιακή διαχείριση της τελευταίας του κρίσης. Από τη ζωντανή του εκπομπή, ο επιχειρηματίας απευθύνθηκε στον κόσμο που τον σχολιάζει: «Σταματήστε να στοχεύετε μια εταιρεία με 600 εργαζομένους που δουλεύουν σκληρά, ζουν από αυτή και κρέμονται από το τι θα γράψετε εσείς». Κανείς, βέβαια, δεν στόχευσε τους εργαζομένους και τη δουλειά τους· στο στόχαστρο μπήκε μόνο ο ίδιος. Αλλά το παθητικοεπιθετικό μήνυμα ήταν σαφές: ο Κοκλώνης είναι το κοινό του· ο Κοκλώνης είναι οι εργαζόμενοί του· κι αν βουλιάξει, θα πάρει κι άλλους μαζί του.
