Δεν είμαστε μόνοι, το γνωρίζουμε. Φυτεμένα στις επικοινωνίες μας είναι μυριάδες άβαταρ, αυτοματοποιημένα τρολ, τα οποία εκτελούν καταχθόνια σχέδια μαζικής χειραγώγησης. Διασπείρουν σε εκατομμύρια χρήστες των κοινωνικών δικτύων και των εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, αλλά και σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, κάθε μορφής προπαγάνδα, ψεύτικες ιστορίες, παραποιημένες ή ολότελα ψευδείς ειδήσεις, θεωρίες συνωμοσίας. Μας το θύμισε το πρόσφατο ρεπορτάζ στον Guardian για την ισραηλινή «Ομάδα Χόρχε», η οποία χειραγώγησε 33 εκλογικές διαδικασίες την τελευταία 20ετία, με έναν πολυεθνικό στρατό 30.000 άβαταρ. Μια αποκάλυψη από ρεπόρτερ 30 ΜΜΕ, νίκη και δείγμα ισχυρής άμυνας στην πλημμυρίδα των κατευθυνόμενων κακόβουλων μηχανών.
Η προπαγάνδα είναι παλιά όσο η πολιτική. Παραμένει ίδια από την εποχή που ο Κόιντος Τύλλιος Κικέρων μυούσε τον αδελφό του Μάρκο, τον φημισμένο ρήτορα, τότε υποψήφιο ύπατο, στην τέχνη της παραπλάνησης και διαβουκόλησης του κοινού. Μόνο που σήμερα, με τις αλγοριθμικές τεχνικές ποδηγέτησης, το ψέμα που παράγεται από την ψηφιακή βιομηχανία παραπληροφόρησης πλέον διαδίδεται ασκαρδαμυκτί και κοχλάζει σε πεδία απειροστικών διαστάσεων. Και περισσότερο ύπουλα. Θύελλες ψεμάτων, περίπου όπως εκείνες του γκεμπελικού υπουργείου Προπαγάνδας πάνω στις οποίες στηρίχθηκαν το αδιανόητο σχέδιο της Τελικής Λύσης και η θηριωδία του Ολοκαυτώματος, είναι αριστοτεχνικά αναμεμειγμένες με τις αλήθειες, μέσα στον Νιαγάρα των πληροφοριών.
Οι ποικιλώνυμες φάρμες μαζικού επηρεασμού και απόπειρας αποσταθεροποίησης δημοκρατιών έχουν πελάτες υπηρεσίες πληροφοριών, εταιρείες πολιτικών συμβούλων, επιχειρηματίες. Επηρεάζουν ψηφοφόρους, σαμποτάρουν εκστρατείες, καθορίζουν την έκβαση σε εμπορικές διαμάχες, ασκούν ψυχολογικούς πολέμους, χακάρουν λογαριασμούς, στέλνουν ψεύτικα μηνύματα σε εκατομμύρια emails…
Αλγόριθμοι που ανιχνεύουν ύποπτα περιεχόμενα υπάρχουν. Ομως τα κακόβουλα λογισμικά συχνά τρέχουν γρηγορότερα από εκείνα των ομάδων ανάλυσης απειλών της Ε.Ε., των ελεγκτών ψεύδους σε τεχνολογικές πλατφόρμες και οργανισμούς επικύρωσης ειδήσεων, περνώντας κάτω από τα έξυπνα ραντάρ τους. Η προσέγγιση του πραγματικού δεν είναι πάντα εφικτή. Εκατομμύρια, κάθε μέρα, πέφτουν θύματα παραχάραξης των γεγονότων στις ψηφιακές ζώνες πυρός. Τα αυτοματοποιημένα τρολ είναι το υπερόπλο στον υβριδικό, τον πιο σφοδρό σύγχρονο πόλεμο για την κυριαρχία. Ανθρώπινο υπερόπλο εναντίον τους παραμένει το αέναο, αντίξοο, συχνά ματοβαμμένο, κυνήγι της αλήθειας.
