Το 2015 το «Μένουμε Ευρώπη» ήταν πολιτικό σύνθημα. Το υιοθέτησαν χιλιάδες πολίτες. Ηταν πολιτικό σύνθημα διότι απαντούσε σε ένα πραγματικό ζήτημα που για τη χώρα είχε υπαρξιακές διαστάσεις. Στη σύγχρονη Ιστορία της η Ελλάδα αντιμετώπιζε για δεύτερη φορά τον κίνδυνο να αποκοπεί από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και τις ιστορικές κατακτήσεις του. Την πρώτη φορά κάποιοι το αποπειράθηκαν με τα όπλα, με τα γνωστά ολέθρια αποτελέσματα. Το 2015 ο εμφύλιος έγινε με υβριδικά μέσα. Μια κυβέρνηση ευρωπαϊκού κράτους έκανε πολιτικά και οικονομικά σλάλομ για να ξεφύγει από τους ευρωπαϊκούς δεσμούς και θεσμούς και να ζητήσει προστασία στον πρώτο που θα μπορούσε να της την παράσχει. Ας ήταν η Ρωσία ή η Κίνα, ας ήταν η Βενεζουέλα. Οσοι διαφωνούσαν ήσαν «γερμανοτσολιάδες» στην καλύτερη περίπτωση, η δε αρχηγός τους, η Μέρκελ, ήταν ναζί. Μας γλίτωσε ο έρπης του κ. Τσίπρα; Πάντως οι «μενουμευρωπαίοι», όπως μας αποκαλούσαν τότε υποτιμητικά, μπορεί να έχασαν τη μάχη του δημοψηφίσματος του 2015, όμως κέρδισαν τον πόλεμο. Η Ελλάδα έμεινε στην Ευρώπη και παρέμεινε στη Δύση, αυτήν στην οποία ο κ. Λαβρόφ κήρυξε προχθές τον πόλεμο – αναρωτιέμαι τι σημαίνει στο μυαλό του η λέξη «Δύση».
Αναρωτιέμαι επίσης τι νόημα –πολιτικό– μπορεί να έχει σήμερα μια συζήτηση με θέμα το «Μένουμε Ευρώπη;». Υπότιτλο, δε, το «Υποκλοπές, δικαιώματα και κράτος δικαίου». Η συζήτηση οργανώνεται, εκτός των άλλων, από το Πάντειο και συμμετέχουν συνταγματολόγοι. Θα διεξαχθεί όμως στο Ινστιτούτο Γκαίτε. Και γιατί όχι στο Πάντειο; Μήπως επειδή οι συμμετέχοντες δεν θέλουν να ταυτιστούν με την πανεπιστημιακή τους ιδιότητα; Αν και αυτή είναι που συνδέει, υποτίθεται, τον κ. Βενιζέλο ή τον κ. Αλιβιζάτο με συναδέλφους τους οι οποίοι την κρίσιμη στιγμή, το 2015, τους αποκαλούσαν «γερμανοτσολιάδες μενουμευρωπαίους». Εκτός κι αν σκέφτηκαν ευλόγως ότι η παρουσία και μόνον του κ. Βενιζέλου στον χώρο του Παντείου θα απαιτούσε την προστασία της πανεπιστημιακής αστυνομίας, ή και των ΜΑΤ, κάτι μάλλον άκομψο για πολιτικούς των «λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων». Κανείς δεν αμφισβητεί το 2023 τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη. Εκτός από την κ. Τσαπανίδου, που θεωρεί ότι η Ελλάδα έχει «απομακρυνθεί από τον ευρωπαϊσμό της». Μάλλον όμως αναφέρεται στα γαλλικά του κ. Δημητρακόπουλου. Οι συνταγματολόγοι που εξελίσσονται σε κοινωνική τάξη θα πρέπει να μας ξεκαθαρίζουν πότε μιλούν ως επιστήμονες και πότε ως πολιτικοί. Και επειδή οι εκλογές πλησιάζουν και η Κεντροαριστερά προετοιμάζεται για μία ακόμη μεγαλοπρεπή ήττα, είναι μάλλον προφανές ότι παίρνουν θέση για τη συνέχεια. Θεωρώ ότι ο Βενιζέλος λείπει από την πολιτική σκηνή. Και γνωρίζει ότι η αντιπολίτευση πάσχει επειδή ανακυκλώνει ζητήματα που έχουν κλείσει οριστικά. Οπως το «Μένουμε Ευρώπη».
