Πίσω από τα σύμβολα

1' 46" χρόνος ανάγνωσης

Είναι πιθανόν πως πολλοί θα αντιδρούσαν αν τους έλεγαν πως η έλξη ή η απώθηση προς το τελετουργικό μιας συνταγματικής μοναρχίας έχει να κάνει με μια σειρά από παράγοντες, όχι απαραίτητα προφανείς ή αυταπόδεικτους. Πέραν από οικογενειακά βιώματα και προσωπικές εμπειρίες, πολιτικές ιδεολογίες και κοινωνικές σχέσεις, που μπορεί να έχει ο καθένας, υπάρχει και ένας αστάθμητος παράγων που λέγεται ψυχολογία. Ο συμβολισμός της μοναρχίας πηγαίνει πολύ πιο βαθιά και απαντά, ενδεχομένως, σε μια σειρά από ζητήματα (ψυχικών στάσεων) που ραγίζουν μυθεύματα περί πολιτικής συμπεριφοράς και συναισθηματικής συσπείρωσης γύρω από πρόσωπα και ιδέες.

Αν οι ερμηνείες για την επιβίωση των λίγων μοναρχιών σε προηγμένα κράτη της Ευρώπης περιορίζονταν σε προβλέψιμες και μονοδιάστατες προσεγγίσεις της Ιστορίας ή των πολιτικών συστημάτων, τότε όλα θα ήταν απλά. Αλλά η ανάλυση της συμπεριφοράς του κοινού απέναντι σε ιδεολογίες και συμβολισμούς ποτέ δεν είναι απλή ούτε και ερμηνεύεται με κριτήρια μορφωτικά, οικονομικά ή ταξικά (μέρος της ανώτερης αστικής τάξης της Αθήνας το 1915-20 ήταν βενιζελική και η πλειονότητα του «λαού» υπέρ του βασιλιά). Ούτε και ο μηχανισμός της προπαγάνδας αρκεί για να ερμηνεύσει σκοτεινές και αθέατες, άυλες διεργασίες που συμβαίνουν είτε συλλογικά, σε ομάδες πληθυσμού, είτε κατά μόνας, σε άτομα ξεχωριστά. Δύσκολα θα ερμηνεύσει κανείς γιατί δύο αδέλφια έχουν παντελώς διαφορετική στάση, όχι μόνο απέναντι στο πολιτικό σύστημα, αλλά και σε θέματα θεσμικότητας, τελετουργίας, παραδόσεων και καινοτομίας. Η όποια έλξη προς το τελετουργικό της συνταγματικής μοναρχίας που μπορεί να υπάρχει σήμερα διεθνώς δεν είναι αναχρονισμός, αλλά συγκεκριμένη ανθρώπινη αντίδραση. Είναι συμπεριφορά που ανάλογα την εποχή βρίσκει άλλο σχήμα να εκφραστεί και έχει να κάνει με ζητήματα ψυχολογικής ασφάλειας, αρραγούς ενότητας, υπολανθάνουσας ερωτικής προβολής, ακινησίας στον χρόνο και προάσπισης των κληρονομημένων παραδόσεων. Κατά μία έννοια το τυπικό και το τελετουργικό όλων των Εκκλησιών έχει μια συνάφεια. Οπως επίσης κάθε τελετουργικό μέσα από θεσμοθετημένους πυλώνες, όπως είναι η εθνική άμυνα, το εκπαιδευτικό σύστημα και η κοινωνικοποίηση σε εξελικτικά στάδια. Τα αδιόρατα νήματα που μας κινούν προς μία ή άλλη κατάσταση, στην κοινωνία, στο πολιτικό σύστημα, στη διαμόρφωσή μας ως πολίτες, είναι σαφέστατα περισσότερο πολύπλοκα από τους μηχανισμούς των εταιρειών δημοσκοπήσεων και από τις μανιχαϊστικές απόψεις περί προόδου ή συντήρησης. Ο άνθρωπος είναι περισσότερο περίπλοκος.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT