Παρακολουθώ σε συνδρομητικό κανάλι την εξαιρετική σειρά «A spy among friends» που κινείται γύρω από τις δραστηριότητες του Κιμ Φίλμπι, κατασκόπου των Σοβιετικών μέσα στις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Από τη δεκαετία του 1930, μια πεντάδα αποφοίτων του Κέμπριτζ, ο Μπέρτζες, ο Μπλαντ, ο Μακλίν, ο Φίλμπι και ο Κέρνκρος, σαγηνεύτηκαν από το όραμα της κόκκινης επανάστασης και στρατεύτηκαν στον αγώνα που διεξήγαγε το μοναδικό σοσιαλιστικό κράτος στον κόσμο. Η στράτευση σε μια ολοκληρωτική ιδεολογία έχει όλα τα χαρακτηριστικά της στράτευσης σε μια θρησκεία. Είναι απόλυτη και καθορίζει το «είναι» του στρατευμένου. Είναι η σχέση του πιστού με τη θρησκεία του, μια θρησκεία που έχει τα σύμβολά της, τους μάρτυρές της, τους ύμνους της, την Ιερά Εξέτασή της, τους αιρετικούς της. Μια θρησκεία που είναι γοητευτική γιατί επαγγέλλεται τον επίγειο παράδεισο. Πάντα οι ουτοπίες μαγεύουν και όσοι πιστοί καταλαβαίνουν την πλάνη τους, δηλαδή τη μετατροπή της ουτοπίας σε επίγεια δυστοπία, περνούν απέναντι και γίνονται οι απόλυτοι πολέμιοί της.
Και οι πέντε Βρετανοί κατάσκοποι αρνούνταν πως ήταν προδότες. Υποστήριζαν πως δεν υπήρχε αντικείμενο προδοσίας γιατί η πατρίδα τους ήταν η Σοβιετική Ενωση. Σε αυτήν πίστευαν, γι’ αυτήν αγωνίζονταν, για την κυριαρχία της ρίσκαραν τη ζωή τους. Από τους πέντε, ο Κέρνκρος αποσύρθηκε νωρίς. Οι Μπέρτζες και Μακλίν, όταν φοβήθηκαν πως θα αποκαλυφθούν, αποστάτησαν στη Σοβιετική Ενωση το 1951. Ο Κιμ Φίλμπι τους ακολούθησε το 1963 και έγινε δεκτός με τιμές από το σοβιετικό καθεστώς, ενώ ο Μπλαντ παρέμεινε στη Βρετανία, έλαβε τον τίτλο του σερ και έγινε διευθυντής της Βασιλικής Πινακοθήκης. Αποκαλύφθηκε ο ρόλος του δημόσια το 1980, αν και ήταν γνωστός αρκετά νωρίτερα. Του αφαιρέθηκαν τίτλοι και αξιώματα. Για την περίπτωση Μπλαντ έγραψε ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα ο πολυβραβευμένος Ιρλανδός συγγραφέας Τζον Μπάνβιλ με τίτλο «Ο αδιάφθορος»( εκδ. Καστανιώτη, 1998), στο οποίο θίγει, με τη διεισδυτική ματιά του, τα όρια μεταξύ της προδοσίας και της ιδεολογικής στράτευσης. Βάζει τον ήρωά του να λέει: «Για να είσαι ικανός να προδώσεις κάτι, πρέπει πρώτα να πιστέψεις σε αυτό».
