Η απόκτηση προτύπων ξεκινάει θεωρητικά από τη στιγμή της γέννησης, αποτελεί δυναμική διαδικασία. Αλλωστε από πολύ μικρή ηλικία ερχόμαστε σε επαφή με όλη την γκάμα της ανθρώπινης συμπεριφοράς, με πρώτους τους γονείς και το οικογενειακό περιβάλλον. Δεν υπάρχει ηλικιακό όριο που να καθορίζει την είσοδο των παιδιών στην κοινωνία. Ζουν μέσα στην κοινωνία, βλέπουν, αισθάνονται και φυσικά αξιολογούν ενστικτωδώς, πόσο τους αγγίζει συναισθηματικά και πνευματικά το ερέθισμα που έχουν. Για παράδειγμα, όταν βρίσκονται σε ένα χώρο όπου κάποιος τους διαβάζει παραμύθια, χαίρονται την αφήγηση, απολαμβάνουν το κείμενο και συμμετέχουν στο δρώμενο.
Η κατηγοριοποίηση που γίνεται από κάποιους μεγάλους για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αφηγητή ή του δασκάλου είναι αδιάφορη για τα παιδιά. Μάλιστα, τα παιδιά γοητεύονται από το διαφορετικό, το αλλόκοτο, το προσεγγίζουν και το αποδέχονται ευκολότερα. «Τα παιδιά δεν βάζουν ταμπέλες, δεν περιθωριοποιούν άτομα διότι δεν χρησιμοποιούν μοντέλα κατασκευής αποκλεισμού», μου ανέφερε η Ευαγγελία Καλεράντε, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, η οποία ασχολείται με θέματα πολιτικής κοινωνιολογίας και εκπαιδευτικής πολιτικής.
Είναι προφανώς στρεβλή η άποψη πως κάποιος –η οικογένεια, το σχολείο– θέτοντας ένα πρότυπο στα παιδιά μπορεί να τα επηρεάσει μόνο θετικά και να τα κάνει να το αντιγράψουν. Πιστεύουμε πως επικροτώντας ή αποδομώντας συμπεριφορές προσώπων ενισχύουμε το καλό ή ξορκίζουμε το κακό στη συνείδηση των αποδεκτών του μηνύματός μας; Μήπως, με την ίδια λογική, θα έπρεπε να εγκαλέσουμε ως πολίτες ποινικά τους γονείς για τα παιδιά-βιαστές ή συζυγοκτόνοι ή ληστές;
Οι αρνητικές αντιδράσεις από μερίδα της ελληνικής κοινωνίας για την αφήγηση παραμυθιών σε νήπια και παιδιά του δημοτικού από drag queens ήταν προβλέψιμες. Ο φαύλος κύκλος ξεκινάει από το γεγονός ότι ενήλικοι αναπαράγουν τα δικά τους στερεοτυπικά μοντέλα και επιθυμούν να τα περάσουν στα μικρά παιδιά. Εκείνοι κουνούν το δάχτυλο, επιχειρώντας να επιβάλουν την «αυθεντία» τους.
Οφείλουμε, ως πολιτεία και κοινωνία, να εστιάσουμε σε μια σταθερή προσπάθεια από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση για πολίτες ελεύθερους, κοινωνικά όντα που συνυπάρχουν με το διαφορετικό από αυτό που πιστεύουν, όχι μισαλλόδοξα, όχι φοβικά. Το παιχνίδι κερδίζεται από την παιδική ηλικία.
