Το 2022 κλείνει για τις Ηνωμένες Πολιτείες με πρωτοφανές πολικό ψύχος, αλλά και, ύστερα από καιρό, με μια σπάνια πολιτική νηνεμία. Προτού γυρίσουν σπίτι τους για τις γιορτές, βουλευτές και γερουσιαστές του απερχόμενου –ελεγχόμενου ακόμη από τους Δημοκρατικούς– Κογκρέσου κατάφεραν να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση της κυβέρνησης για το επόμενο οικονομικό έτος, με ένα πολυνομοσχέδιο 1,7 τρισ. δολαρίων. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται η πολιτική μάχη –και η οικονομική αβεβαιότητα– που θα συνόδευε την ανάγκη αύξησης του ορίου χρέους ώστε να μην «κλείσει» η αμερικανική κυβέρνηση μέσα στο επόμενο έτος.
Σε αυτό το νομοσχέδιο περιλαμβάνονται κονδύλια και για κάποια από τα πιο σημαντικά, αλλά και ευαίσθητα στις πολιτικές ισορροπίες του νέου Κογκρέσου, σχέδια της κυβέρνησης Μπάιντεν, όπως η ανθρωπιστική και στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας. Αλλά όπως επισημαίνουν ήδη Αμερικανοί πολιτικοί παρατηρητές, διαφαίνονται οι δυσκολίες που θα έχει η τελευταία να προωθήσει την ατζέντα της στο νέο Κογκρέσο σε θέματα όπως η χρηματοδότηση των διεθνών της δεσμεύσεων για την προστασία από την κλιματική αλλαγή. Αν και έχει υποσχεθεί 11,4 δισ. ετησίως για τον σκοπό αυτό μέχρι το 2024, μέχρι στιγμής έχει καταφέρει να εξασφαλίσει μόλις 1 δισ. για το επόμενο έτος – και ο ενθουσιασμός του Κογκρέσου για μία μεγάλη συνεισφορά των ΗΠΑ σε ένα νέο ταμείο κλιματικής βοήθειας προς τις φτωχότερες χώρες στο πλαίσιο του ΟΗΕ είναι περιορισμένος.
Με τους Ρεπουμπλικανούς να ελέγχουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων το επόμενο έτος, θα πρέπει να αναμένονται αντιδράσεις και εμπόδια στην εφαρμογή της ατζέντας Μπάιντεν, με έρευνες που θα στοχεύουν και τον ίδιο τον πρόεδρο, και τις πολιτικές του. Στο στόχαστρο θα μπει η νομοθεσία για τη μείωση του πληθωρισμού, ειδικά σε ό,τι αφορά τις σημαντικές της προβλέψεις για τις επενδύσεις στην πράσινη ανάπτυξη, αλλά και η νομοθεσία για τις υποδομές, ευρύτερα. Σε μια ένδειξη πάντως ότι πρόκειται για έναν γενναίο πολιτικό συμβιβασμό, η εν λόγω νομοθεσία δέχεται κριτική τόσο από τα αριστερά, εντός του Δημοκρατικού Κόμματος, όσο και από τα δεξιά, από τους Ρεπουμπλικανούς.
Χαρακτηριστική της προόδου που επετεύχθη είναι η εκτίμηση του επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ, ο οποίος χαρακτήρισε το απερχόμενο Κογκρέσο ένα από τα πιο παραγωγικά που είχαμε εδώ και 50, ή ακόμη και 100, χρόνια – από την εποχή του New Deal.
Το 2023, το συνεργατικό πνεύμα θα δοκιμασθεί μεταξύ άλλων στις πολιτικές διαπραγματεύσεις για την απλοποίηση των αδειοδοτήσεων για νέες επενδύσεις στην ενέργεια, τόσο για τις εταιρείες πετρελαίου όσο και για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αλλά παρά τις ιδεολογικές αντιρρήσεις των Ρεπουμπλικανών στην «επιδότηση της αγοράς», ή και τις πρακτικές αντιρρήσεις των Ευρωπαίων στην εξαίρεση των εταιρειών τους από την επιδότηση της πράσινης ανάπτυξης, οι ΗΠΑ έχουν πλέον τα μέσα –τη νομοθεσία και τα χρήματα– για να προχωρήσουν στην ενεργειακή μετάβαση. Πρόκειται για μία εξέλιξη που λίγοι προέβλεπαν στις αρχές του έτους.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια Εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ, Εδρα Θεόδωρου Κουλουμπή για τις Ελληνοαμερικανικές Σχέσεις.
