Η προηγούμενη εβδομάδα ήταν «διαβολοβδομάδα» για τραμπικούς και πουτινικούς. Οι μεν περίμεναν να κάνουν έναν ωραίο περίπατο στις ενδιάμεσες εκλογές και να προετοιμάσουν το έδαφος για τη μεγάλη ανακοίνωση-επιστροφή του Τραμπ. Ατύχησαν. Οι δε περιμένουν εδώ και μήνες κάτι να αλλάξει υπέρ τους στο ουκρανικό μέτωπο και όχι μόνο αυτό δεν συμβαίνει, αλλά η κατάσταση για τη Ρωσία επιδεινώνεται συνεχώς. Βεβαίως, οι τραμπισμοί και οι πουτινισμοί δεν θα φύγουν τόσο εύκολα. Μπορεί ο Τραμπ και ο Πούτιν να περνάνε δύσκολες ώρες αυτές τις ημέρες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσαν οι ίδιοι και, κυρίως, δεν έχουν τελειώσει το ήθος και το ύφος που έχουν φέρει στην πολιτική αρένα της χώρας τους, αλλά και διεθνώς.
Ωστόσο, έστω και για λίγο, μπορούμε να πάρουμε μια βαθιά ανάσα ανακούφισης. Ακόμη και αν εντέλει ανακοινώσει ο Τραμπ την υποψηφιότητά του για τις προεδρικές εκλογές του 2024 στην Αμερική, έχει ήδη δεχθεί σοβαρό πλήγμα, έχοντας ταχθεί με χαμένους υποψηφίους στις ενδιάμεσες εκλογές και έχοντας πλέον πάρει τη στάμπα του ηττημένου: μάλλον οι Αμερικανοί Ρεπουμπλικανοί αρχίζουν να μετατοπίζονται ως προς την υποστήριξή τους προς τον Τραμπ. Θα δείξει ο χρόνος, αλλά, σε κάθε περίπτωση, με αυτή την πρόσφατη εξέλιξη στην Αμερική, η δημοκρατία έτσι όπως άνθησε και εξελίχθηκε στη Δύση, η δημοκρατία που κάποιοι εξ ημών αγαπήσαμε και συνεχίζουμε να υποστηρίζουμε, έδειξε τη δυναμική της μέσα από την αντίδραση του απλού κόσμου.
Τη δική της δυναμική η Ουκρανία την έχει δείξει από τις πρώτες πρώτες εβδομάδες της ρωσικής εισβολής στα εδάφη της. Τους τελευταίους μήνες ειδικά, παρά τα δήθεν δημοψηφίσματα και τις επιστρατεύσεις εφέδρων εκ μέρους της Ρωσίας, και παρά τα εγκλήματα πολέμου, η Ουκρανία δείχνει (με την υποστήριξη της Δύσης) να ανακτά ακόμα μεγαλύτερο χαμένο έδαφος – και όχι μόνο επί του πεδίου της μάχης. Την τελευταία ρωσική αποχώρηση από τη Χερσώνα ακόμη και οι ίδιοι οι Ουκρανοί δυσκολεύτηκαν να την πιστέψουν αρχικά. Φίλος Ουκρανός μού έλεγε πως, κατά κάποιον τρόπο, ο Πούτιν έκανε ένα δώρο στην Ουκρανία: την έσπρωξε πιο βαθιά στην «αγκαλιά» της Δύσης και άρα ακόμα περισσότερο σε διαδικασίες, και κυρίως κουλτούρες, δημοκρατικές. «Δεν είμαστε Ρωσία φυσικά, αλλά δεν έχουμε και καμία ψευδαίσθηση για το δημοκρατικό έλλειμμα της Ουκρανίας. Υπό αυτή την έννοια, ο Πούτιν –με βαρύ, παράλογο, φρικτό φόρο αίματος δυστυχώς– μας πιέζει να απομακρυνθούμε ταχύτατα από τον αυταρχισμό και να πλησιάσουμε την έννοια της δυτικής δημοκρατίας».
