Τα εκλογικά αποτελέσματα στις ΗΠΑ έδειξαν πως η αμερικανική κοινωνία διαθέτει ισχυρά αποθέματα αυτοσυντήρησης. Δεν αντέχει νέες εντάσεις, νέους διχασμούς. Και αυτό το απόθεμα αυτοσυντήρησης διακρίνει τις πολιτικά προηγμένες κοινωνίες από τις υπανάπτυκτες. Οι πολίτες έχουν το αισθητήριο και κρίνουν πότε θα πρέπει να βάλουν φρένο σε μια πορεία που οδηγεί στην ακραία πόλωση, πότε θα υψώσουν αναχώματα σε πολιτικές που απελευθερώνουν τις πιο επιθετικές δυνάμεις της κοινωνίας. Διότι στις ΗΠΑ ο τραμπισμός αυτό πέτυχε, σε αυτό απέβλεπε. Πρώτα εξέφρασε και στη συνέχεια ανέδειξε τον λανθάνοντα λαϊκισμό σε συγκεκριμένες περιοχές των ΗΠΑ, με συγκεκριμένη κοινωνική διαστρωμάτωση.
Η όλη πορεία του Ντόναλντ Τραμπ μετά την ήττα του το 2020 προδίκαζε τι θα συνέβαινε αν επαληθεύονταν οι προβλέψεις για το «κόκκινο τσουνάμι». Πλήρης υπονόμευση των θεσμών της αμερικανικής δημοκρατίας, αμφισβήτηση του προέδρου Τζο Μπάιντεν να κυβερνήσει, κλονισμός της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Ολα αυτά συνεκτιμήθηκαν από τους Αμερικανούς πολίτες και με την ψήφο τους ουσιαστικά έθεσαν τέρμα στον τραμπισμό. Γιατί, όπως έχει γραφτεί κατ’ επανάληψιν, το πρόβλημα δεν ήταν μόνον ο Τραμπ, αλλά και ο τραμπισμός. Το ύφος δηλαδή άσκησης πολιτικής.
Οι συγκεκριμένες ενδιάμεσες εκλογές δεν είχαν τον συνήθη χαρακτήρα και γι’ αυτό δεν είχαν και τα συνήθη αποτελέσματα. Δεν εφθάρη η κυβέρνηση εξαιτίας της ακρίβειας και των λοιπών παρενεργειών της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Το εκλογικό αποτέλεσμα έδειξε ότι οι Αμερικανοί πολίτες δεν ψήφισαν με βάση την τσέπη τους. Ψήφισαν με βάση τη διασφάλιση του δημοκρατικού κεκτημένου, την υπεράσπιση των θεσμών και με βάση την εσωτερική ειρήνευση, που τόσο ήταν απαραίτητη στην ηγέτιδα δύναμη του πλανήτη. Κάτι που φανερώνει υψηλό επίπεδο ευαισθησίας και υπευθυνότητας. Γιατί, σε τελική ανάλυση, το αίσθημα της αυτοσυντήρησης ενός έθνους το ορίζει η πλήρης και διαυγής επίγνωση των διακυβεύσεων από την πλειοψηφία των πολιτών. Αυτή η επίγνωση τους κινητοποιεί, τους συνεγείρει και τους ωθεί στις κάλπες.
Στην Ελλάδα, μένει να αποδειχθεί αν υπάρχει πλεόνασμα εθνικής αυτοσυντήρησης. Μένει να αποδειχθεί αν οι πολίτες, πρωτίστως, θα εκτιμήσουν το κεντρικό δίλημμα των επόμενων εκλογών και, δευτερευόντως, τι απάντηση θα δώσουν σε αυτό.
