Η πόλωση, όλο και πιο εμφανής στην πολιτική ζωή, δεν ωφελεί καθόλου την κοινωνία. Δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο αυξανόμενης διαίρεσης. Ακυρώνει τα πνευματικά ερείσματα στην αναμέτρηση με τα αισθήματα αδυναμίας που γεννούν τα δύσκολα. Κόβει το νήμα που συνδέει όσα μας ενώνουν. Απομακρύνει την αναζήτηση ενός κοινού νοήματος.
Διότι, σε συνθήκες οξείας πολιτικής αντιπαράθεσης, δημιουργείται ένα είδος συναισθηματικής πόλωσης, η τάση, οι έχοντες διαφορετική πολιτική άποψη να θεωρούνται εχθροί, με συνέπεια να επηρεάζονται οι κοινωνικές τους σχέσεις, να καταρρέουν οι άτυποι αλλά κρίσιμοι κανόνες ανεκτικότητας, αλληλοσεβασμού, μετριοπάθειας, να ανακόπτονται οι αυτόβουλες προσπάθειες για την από κοινού λύση τοπικών και άλλων προβλημάτων. Η πολιτική ταυτότητα γίνεται κοινωνική. Και διασπά τη δύναμη εθνικής δημιουργίας, που χρειάζεται την κοινωνία ενωμένη. Η διχόνοια, το γνωρίζουμε πολύ καλά, προκαλεί κατ’ ελάχιστον ισχυρές πτώσεις, βίαιες οπισθοδρομήσεις.
Οχι μόνο πανεθνικές αλλά και ατομικές, αφού η ροπή προς την απομόνωση και την αλαζονεία που δημιουργούν τα κομματικά στεγανά, η βεβαιότητα ότι γνωρίζουμε σε βάθος τα συμβαίνοντα, δυσκολεύουν την προσωπική πρόοδο. Χάνουμε από την περιχαράκωση σε στρατόπεδα. Η ικανότητα να διαχωρίζουμε το σωστό από το λάθος, το αληθινό από το ψευδές, αναπτύσσεται και με τη διερεύνηση των επιχειρημάτων της αντίπαλης λογικής, των ιδεών όσων σκέφτονται διαφορετικά από εμάς, των προβληματισμών που απασχολούν μιαν άλλη κοσμοθεωρία, των μερικώς απαντημένων και ανεπαρκώς εξηγημένων.
Μπορεί να μη βιώνουμε μια πόλωση όπως εκείνη στις ΗΠΑ, που έχει οδηγήσει ακόμη και σε ξεσπάσματα πολιτικής βίας, ή στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, όπου η κροατική καθολική πυροσβεστική ενδέχεται να μην προστρέξει στα φλεγόμενα κτίρια των Βόσνιων μουσουλμάνων και η πυροσβεστική των μουσουλμάνων της Βοσνίας να αφήσει τις φλόγες να καταπιούν τα σπίτια των Κροατών καθολικών, ωστόσο παγιδευόμαστε εύκολα σε μια καθοδική σπείρα διχασμού. Σε έναν πόλεμο που αποδυναμώνει την ικανότητα των θεσμών να διαιτητεύσουν τις συγκρούσεις. Σε αντιπαραθέσεις που αναπτύσσονται πολύ μακριά από τους διαδρόμους εξουσίας, στις επαγγελματικές, στις ερωτικές σχέσεις – όλο και λιγότεροι θα παντρεύονταν άτομο από περιβάλλον που υποστηρίζει το αντίπαλο πολιτικό κόμμα.
Μοιάζει αυτονόητο, ακόμη και λογικό. Ομως δεν είναι. Αποτελεί όχι απλώς μια ένδειξη ότι η χώρα έχει ξανά χωριστεί σε δύο αντίπαλα μέρη, αλλά ότι ετοιμάζεται να στρογγυλοκαθήσει σε περόνη.
