Μπορεί κανείς να ενοχλείται ακόμη και αν ένας μουσικός που βρίσκεται για δουλειά στο Προεδρικό κυκλοφορεί στον κήπο, όταν δεν υπάρχει κόσμος, ντυμένος σαν να βρίσκεται σε παραλία. Δεν το κατανοώ, αλλά το σέβομαι ως υποκειμενισμό που δεν περιορίζει τον υποκειμενισμό των άλλων.
Εγώ, ας πούμε, ενοχλούμαι όταν βλέπω δημοσιογράφους να φωτογραφίζονται σαν μοντέλα με Zeus+Dione και αυτό να θεωρείται κανονικό. Πρόβλημά μου και προφανώς ακατανόητο για πολλούς ή και για τους περισσότερους. Αλλά ούτε ο δικός μου υποκειμενισμός επηρεάζει οποιονδήποτε. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η κριτική στηρίζεται σε ψέματα και οδηγεί σε μπούλινγκ. Η φωτογραφία του μουσικού με τη σαγιονάρα στις σκάλες του Προεδρικού στηρίχτηκε στο ψέμα ότι ήταν καλεσμένος στη δεξίωση για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και επομένως, με την εμφάνισή του, έδειξε ασέβεια στον θεσμό και στη στιγμή.
Το σενάριο έγινε ακόμη πιο viral όταν άρχισε να κυκλοφορεί και όνομα (του διευθυντή της «Εφημερίδας των Συντακτών») με μόνη «απόδειξη» μια αδρή φυσιογνωμική ομοιότητα.
Χωρίς διασταύρωση, χωρίς καμία ερώτηση στο Προεδρικό ή στον ίδιο τον κατονομαζόμενο, άρχισε να διαχέεται η φήμη ως βεβαιότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να γίνεται ζωηρός και, βασικά, ανόητος σχολιασμός πάνω σε κάτι που δεν συνέβη ποτέ. Μάλιστα, η τοξική συζήτηση πέρασε από τα social media στα συμβατικά ΜΜΕ, χωρίς κανείς να διανοηθεί να εξακριβώσει αν έχει βάση η δήθεν πληροφορία. Ενα τηλέφωνο χρειαζόταν, τίποτα περισσότερο.
Οταν ο «δράστης» αυτοαποκαλύφθηκε με μια σεμνή και έξυπνη ανάρτηση, άρχισε νέος γύρος καταγγελιών των καταγγελλόντων που τους ζητούνταν δηλώσεις μετανοίας σαν να είχαν κομματική σκοπιμότητα με τη στοχοποίηση της σαγιονάρας, να αναδείξουν δηλαδή την αντιΣΥΡΙΖΑ θεωρία της «απλυσιάς» των συριζαίων.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η κριτική στηρίζεται σε ψέματα και οδηγεί σε μπούλινγκ.
Μπορεί κάποιοι να είχαν τέτοιο κίνητρο. Αλλά και πάλι η «δίκη» έγινε με όρους Κολοσσαίου.
Είναι τόσο φαιδρά όλα αυτά, αλλά δεν είναι μόνο φαιδρά, επειδή αναδεικνύουν τον μηχανισμό παραγωγής της τοξικότητας στη δημόσια σφαίρα. Και πρόκειται για έναν μηχανισμό που έχει αυτονομηθεί από τα κομματικά συστήματα και λειτουργεί με καύσιμη ύλη την ετοιμότητα στρατών προθύμων που ψάχνουν αφορμή να ξεράσουν στο Διαδίκτυο κακεντρέχεια και μίσος για να εκτονώσουν απωθημένα, σκοτεινές ενορμήσεις και ακατέργαστα συμπλέγματα.
Ξέρω αρκετούς που δεν γράφουν στα social media για να μην μπλέξουν. Γιατί μπορεί να λιθοβοληθούν δημόσια και ανελέητα επειδή παρερμηνεύτηκε κάτι που είπαν, επειδή ήταν λάθος η στιγμή που το είπαν, επειδή τους αποδόθηκαν προθέσεις που δεν είχαν, επειδή απλώς έπεσαν πάνω σε ένα κύμα αγριότητας και πνίγηκαν μέσα σε αυτό.
Τους καταλαβαίνω, και όταν με ρωτούν γιατί δεν είμαι στο Facebook, λέω ότι δεν έχω χρόνο και εννοώ αντοχή.
* Η κ. Αγγελική Σπανού είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας.
