Σύμφωνα με το ρεπορτάζ («Ρωσία: O Πούτιν φτιάχνει νέα γενιά υποστηρικτών μέσα από τα σχολεία»), καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία πλησιάζει σε διάρκεια τους πέντε μήνες, η Μόσχα φαίνεται να επιχειρεί έναν γενικό «επαναπρογραμματισμό» της ρωσικής κοινωνίας, δίνοντας τέλος στα 30 χρόνια ανοίγματος προς τη Δύση.
Κατά τους New York Times, σύμφωνα με τη νομοθεσία που υπέγραψε ο Βλαντιμίρ Πούτιν πριν από μία εβδομάδα, όλα τα παιδιά στη χώρα θα ενθαρρυνθούν να συμμετάσχουν σε ένα νέο πατριωτικό κίνημα νεολαίας που μοιάζει με τους «Πρωτοπόρους» της Σοβιετικής Ενωσης, υπό την προεδρία του ίδιου του προέδρου.
Η είδηση λέει πως σύμφωνα με το στέλεχος του Κρεμλίνου Σεργκέι Νοβίκοφ, τον οποίο επικαλούνται οι ΝΥΤ, από την πτώση της Σοβιετικής Ενωσης, οι προσπάθειες της ρωσικής κυβέρνησης να μεταδώσει μια κρατική ιδεολογία στους μαθητές αποδείχθηκαν ανεπιτυχείς. Αλλά τώρα –όπως πρόσθεσε ο ίδιος μιλώντας σε καθηγητές κατά τη διάρκεια διαδικτυακού σεμιναρίου– ο κ. Πούτιν κατέστησε σαφές ότι αυτό πρέπει να αλλάξει, εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Ρωσία έχει αποδείξει ότι είναι αποτελεσματική στη διάδοση fake news και στη διάβρωση, μέσω αυτών, ξένων κρατών. Ακόμα και η Εκκλησία στη Ρωσία έχει δυναμική συμμετοχή σε τέτοιες πολιτικές, το κύριο χαρακτηριστικό των οποίων είναι η στροφή προς το παρελθόν. Προς ένα ένδοξο ή αλλιώς ιδεατό παρελθόν, κύριο γνώρισμα των αυταρχικών καθεστώτων και των βαθιά ελλειμματικών (ή προσχηματικών) δημοκρατιών.
Τώρα φαίνεται πως ο Ρώσος πρόεδρος έχει βάλει μπροστά ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εθνοπατριωτικής προπαγάνδας, εν μέσω ενός πολέμου που έχει ακόμη διάρκεια και ο οποίος θα δοκιμάσει ακόμη περισσότερο τα νεύρα και τις αντοχές των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Αν κάποιος παρατηρήσει πιο προσεκτικά τις λεπτομέρειες του προγράμματος (όπου η τεχνολογία υπηρετεί μια προπαγάνδα βγαλμένη «απ’ τα παλιά»), θα δει αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά: την προσωπολατρία του ενός και μόνου ηγέτη, την αποκοπή από τον έξω κόσμο (εδώ: τη Δύση) και την εργαλειοποίηση ενός επιθετικού, επεκτατικού πολέμου.
Αυτή η εθνική –σοβινιστική στην ουσία– γραμμή δεν είναι απλώς μια καραμπόλα εξαιτίας του πολέμου. Υπακούει σε μια πάγια πουτινική ρητορική και πολιτική γραμμή χρόνων.
Αλήθεια, επαναπρογραμματίζεται μια κοινωνία; Και πώς μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο; Η ιδέα είναι τρομακτική και μόνον ως έννοια: επαναπρογραμματισμός της κοινωνίας. Οπως επαναπρογραμματίζεις μια μηχανή, έναν υπολογιστή, έναν αλγόριθμο.
Θα πετύχει; Οχι, ποτέ αυτά δεν πετυχαίνουν· μπορεί για ένα διάστημα, αλλά σίγουρα κάτι θα αφήσει. Τα τραύματα της Ρωσίας στο μέλλον πιθανώς να γίνουν αντικείμενο μεγάλων συζητήσεων.
