«Learn, unlearn, relearn». Το τρίπτυχο αντικατέστησε το reskilling και το upskilling και πάνω σε αυτό πλέον οι ειδικοί θεωρούν ότι μπορεί να βασιστεί μια επιτυχημένη καριέρα. Η χρήση των αγγλικών όρων δεν πρέπει να ξενίζει. Οι δεξιότητες της γλώσσας και της κατανόησης κειμένου ευρύτερα είναι χρήσιμο εφόδιο ώστε ένας εργαζόμενος να μπορεί να αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα (π.χ. ξένες πηγές πληροφόρησης, τεχνικά μέσα, κριτική αξιολόγηση πληροφοριών) για τη δουλειά του. Το ελληνικό σχολείο φροντίζει να τις έχει αποκτήσει ένας 18χρονος που εγκαταλείπει τα σχολικά θρανία – ή μήπως όλοι έχουν πτυχία αλλά όχι ουσιαστική γνώση; Φευ, η απάντηση είναι αρνητική. Στην Ελλάδα καταγράφεται έλλειμμα δεξιοτήτων τόσο στους νέους αποφοίτους όσο και στον γενικό πληθυσμό – και μάλιστα η έλλειψη είναι εμφατική στις ψηφιακές δεξιότητες, παρά τη σημασία της τεχνολογίας στην καθημερινότητά μας.
Η ανάγκη για νέες δεξιότητες προκύπτει από συνδυασμό λόγων. Για παράδειγμα, η υπογεννητικότητα, η οποία θα στιγματίσει την Ελλάδα την επόμενη δεκαετία, όπως φάνηκε και από τα στοιχεία της απογραφής του 2021 που δημοσιοποιήθηκαν την Τρίτη, η αύξηση του μέσου όρου ηλικίας και η ενσωμάτωση μεταναστών δημιουργούν πλέγμα κοινωνικών λόγων το οποίο επηρεάζει τις σύγχρονες κοινωνίες και τη λειτουργία της αγοράς εργασίας. Την ίδια στιγμή, ας μην ξεχνάμε –το έχουμε ζήσει κατά τη διάρκεια της διετούς πανδημίας–, οι νέες τεχνολογίες κάνουν εφικτή την εργασία εξ αποστάσεως και το γραφείο περιττό σε αρκετά επαγγέλματα.
Αυτή η νέα πραγματικότητα δημιουργεί και νέο παράδειγμα εργασίας: νέα αντικείμενα απασχόλησης, περιβάλλοντα, σχέσεις. Αντιστοίχως δημιουργείται η ανάγκη για νέες εργασιακές δεξιότητες. Ωστόσο, με βάση τα στοιχεία για το 2020, το 16% του πληθυσμού ηλικίας 25-64 ετών δεν είχε κάνει χρήση του Διαδικτύου τους τελευταίους τρεις μήνες, ποσοστό διπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (8%) και το τρίτο μεγαλύτερο στην Ευρωπαϊκή Ενωση, μετά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Πίσω από το πρόβλημα, όπως αποτυπώνεται στους αριθμούς, υπάρχουν συμπολίτες μας που στην περίπτωση που μείνουν άνεργοι δεν θα είναι εύκολο να βρουν δουλειά, βουλιάζοντας ίσως στην υποκουλτούρα του Διαδικτύου και του κοινωνικού περιθωρίου.
