Πόση ώρα αντέχεις να βαδίσεις ξυπόλυτος πάνω στην καυτή άμμο; Μερικά δεύτερα. Η ρευστή κοκκώδης «θράκα» τσουρουφλίζει τα πέλματα· δακρύζει η φωνή. Το ίδιο αφόρητα καίνε οι πυρωμένες επιφάνειες στις πόλεις. Η θερμοκρασία του εδάφους, που είναι άλλη, υψηλότερη από εκείνη του αέρα και των μετεωρολογικών προβλέψεων, επηρεάζει δραματικά τον καιρό και τις καλλιέργειες, κρατάει ζεστές τις πυκνοδομημένες πόλεις. Με ένα εντυπωσιακό όργανο της NASA, το Ecostress, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) μέτρησε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό τον «πυρετό» του εδάφους τριών θερμόπληκτων ευρωπαϊκών πόλεων τον περασμένο μήνα, που η Δυτική και η Κεντρική Ευρώπη έβραζαν και απόβραζαν, με θερμοκρασίες αέρα-ρεκόρ, έως και 10° C πάνω από τις συνήθεις τιμές της εποχής. Αυτοί οι ακραίοι πρώιμοι καύσωνες δίνουν εικόνα του αυριανού κανόνα.
Το Ecostress αποτύπωσε σπιθαμή προς σπιθαμή τη μεγάλη θέρμη των επιφανειών σε Μιλάνο, Παρίσι και Πράγα· πολύ υψηλή στις πυκνοχτισμένες περιοχές όπου η ζέστη αποβάλλεται οδυνηρά αργά, χαμηλότερη σε ζώνες με βλάστηση και υδάτινες επιφάνειες. Γεωχωρικά δεδομένα εξαιρετικά πολύτιμα για τους πολεοδόμους, ώστε να εντοπίσουν τις περιοχές των πόλεων που περισσότερο υποφέρουν και να παρέμβουν στοχευμένα κατά του φαινομένου των αστικών θερμικών νησίδων, και για τους αγρότες ώστε να διαχειριστούν ορθά στους αγρούς τις ποσότητες του υπερπολύτιμου νερού. ESA και NASA συμφώνησαν να παράγουν μαζί λύσεις κατά της κλιματικής αλλαγής. Το Ecostress είναι το πρώτο βήμα για έναν νέο δορυφόρο του Copernicus που θα παρακολουθεί συστηματικά και με ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια τα επιφανειακά καύματα της Γης.
Κατά 1,1° C αυξήθηκε η μέση παγκόσμια θερμοκρασία από την προβιομηχανική εποχή, κατά 1,5° C θα έχει αυξηθεί έως το 2040, ακόμη κι αν κάπως μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου· και θα μεταφραστεί σε νέες καταστροφές. Το δεύτερο, ιουλιανό κύμα καύσωνα σε Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία και Βρετανία ξεραίνει εδάφη, στερεύει πηγές, λιώνει παγετώνες – η κατάρρευση μέρους του παγετώνα Μαρμολάντα στις ιταλικές Αλπεις σκότωσε έντεκα ανθρώπους. Πόλεις φλέγονται, δάση καίγονται, θέρετρα εκκενώνονται. Δεν ήρθε ακόμη φέτος η δική μας σειρά. Πρόσκαιρα παρηγορητικό. Οι καύσωνες καταφθάνουν όλο και νωρίτερα, όλο και συχνότερα, αποχωρούν όλο και αργότερα, δεν είναι πια το καλοκαίρι ένα μεθύσι κάτω από τον ήλιο, ηδονικές ώρες μεσημεριού πίσω από σκιερές γρίλιες, είναι μια λέξη που βράζει στους ήχους των προειδοποιήσεων και των κακών μαντάτων. Κάτω από της λάβρας τον ζυγό, ο μόνος ίσκιος πάνω μας είναι το πυκνό κλιματικό πεπρωμένο. Ομως ακόμη μπορούμε.
