Αν θέλεις να μάθεις τι δουλεύει στην Ελλάδα, ρώτα ανθρώπους που βάζουν λεφτά στη χώρα. Επενδυτές, διαχειριστές δισεκατομμυρίων, μοιράζονται τη θετική τους έκπληξη για την πρόοδο της Ελλάδας στην ψηφιοποίηση υπηρεσιών.
Ομως η διευκόλυνση της καθημερινότητας για πολίτες και επιχειρήσεις είναι η μία πλευρά της ψηφιοποίησης. Η άλλη σχετίζεται με τα κόστη και τις διαδικασίες για το ίδιο το κράτος. Η McKinsey έχει υπολογίσει ότι παγκοσμίως η ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης μπορεί να απελευθερώνει έως και ένα τρισ. δολάρια τον χρόνο, μέσα από τη βελτίωση του λειτουργικού κόστους και της επιχειρησιακής επίδοσης των κυβερνήσεων. Ο προϋπολογισμός βρίσκεται υπό τη διαρκή πίεση δαπανών για την απορρόφηση των κραδασμών που προκάλεσαν οι διαδοχικές κρίσεις· πανδημία, ενέργεια, πληθωρισμός. Η κυβέρνηση θα πρέπει να εξαντλήσει τα περιθώρια εξοικονόμησης σε τομείς που δεν έχουν αυτονόητη σύνδεση με την προστασία των ευάλωτων πολιτών και επιχειρήσεων.
Ο ένας τρόπος για να σφίξεις τη δημοσιονομική πολιτική, με χρέος στο 200% του ΑΕΠ, είναι να αυξήσεις τους φόρους για να ενισχύσεις τα έσοδα. Ο άλλος τρόπος είναι να εξοικονομήσεις δαπάνες για να μειώσεις τα έξοδα. Ο δεύτερος είναι πιο φιλο-αναπτυξιακός και κοινωνικά δίκαιος τρόπος.
Εξάλλου, η ψηφιοποίηση οφείλει να διεισδύσει και στη διαδικασία συλλογής των φορολογικών εσόδων, ώστε να μην πληρώνουν λίγοι τους φόρους πολλών. Η Φινλανδία χρησιμοποιεί αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης πάνω σε καλά οργανωμένες βάσεις δεδομένων, αξιοποιώντας στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρει σήμερα η ρομποτική και η αυτοματοποίηση. Εξ ου και η κεντρική της κυβέρνηση –αν και μια σειρά υπηρεσιών παρέχονται από την τοπική αυτοδιοίκηση– έχει μόλις 70.000 υπαλλήλους. Στη χώρα μας κυμαίνονται στις 600.000.
Η Ελλάδα κατατάσσεται ανάμεσα στις 20 χώρες με το μεγαλύτερο μέγεθος του κράτους παγκοσμίως (KΕΦίΜ, Fraser Institute). Η ώθηση από το έργο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης είναι μια χρυσή ευκαιρία για να κάνει οικονομία το κράτος, το οποίο όλοι πληρώνουμε με τους φόρους μας.
Δεν είναι αυτοσκοπός οι περικοπές θέσεων στη δημόσια διοίκηση, πόσο μάλλον σε τομείς που αντιθέτως χρειάζονται ενίσχυση. Δεν είναι όμως αυτοσκοπός και η συντήρηση πόστων και διαδικασιών εις βάρος των δημόσιων οικονομικών και των φορολογουμένων. Υπάρχει άλλωστε και ο δρόμος της κινητικότητας υπαλλήλων με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του δυναμικού. Θα ήταν εξαιρετικό αν κάθε μεταρρύθμιση κατέγραφε και το όφελος σε όρους απλοποίησης διαδικασιών και εξοικονόμησης πόρων στην πλευρά του κράτους.
