Αναζητούμε, δεκαετίες τώρα, μια μηχανή που θα μπορεί να μας ταξιδεύει στον χρόνο αλλά δεν μπορούμε να την εφεύρουμε. Κι όμως υπάρχει και είναι το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb.
Χθες, δόθηκε στη δημοσιότητα μία από τις πρώτες εικόνες του που είναι και η βαθύτερη άποψη του σύμπαντος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Το συγκεκριμένο τηλεσκόπιο είναι η πιο τελειοποιημένη χρονομηχανή που διαθέτουμε. Η πρώτη, και αρχαιότερη, είναι το ίδιο το ανθρώπινο βλέμμα όταν παρατηρεί τον έναστρο ουρανό.
Κάθε νύχτα που ατενίζουμε τα άστρα ή το φεγγάρι, ή και τον Ηλιο την ημέρα (αυτόν με ειδικούς φακούς) γινόμαστε και λίγο χρονοταξιδιώτες. Κάθε ερασιτέχνης αστρονόμος που έχει ένα μικρό τηλεσκόπιο στο μπαλκόνι του γίνεται χρονοταξιδιώτης.
Διότι αυτό που βλέπουμε στο σύμπαν δεν είναι αυτό που είναι, αλλά αυτό που ήταν. Ακόμα και τον Ηλιο: το φως του χρειάζεται περίπου οκτώ λεπτά για να φτάσει στη Γη, που σημαίνει ότι όταν τον κοιτάμε (με ειδικούς φακούς πάντοτε) αυτό που βλέπουμε είναι το άστρο μας όπως ήταν πριν από οκτώ λεπτά. Για να το θέσουμε αλλιώς: αν ξαφνικά ο Ηλιος έσβηνε, εμείς θα συνεχίζαμε να δεχόμαστε το φως του για οκτώ λεπτά ακόμα.
Οι αποστάσεις είναι ασύλληπτες. Το φως από το σμήνος των γαλαξιών με την ονομασία SMACS 0723 που αποτύπωσε το διαστημικό τηλεσκόπιο ξεκίνησε το ταξίδι του πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.
Είναι πολύ πιθανό αυτοί οι γαλαξίες να μην υπάρχουν πια. Οπως η εικόνα ενός ανθρώπου που έχει πεθάνει αλλά κάποτε ήταν ζωντανός. Το φως όμως των γαλαξιών, αλλά και των ανθρώπων, ταξιδεύει ακόμα.
Οταν υπήρχε το συγκεκριμένο σμήνος των γαλαξιών, το δικό μας ηλιακό σύστημα ήταν απλώς ένα νεφέλωμα χωρίς τη Γη και τους άλλους πλανήτες. Ενα άλλο σύμπαν.
Εντάξει, καταλαβαίνετε, ίσως, πως χαριτολογώ όταν μιλάω για χρονομηχανές. Ομως, στην ουσία, αυτό συμβαίνει: παρατηρώντας το σύμπαν ταξιδεύουμε πίσω στον χρόνο. Και, φαίνεται, πως χάρη στην τεχνολογία πλησιάζουμε όλο και πιο πολύ στο αρχέγονο μυστήριο της προέλευσης των πάντων: τη Μεγάλη Εκρηξη.
Οι φωτογραφίες του Γουέμπ έρχονται λίγο καιρό μετά την πρώτη φωτογραφία (από σύμπλεγμα ραδιοτηλεσκοπίων) της μαύρης τρύπας στο κέντρο του γαλαξία μας και την πρώτη φωτογραφία της μαύρης τρύπας που βρίσκεται στην καρδιά του γαλαξία Μ87.
Χάρη στην επιστήμη μπορούμε να κοιτάξουμε το αόρατο, το αδιανόητο. Κανένα αίσθημα μικρότητας ή ασημαντότητας μέσα στην απεραντοσύνη αλλά, αντίθετα, ένα αίσθημα ευλογίας που ανήκουμε σε αυτό το εκπληκτικό σύμπαν που όσο «αγαπά να κρύβεται» άλλο τόσο ο άνθρωπος προσπαθεί να το ξετρυπώσει. Για να συνεχιστεί αυτό το κρυφτό στο άπειρο.
