Διάψευση βεβαιοτήτων
Στην ελληνική πραγματικότητα, το ακτιβιστικό σοκ επήλθε με αφορμή την υπόθεση της Γεωργίας Μπίκα, όταν η εισαγγελέας στην πρότασή της μίλησε για «μυθεύματα και ασύστολα ψεύδη»· στη διεθνή, ήταν η ήττα της Αμπερ Χερντ στη δικαστική διαμάχη της με τον Τζόνι Ντεπ, που έθεσε σε κίνηση τα γρανάζια της οργισμένης ανασφάλειας: «Το #ΜeΤoo βρίσκεται σε κίνδυνο! Ολα όσα κατάφερε το κίνημα μέσα σε λίγα χρόνια μπορεί τώρα να ανατραπούν!». Τα φιλελεύθερα μέσα που καλύπτουν ζητήματα γυναικείας κακοποίησης δεν δυσκολεύτηκαν απλώς, αλλά σε μεγάλο βαθμό έδειξαν προκαταβολική και δογματική άρνηση να αποδεχτούν ότι μέσα σε έναν ωκεανό καταγγελιών, κάποιες εξ αυτών μπορεί να μην ευσταθούν. Τα «εγώ, αδελφή μου, σε πιστεύω» υπέρ της Γεωργίας Μπίκα και οι αμέτρητοι τίτλοι υπέρ της Χερντ μετά την ηχηρή ήττα της αντιπροσωπεύουν μια κουλτούρα αγνόησης ή και απαλοιφής του ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου. Για τον ακτιβισμό αυτού του τύπου, το σωστό και πρέπον είναι προαποφασισμένο από τις ομάδες που αυτοπροσδιορίζονται ως αυθεντίες του ανθρωπισμού: οι νόμοι και τα δικαστήρια μπορούν είτε να συμφωνήσουν και άρα να τεθούν «στη σωστή πλευρά της Ιστορίας» (τι αφελώς αλαζονική έκφραση!) είτε να διαφωνήσουν και «να μας πάνε πολλά χρόνια πίσω». Δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Σύνδρομο αυτοϋποτίμησης
Η αντίληψη ότι το #ΜeΤoo παραβλάπτεται κάθε φορά που μια σχετική καταγγελία κρίνεται αδύναμη ή και ψευδής είναι εξαιρετικά υποτιμητική για το ίδιο το κίνημα και τη φιλοσοφία του. Είναι ένας πεσιμιστικός παραλογισμός, που μπορεί να εκληφθεί και ως ύποπτο αυτογκόλ. Οι ηθικές αξίες δεν φθείρονται όταν κάποιος τις προσβάλλει· οι νόμοι δεν χάνουν το κύρος τους όταν κάποιος τους παραβιάζει· η δημοκρατία δεν αποδομείται όταν κάποιος ψηφίζει εναντίον της. Γενικώς, τα υψηλά φρονήματα είναι υψηλά ακριβώς επειδή βρίσκονται υπεράνω ατόμων και περιστατικών. Δεν περιμένουμε την οικουμενική τους επαλήθευση για να τα πιστέψουμε, ούτε κρατάμε σκορ για το πόσοι τα στηρίζουν και πόσοι όχι. Η χρησιμότητα ενός κινήματος δεν εξαρτάται από το αν και πόσοι θα το καπηλευτούν. Υπάρχει πέρα και πάνω από την περιπτωσιολογία των ενδιαφερομένων.
Κίνημα, όχι μαγεία
Το #ΜeΤoo μάχεται για το δικαίωμα των γυναικών να καταγγέλλουν ελεύθερα και δυναμικά τη σεξιστική βία· είναι μία πλατφόρμα η οποία επιχειρεί να τους δώσει φωνή και πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, παρά το ασφυκτικό πατριαρχικό πλαίσιο που από καταβολής της Ιστορίας «καταπίνει» την έμφυλη βία με ευφημισμούς, στερεότυπα και επιλεκτικό αλληθώρισμα. Από την άλλη, το #ΜeΤoo δεν εγγυάται την ηθική ακεραιότητα εκείνων που θα το επικαλεστούν, ούτε και θα μπορούσε ποτέ να είναι αυτή η δουλειά του. Δεν μπορεί να αναγκάσει τους ανθρώπους να λένε την αλήθεια. Αυτό όμως δεν το κάνει λιγότερο σημαντικό ή αναγκαίο. Η ταύτιση ενός ιδεολογικού κινήματος με ορισμένα πρόσωπα (καλά ή κακά) μπορεί να είναι επικοινωνιακά αναπόφευκτη, αλλά τυχαίνει να είναι και ουσιαστικά εσφαλμένη. Μία καταγγέλλουσα που ψεύδεται αντιπροσωπεύει τον εαυτό της, όχι το κίνημα. Το τελευταίο εκφράζεται μέσα από τις θέσεις του και γι’ αυτές στρατευόμαστε μαζί ή εναντίον του.
Αγιοσύνη της καταγγελίας
Ακούγεται συχνά το ευλογοφανές επιχείρημα πως κάθε φορά που μια καταγγελία δεν βρίσκει τον δρόμο προς τη δικαίωση, γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τα θύματα να πουν την ιστορία τους και να γίνουν πιστευτά. Παρότι αυτή η άποψη δεν απέχει από την πραγματικότητα –οι αποτυχημένες καταγγελίες πράγματι απευαισθητοποιούν τα αντανακλαστικά μας απέναντι στη μεγάλη εικόνα–, δεν κομίζει κάτι παραγωγικό στον διάλογο παρά μόνο γκρίνια και μια δυσοίωνη πρόσληψη της δημοκρατίας: το γεγονός ότι ο αγώνας των θυμάτων είναι μεγάλος και αντίξοος δεν σημαίνει πως μία καταγγελία προσδίδει στον καταγγέλλοντα ανεπίληπτο κύρος· δεν σημαίνει πως η ιδιότητα του θύματος είναι ανώτερη ή πιο επιτακτική από την ιδιότητα του αθώου πολίτη που παραμένει αθώος μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη του. Αραγε, τι έχουν κατά νουν όσοι απογοητεύτηκαν από τη νίκη του Τζόνι Ντεπ στην αγωγή του κατά της Αμπερ Χερντ; Οτι η Χερντ είναι οπωσδήποτε αθώα επειδή είναι γυναίκα (ακούγεται προσβλητικά πατερναλιστικό) ή ότι ακόμη κι αν ο Ντεπ είναι αθώος οφείλουμε να το κουκουλώσουμε για το καλό του κινήματος; Οποιος σταμάτησε να παίρνει στα σοβαρά το #ΜeΤoo επειδή η Αμπερ Χερντ αποδείχθηκε αναξιόπιστη, μάλλον δεν το είχε πάρει ποτέ στα σοβαρά.
Trial and error
Το άγχος για την πορεία του #ΜeΤoo είναι θεμιτό και δικαιολογημένο. Ο υπερβάλλων ζήλος, όμως, που μεταφράζεται σε ιδεοληψία, εχθροπάθεια και αβάσιμη βεβαιότητα, είναι μια άκαρπη συνθήκη που δεν λαμβάνει υπόψη κάτι σημαντικό: ότι όλα τα κινήματα περνούν από εξελικτικές φάσεις και το #ΜeΤoo βρίσκεται ακόμη σε βρεφική. Τα ελαττώματα και οι δυστοκίες είναι αναμενόμενα. Το πρόβλημα του κινήματος, άλλωστε, δεν ήταν ποτέ η έλλειψη ενόχων – από αυτούς έχουμε πολλούς. Είναι ο κίνδυνος να μπερδέψουμε τη δικαιοσύνη με την τυφλή εκδίκηση. Ο δρόμος προς τον στόχο είναι μακρύς και περιλαμβάνει πολλές δοκιμές και σφάλματα.
