Μέσα στην ετερόκλητη ύλη όπου ζυμωνόμαστε καθημερινά, μέσα στην πολυδαίδαλη ουσία της, μοιάζει να κατακερματίζεται εκείνη η πηγή δύναμης που μας καλούσε να αισιοδοξούμε και να παλεύουμε ενάντια σε ένα κακό. Η πεποίθηση ότι οι μεταπολεμικές κοινές σταθερές έχτισαν ένα ανθεκτικό πλαίσιο ή ότι ο καλός θεός των Ελλήνων θα απλώσει εντέλει το προστατευτικό του χέρι, εξανεμίστηκε. Οικονομική κρίση, μεταναστευτική κρίση, ακραία κλιματικά φαινόμενα, COVID-19, αυξανόμενες ανισότητες, πόλεμος στην Ουκρανία, νέες προσφυγικές ροές, κλυδωνισμοί στην ενέργεια και στις αλυσίδες εφοδιασμού, άνοδος του πληθωρισμού, εκτοξευόμενοι λογαριασμοί ενέργειας, καυσίμων και τροφίμων, ευλογιά των πιθήκων… Μια αλυσίδα αλληλεπικαλυπτόμενων δεινών κατέστρεψε, καταστρέφει και θα καταστρέψει ανθρώπους και περιβάλλον.
Ηνωμένα Εθνη, Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, Ινστιτούτο McKinsey, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έκριναν στο Νταβός ότι μονόδρομος για οργανισμούς και κοινωνίες είναι η οικοδόμηση ανθεκτικότητας απέναντι στις κρίσεις, που ροκανίζουν συνεχώς εργατικό δυναμικό και παγκόσμιο ΑΕΠ. Τώρα ξέρουμε, είπαν, ότι οι κρίσεις είναι πολυεπίπεδες και πολυπλόκαμες, ότι η αχαμνή αντίδραση διπλασιάζει τη ζημιά, την οποία υφίστανται δυσανάλογα οι ευάλωτοι, ότι χωρίς διεθνείς συνέργειες δεν υπάρχει αύριο, ότι το κόστος της έλλειψης ετοιμότητας είναι πολλαπλάσιο εκείνου των μέτρων προστασίας.
Μια πρόβα των αντανακλαστικών της πολιτικής προστασίας αποτελεί η αναχαίτιση της εξάπλωσης της ευλογιάς των πιθήκων. «Θα αναχαιτιστεί αν δράσουμε τώρα», είπε ο ΠΟΥ. Θα δράσουμε; Οι κοινωνίες έχουν κουραστεί από εξαγγελίες για συνεργασίες που καταρρέουν από αντικρουόμενα συμφέροντα. Σε έρευνα στις ΗΠΑ και σε χώρες της Ευρώπης τα δύο τρίτα των ενηλίκων (63%) δήλωσαν ότι η πανδημία άλλαξε τη ζωή τους για πάντα. Οτι βιώνουν πολύ έντονο οικονομικό στρες, ειδικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, συναισθηματική εξουθένωση, εξαντλητική διαρκή επαγρύπνηση για όλα –δουλειά, υγεία, μέλλον των ίδιων και των παιδιών τους–, φόβο για ρωσικά αντίποινα (κυβερνοεπιθέσεις, χρήση πυρηνικών) και επέκταση του πολέμου. Το 73% φοβάται ότι δεν θα σπάσει εύκολα η αλυσίδα των κρίσεων… Ομως ξαναρχίζει κάθε ημέρα να δρα, ίσως σπασμωδικά, ακόμη και μέσα σε θολά κοινωνικά νερά, παρ’ όλα όσα αναμένει, ενάντια σε όσα φοβάται. Αυτό είναι το μεγαλείο του.
