Αναζητώντας στο Google τη σημασία της παροιμίας αυτής, διαπίστωσα με πραγματική έκπληξη ότι κυκλοφορεί σε πολλές χώρες. Ομολογώ ότι ανακουφίστηκα γιατί νόμιζα ότι μόνο εμείς οι Ελληνες είμαστε τόσο large που τσακωνόμαστε για τα πίτουρα, αλλά αγνοούμε τη σπατάλη στο αλεύρι. Για του λόγου το αληθές η παροιμία στα Γαλλικά είναι «avare pour le son, prodigue pour la farine» (τσιγγούνης στο πίτουρο, σπάταλος στ’ αλεύρι, δηλαδή ίδια με την ελληνική), στα Ισπανικά «derramar la harina y allegar la ceniza» (να σκορπάς τ’ αλεύρι και να μαζεύεις τη στάχτη), στα Γερμανικά «die Kleien sparen und das Mehl verschütten» (να κάνεις οικονομία στα πίτουρα και να χάνεις το αλεύρι) και στα Ιταλικά «Guai a cui strudi la farina e sparagna la canigghia» (αλί σ’ εκείνον που χαλάει τ’ αλεύρι και κάνει οικονομία στο πίτουρο).
Σήμερα όμως θα σας περιγράψω μια πρακτική εφαρμογή της παροιμίας, που αμφιβάλλω αν υπάρχει όμοιά της σε όλο τον υπόλοιπο πλανήτη. Καλές είναι οι παροιμίες αλλά καμιά φορά έχει ιδιαίτερη σημασία η κλίμακα. Ας ξεκινήσουμε από τα «πίτουρα». Στα τέλη Δεκεμβρίου 2021 ξεσηκώθηκαν όλοι γιατί ο δήμαρχος Αθηναίων αποφάσισε να ξοδέψει περίπου 215.000 ευρώ για μια μικρή γιορτή στον Λυκαβηττό, για την αλλαγή του χρόνου. Το τι άκουσε δεν περιγράφεται. Μια αναζήτηση στο Google φανέρωσε 46.000 αναφορές για το θέμα! Ολοι διαμαρτύρονται για τη «σπατάλη» των 215.000 ευρώ και ιδιαίτερα την αμοιβή που θα πάρει ο Σάκης Ρουβάς για τον εαυτό του και τους μουσικούς του. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αντιπαράθεση πήρε πολιτικό χαρακτήρα και σας μεταφέρω τις δηλώσεις του Νίκου Φίλη υπουργού στην κυβέρνηση του Σύριζα: «Η απόφαση του δημάρχου της Αθήνας να διαθέσει το ποσό των 215.000 € ως αμοιβή για μια 17λεπτη πρωτοχρονιάτικη παράσταση γνωστού καλλιτέχνη, με μοναδικό θεατή τον ίδιο τον κ. Μπακογιάννη (!) και με απευθείας ανάθεση, συνιστά αχρείαστη και προκλητική σπατάλη. Ακόμα περισσότερο, αποκαλύπτει μια νοοτροπία, δηλωτική των προτεραιοτήτων και του “γούστου” μιας τάξης που ζει πολύ μακριά από τα προβλήματα της συντριπτικής πλειοψηφίας, αλλά που επίσης θέλει αυτή την απόσταση να την προβάλλει και να την δείχνει, ως οικόσημο υπεροχής».
Στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης τα σχόλια ήταν απαράδεκτα. Μάλιστα δημιουργήθηκε και hashtag #cancel_rouvas, το οποίο έφτασε να είναι 3ο σε trending. Τόσο μίσος για τη «σπατάλη» των 215.000 ευρώ!
Πάμε τώρα στο «αλεύρι», που δεν είναι αλεύρι αλλά χρυσόσκονη. Την Παρασκευή 15/4/2022 στην «Κ», στις ροζ σελίδες υπήρχε ένα ταπεινό μονόστηλο, με τίτλο: «Αποζημίωση 85 εκατ. στη Θερμαϊκή Οδό», από όπου αντιγράφω: «”Λευκός καπνός”, έπειτα από μια ολόκληρη δεκαετία διαιτησιών φαίνεται πως βγαίνει αναφορικά με την αποζημίωση που έχει λαμβάνειν η “Ακτωρ” για την υπόθεση του έργου της υποθαλάσσιας αρτηρίας της Θεσσαλονίκης, που δεν ξεκίνησε ποτέ, παρότι είχε υπογραφεί σχετική σύμβαση παραχώρησης. Το συνολικό ύψος της αποζημίωσης που έχει εγκριθεί από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, να ανέρχεται σε 85 εκατ. ευρώ […]». Οπως είναι ευνόητο η είδηση δεν έπαιξε σε κανένα κανάλι και δεν είδα να σχολιάστηκε. Στο κάτω κάτω τι είναι τα 85 ψωρο-εκατομμύρια μπροστά στο αμύθητο ποσό των 215.000 ευρώ που θα έπαιρνε ο Σάκης Ρουβάς για 17 λεπτά εμφάνισης. Ενας μάλιστα έγραψε στο Twitter «Το ότι ο #Ρουβάς θα πάρει ετήσιους μισθούς 10 γιατρών για 17 λεπτά “δουλειά” και αυτό μετά την επιτυχία του Περίπατου, δείχνει τι πιστεύουν για εμάς στην Μπανανία. Είμαστε οι Ηλίθιοι ιθαγενείς που μας έχουν χεσμένους ζήσουμε/πεθάνουμε». Φυσικά αυτός ο κύριος δεν ενοχλήθηκε καθόλου γιατί πετάξαμε τους μισθούς 4.000 γιατρών στα σκουπίδια.
Ελάτε όμως να δούμε πώς δημιουργήθηκε αυτό το πρόστιμο, γιατί πιστεύω ότι η ιστορία έχει γενικότερο ενδιαφέρον για το πώς λειτουργεί η δημόσια διοίκηση στη χώρα μας. Για το θέμα έχω γράψει στο παρελθόν («ΚτΚ» «Με αφορμή ένα πεζόδρομο» 28/2/2016), από όπου σας παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «[…] Πάμε τώρα σε μια άλλη πονεμένη ιστορία. Αφορά την περίφημη υποθαλάσσια αρτηρία της Θεσσαλονίκης. Το έργο ξεκίνησε το 2007. Ως συνήθως κατά του έργου προσέφυγαν στη δικαιοσύνη ομάδες πολιτών, ενώ τον Μάρτιο του 2008 το υπουργείο Πολιτισμού υιοθέτησε γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) για κατασκευή του έργου με μετροπόντικα στα 25 μέτρα κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας και όχι στα 15 μέτρα όπως προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός. Από εδώ αρχίζει ο χορός των εκατομμυρίων ευρώ. Ετσι, έπρεπε να εκπονηθεί νέα μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και να αναθεωρηθούν πολλές μελέτες του έργου, ενώ το κόστος αυξήθηκε κατά 150 εκατ. ευρώ. Αυτό οδήγησε στον τερματισμό του έργου.
Στις 30 Ιουλίου 2009 η κοινοπραξία προέβη σε καταγγελία της σύμβασης παραχώρησης λόγω αθέτησης του Δημοσίου. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2009 (λίγες ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές) το πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ αμφισβήτησε την ισχύ της καταγγελίας και προσέφυγε στη διαιτησία. Στις 26 Ιουλίου 2010, δημοσιεύτηκε η απόφαση του διαιτητικού Δικαστηρίου, το οποίο επιδίκασε το ποσό των 43,7 εκατομμυρίων ευρώ υπέρ του παραχωρησιούχου. Το Ελληνικό Δημόσιο προχώρησε σε παύση πληρωμών με αποτέλεσμα η αποζημίωση να τοκίζεται. Αποτέλεσμα; Στις αρχές Ιανουαρίου 2016, τα δικαστήρια αποφάσισαν ότι η τοκιζόμενη αποζημίωση του παραχωρησιούχου ξεπερνά τα 110 εκατομμύρια ευρώ, για ένα έργο που δεν έγινε ποτέ! Τώρα τρέχουν μήπως καταφέρουν να γλιτώσουν τους τόκους. Μια απόφαση για αλλαγή από τα 15 στα 25 μέτρα και μια σειρά από μετέπειτα λανθασμένες αποφάσεις έβαλαν άλλο ένα “φέσι” στον Ελληνα φορολογούμενο, ο οποίος πάντοτε πληρώνει τη νύφη! […]»
Αυτή είναι η ιστορία. Ολα τα λάθη που περιλαμβάνει η Εγκυκλοπαίδεια των Λαθών έχουν γίνει. Εχουμε μια εγκεκριμένη μελέτη. Εχουμε ανάδοχο. Εχουμε προσφυγή στην Ε.Ε. η οποία απορρίπτεται. Ξαφνικά, το ΚΑΣ αποφασίζει ότι η υποθαλάσσια πρέπει να γίνει στα 25 μέτρα και όχι στα 15 όπως ήταν η μελέτη και η σύμβαση. Ερώτηση: Αυτοί οι σοφοί που αποφάσισαν την αλλαγή, είχαν επίγνωση των επιπτώσεων; Αν υπάρχουν αρχαία στη θάλασσα με την υποθαλάσσια στα 15 μέτρα θα τα βρίσκαμε και θα τα αξιοποιούσαμε. Τώρα θα μένουν αιωνίως θαμμένα. Αυτός είναι ο σκοπός του ΚΑΣ; Ποιος πολιτικός ενέκρινε τη γνωμοδότηση του ΚΑΣ; Αφού λοιπόν αποφασίσαμε να μην προχωρήσουμε το έργο, ποιος αποφάσισε να μην πληρώσουμε τα 43,7 εκατομμύρια ευρώ και να πάμε στη διαιτησία; Δηλαδή μπορούσαμε να πληρώσουμε τα μισά και να ξεμπερδεύουμε, αλλά προτιμήσαμε να διεκδικήσουμε μια χαμένη υπόθεση για να πληρώσουμε τα διπλάσια και βάλε, γιατί στην αποζημίωση δεν περιλαμβάνονται έξοδα διαιτησίας και άλλα. Ολοι αυτοί που πήραν όλες τις λάθος αποφάσεις είναι βέβαιο ότι εξακολουθούν να βρίσκονται στα διάφορα πόστα στη Δημόσια Διοίκηση. Είναι σωστό αυτό; Δεν θα έπρεπε να τους γνωρίζουμε και αν είναι πολιτικοί να μην τους ξαναψηφίσουμε. Αν είναι δημόσιοι λειτουργοί να τους βάλουμε σε θέσεις που δεν χρειάζεται να παίρνουν σοβαρές αποφάσεις. Αυτή ακριβώς είναι η παθογένεια. Στο Δημόσιο δεν υπάρχει λογοδοσία, γι’ αυτό και όλες οι προσπάθειες θα αποτυγχάνουν. Ειδικά αυτά τα λαμπρά αστέρια του ΚΑΣ που με τόση ελαφρότητα πήραν μια τόσο σοβαρή απόφαση, θα πρέπει να μνημονεύονται ονομαστικά σε μαρμαρένια πλάκα: «Ιδού οι φωστήρες που μας στοίχισαν 85 εκατομμύρια ευρώ για “αέρα κοπανιστό” και ταυτόχρονα κατάφεραν να μην αποκαλυφθούν τα τυχόν αρχαία που υπάρχουν».
Πάμε όμως και στην ουσία του θέματος. Το ΚΑΣ, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του, «…γνωμοδοτεί για θέματα που σχετίζονται με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την προβολή, ανάδειξη και διαχείριση του πολιτιστικού αποθέματος της χώρας…». Διερωτώμαι: Με την παραπάνω γνωμοδότησή του το ΚΑΣ συνέβαλε στην «ανάδειξη και προβολή του πολιτιστικού αποθέματος της χώρας», όπως έχει υποχρέωση; Εμένα μου φαίνεται το αντίθετο. Αν υπάρχουν αρχαία, όχι μόνο δεν αναδείχθηκαν αλλά θα μένουν αιώνια θαμμένα. Εσείς τι λέτε;
Τώρα γνωρίζετε πώς χρεοκόπησε η Ελλάδα. Από την προχειρότητα και την επιπολαιότητα αυτών που παίρνουν σημαντικές αποφάσεις και οι οποίοι μένουν πάντοτε άγνωστοι και ατιμώρητοι.
* O κ. Ανδρέας Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.
