Αυτές τις ημέρες, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδίδεται σε ένα ρεσιτάλ ανακολουθίας το οποίο παρουσιάζεται στο εσωτερικό κοινό του ως απόδειξη του μεγέθους του ως διεθνούς statesman. Καθώς ο ελεγχόμενος από τον ίδιο Τύπος υμνεί το πόσο ο ηγέτης, αφενός, χαίρει της εκτίμησης όλου του κόσμου, και, αφετέρου, νοιάζεται για το πορτοφόλι των πολιτών, ο Ερντογάν έφθασε στο να επισκέπτεται τη Σαουδική Αραβία προχθές. Εχοντας «κλείσει» την υπόθεση Κασόγκι με τη μεταφορά της δίκης για τη δολοφονία του δημοσιογράφου από τη δικαιοδοσία της Τουρκίας σε αυτή της Σαουδικής Αραβίας, ο Ερντογάν θεωρεί ότι όλα είναι καλά με το βασίλειο. Εως πρόσφατα, όμως, ο ίδιος προσωπικά εξέθετε τον διάδοχο του θρόνου, αποκαλύπτοντας φρικιαστικές λεπτομέρειες για τον θάνατο του Κασόγκι στο προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη τον Οκτώβριο του 2018. Ομως, πέρα από την προβολή του διεθνούς κύρους και της στοργικότητας του Ερντογάν, το σημαντικότερο μήνυμα των ημερών έχει αποδέκτες κυρίως εντός της Τουρκίας. Η καταδίκη του Οσμάν Καβαλά σε ισόβια κάθειρξη χωρίς περιθώριο αναστολής, και ποινές 18 χρόνων σε άλλους κατηγορούμενους στην υπόθεση Γκεζί, ξεκαθαρίζει ότι το καθεστώς θα είναι αμείλικτο με κάθε αντιφρονούντα στο εσωτερικό, αδιαφορώντας για όποια κριτική από το εξωτερικό.
Με τις προεδρικές εκλογές προγραμματισμένες για το 2023, εκατονταετηρίδα της σύστασης του τουρκικού κράτους, ο Ερντογάν κάνει τα πάντα για να εξασφαλίσει την επανεκλογή του. Κεντρικό σημείο της τακτικής του είναι να δείχνει στο εσωτερικό κοινό ότι είναι σημαντικός παίκτης στο εξωτερικό, ότι δεν λογαριάζει καμία πίεση, ότι διεκδικεί συνεχώς μεγαλύτερη επιρροή για την Τουρκία. Την ίδια ώρα, πασχίζει να προστατέψει τους πολίτες από τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης (μιας κρίσης που ο ίδιος προκάλεσε πολύ πριν επιδεινωθεί το διεθνές οικονομικό κλίμα) και από εσωτερικούς εχθρούς. Ετσι, μόνο τις τελευταίες εβδομάδες (χωρίς χρονολογική σειρά), τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν πάλι στο Βόρειο Ιράκ και επιτέθηκαν στους Κούρδους της Βόρειας Συρίας, χτυπώντας και το εμβληματικό Κομπάνι, όπου οι Κούρδοι και οι ΗΠΑ σταμάτησαν την προέλαση του Ισλαμικού Κράτους. Ο Καβαλά και οι συγκατηγορούμενοί του καταδικάστηκαν. Ο υπουργός Εξωτερικών Τσαβούσογλου πρόσβαλε Αρμένιους διαδηλωτές στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης, σχηματίζοντας το σύμβολο των Γκρίζων Λύκων με το χέρι του, την ημέρα επετείου της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Συνεχίστηκε η κουβέντα για την προμήθεια δεύτερου συστήματος πυραύλων S-400 από τη Ρωσία, ενώ η Τουρκία ακόμη δεν εφαρμόζει κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας. Και, τις τελευταίες ημέρες, παρά την άτυπη συμφωνία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία για ένα μορατόριουμ, και παρά το θετικό κλίμα στην πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, τουρκικά αεροσκάφη συνεχίζουν να παραβιάζουν τον ελληνικό εναέριο χώρο και να εκτελούν πτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά.
Το μεγαλύτερο θύμα της βασιλείας του Ερντογάν των τελευταίων ετών είναι ο τουρκικός λαός.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έδωσε στον Ερντογάν την ευκαιρία να προβάλει τη στρατηγική θέση της χώρας του και, με μια επιτήδεια ουδετερότητα, να αποκομίσει οφέλη από τις δύο άμεσα εμπλεκόμενες πλευρές. Ομως, ο πόλεμος φαίνεται να του έδωσε και κάποια μηνύματα που ενθαρρύνουν τον κυνισμό του. Στη συμπεριφορά του Πούτιν βλέπει πόσο πετυχημένη είναι η τακτική πάταξης κάθε αντίθετης φωνής και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και ο απόλυτος έλεγχος του Τύπου (κάτι που ο Ερντογάν εφάρμοζε ήδη αλλά όχι στον σημερινό βαθμό). Επίσης, παρακολουθώντας την αντίσταση και αντοχή των Ουκρανών, ίσως σκέφτεται πόσο πιο ισχυρή είναι η Τουρκία και, συνεπώς, πόσο μπορεί να αψηφήσει οποιαδήποτε απειλή. Το αποτέλεσμα είναι ότι αδιαφορώντας για το πώς φαίνεται «έξω», με απόλυτο έλεγχο της κατάστασης «μέσα», ο Ερντογάν δηλώνει ότι θα κάνει ό,τι θέλει, γνωρίζοντας ότι στη χώρα του κάποιοι θα χειροκροτούν, άλλοι θα συμβιβάζονται με την αδυναμία τους να αντισταθούν και θα σωπαίνουν, και άλλοι θα μεταναστεύουν. Η αλαζονική και βάναυση συμπεριφορά φαίνεται να ενισχύει τη θέση του. Ομως, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, όσο επωμίζονται το βάρος του τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ, τόσο θα αναγκαστεί κάποια στιγμή η Τουρκία να πάρει θέση. Τότε θα υποστεί τις συνέπειες της δυσαρέσκειας της μιας ή της άλλης πλευράς. Η χρησιμότητα της Τουρκίας αυτόν τον καιρό ίσως τυφλώνει τον Ερντογάν και δεν μπορεί να αντιληφθεί το γεγονός ότι έχει αποκτήσει πολλούς εχθρούς στην Ουάσιγκτον, μεταξύ και των δύο κομμάτων. Επίσης, η κριτική που δέχεται η γερμανική κυβέρνηση για τη διστακτικότητά της όσον αφορά την αντιμετώπιση της Ρωσίας, ίσως οδηγήσει σε μια πιο σθεναρή στάση εναντίον της Τουρκίας σε θέματα ανθρώπινων δικαιωμάτων. (Χωρίς, βέβαια, να οδηγήσει σε ρήξη, καθώς οι οικονομίες των δύο χωρών είναι στενά συνδεδεμένες).
Παρακολουθώντας διαχρονικά την πορεία του πολυμήχανου Ερντογάν, τις μεταλλάξεις, τις ανατροπές, τον καιροσκοπισμό, αποσαφηνίζεται και πόσο δυναμική και ανθεκτική χώρα είναι η Τουρκία – και πόσο καλύτερα θα ήταν τα πράγματα στην περιοχή εάν ο Τούρκος ηγέτης νοιαζόταν πραγματικά για τον λαό του. Τότε δεν θα επέλεγε τις συνεχείς τριβές με τους γείτονες, τη στρατιωτικοποίηση της πολιτικής εντός και εκτός συνόρων. Το μεγαλύτερο θύμα της βασιλείας του Ερντογάν των τελευταίων ετών είναι ο τουρκικός λαός. Τον οδηγεί ολοένα πιο μακριά από τη φιλελεύθερη δημοκρατία, την οποία πήγε να αγγίξει, και της οποίας ο πιο εμβληματικός εκπρόσωπος μόλις καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη.
