Από όλα τα σενάρια που υφαίνονταν δύο μήνες πριν για την εξέλιξη του πολέμου, εξακολουθούμε να βρισκόμαστε στην τροχιά προς το χειρότερο. Το χειρότερο για όλους.
Παρότι η Ευρώπη συσπειρώθηκε πίσω από τις ιδρυτικές αρχές της, αρχίζει ήδη να νιώθει την πίεση από τις παρενέργειες. Αρχίζει να εμφανίζει τις πρώτες ρωγμές υπό τον ενεργειακό εκβιασμό του Πούτιν.
Παρότι η Ουκρανία άντεξε πέραν πάσης προσδοκίας, και κατάφερε να προστατεύσει την πρωτεύουσά της, εξακολουθεί να καταβάλλει μεγάλο φόρο αίματος. Εξακολουθεί να καταστρέφεται και να ερημώνει, χωρίς να διαφαίνεται τρόπος διά του οποίου θα διασώσει ακέραια την κυριαρχία της.
Παρότι η ρωσική οικονομία επιδεικνύει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις κυρώσεις απ’ ό,τι αναμενόταν, η Ρωσία βρίσκεται παγιδευμένη σε έναν πόλεμο πoυ δεν απομειώνει μόνο τη στρατιωτική της ισχύ· καταρρακώνει κάθε μέρα που περνάει ολοένα και περισσότερο τη διεθνή της θέση, αλλά και το ιστορικό της ανάστημα.
Παρότι η Αμερική αποκατέστησε έως ένα βαθμό τον ρόλο της ως ηγέτιδας δύναμης της Δύσης, δεν είναι σε θέση να αρθρώσει ξεκάθαρους στρατηγικούς στόχους για μια έκβαση του πολέμου που δεν θα αποδειχθεί ξανά εύθραυστη έναντι του ρωσικού αναθεωρητισμού.
Οταν η λογική υπέκυψε στην αιματηρή πλάνη, η Ευρώπη αφοπλίστηκε.
Αν ο φόβος ήταν ότι η Ουκρανία θα καταστραφεί, η ευρωπαϊκή οικονομία θα αποσταθεροποιηθεί, ενώ ταυτόχρονα ο Πούτιν θα αυτοεγκλωβιστεί σε ένα τέλμα, που θα τον κάνει περισσότερο επικίνδυνο, τότε ναι. Ο φόβος επαληθεύεται.
Πριν από τον πόλεμο, η Ευρώπη είχε μόνο έναν τρόπο να «διαβάσει» τον Πούτιν και να βρει ισορροπία μαζί του: το δόγμα ότι κανείς δεν πρόκειται να πάει ποτέ κόντρα στο συμφέρον του. Κανείς, ούτε ο ίδιος ούτε οι ολιγάρχες της αυλής του, δεν θα παραβίαζε τη λογική – και δη την οικονομική λογική, όχι μόνο των διακρατικών οικονομικών δεσμών, αλλά της διατήρησης του δικού τους, ιδιωτικού, πλούτου.
Οταν η λογική υπέκυψε στον μεγαλοϊδεατισμό, η Ευρώπη δεν είχε εναλλακτικό δόγμα. Δεν ήξερε πώς να εξηγήσει –πόσο μάλλον να αναχαιτίσει– τη δυστοπία της αιματηρής πλάνης, πάνω στα συντρίμμια της οποίας η ίδια είχε οικοδομηθεί.
Κάπως έτσι, χωρίς μπούσουλα, η Ευρώπη έχει φτάσει στο δίλημμα: Τι να κάνει; Να εντείνει τον εξοπλισμό της Ουκρανίας και τον αποκλεισμό της Ρωσίας, διακινδυνεύοντας να παρατείνει το τέλμα; Ή να πιέσει τους Ουκρανούς να συμφιλιωθούν συντομότερα με το μοιραίο, υποσχόμενη, αντί για όπλα, βοήθεια ανοικοδόμησης;
Πρόκειται για δίλημμα κούφιο. Το δεύτερο σκέλος του δεν στέκει. Ο εισβολέας δεν διαθέτει καν τον ορθολογισμό του συμφέροντος· της μικρότερης ζημιάς· του λιγότερου αίματος. Ο Πούτιν δεν διαπραγματεύεται. Σκοτώνει. Δεν συζητάει. Εκβιάζει. Δεν θα σταματήσει αν δεν αναγκαστεί.
