Το 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία πέρασε στην Ιστορία, με τον πρόεδρό του, Αλέξη Τσίπρα, να δηλώνει ότι το μεγάλο στοίχημα τώρα είναι η εκλογή προέδρου και Κεντρικής Επιτροπής από τη βάση του κόμματος στις 15 Μαΐου. «Θα είναι το μήνυμα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δυναμώνει και ότι τελειώνει ο εφιάλτης», είπε. «Θα είναι το μήνυμα ότι τελειώνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη». Είναι σημαντικό σημείο στην πολιτική ζωή όταν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης συζητάει την πορεία του και καταθέτει προτάσεις για το μέλλον του ιδίου και της χώρας. Η δημοκρατία χρειάζεται περιβάλλον υγιούς αντιπαράθεσης, στο οποίο διαμορφώνονται ιδέες, εξελίσσονται νοοτροπίες, ανανεώνονται θεσμοί και πρωταγωνιστές. Χρήσιμο ήταν, λοιπόν, το συνέδριο. Χρήσιμη θα είναι και η εκλογή της 15ης Μαΐου. Αυτό που δεν διαφαίνεται, όμως, είναι μια πρόταση, μια αλλαγή νοοτροπίας, μια ανάσα ανανέωσης που έχει ανάγκη ο δημόσιος βίος. Και στην εκλογή της 15ης Μαΐου που προβάλλει με τόσο ενθουσιασμό ο Τσίπρας, ο ΣΥΡΙΖΑ ακολουθεί στα βήματα της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.
Δεν χρειάζεται να εξετάσουμε τις αιτίες της αντιπαράθεσης που εκδηλώθηκε λίγο πριν από τη λήξη του συνεδρίου, μεταξύ της «πλειοψηφίας» και της «μειοψηφίας». Αφορούσε θέματα που απασχολούν το κόμμα και καλά κάνουν και εκφράζουν τις διαφωνίες τους. Ομως, ο θυμός που εκφράστηκε από κάποιους εναντίον της μειοψηφίας, σε συνδυασμό με την αποθέωση του πιο εριστικού των αγαπημένων του προέδρου, δείχνει μια επιθετικότητα που αποβλέπει περισσότερο στον αφανισμό του αντιπάλου παρά στη γόνιμη συζήτηση και συνεννόηση. Με άλλα λόγια, βλέπουμε ανανέωση όχι της πολιτικής αλλά του παλαιοκομματισμού. Το κόμμα εξαρτάται από τον αρχηγό, και οι οπαδοί του επιβάλλουν την «ορθοδοξία», με αντάλλαγμα την ενίσχυση της δικής τους θέσης εις βάρος του «αντιπάλου». Εάν η μαζική εκλογή του αρχηγού ενισχύσει τη θέση του περαιτέρω, εις βάρος της εσωκομματικής αντιπολίτευσης, τότε οι άνθρωποι του αρχηγού υιοθετούν την πρόταση χωρίς καμία αμφιβολία. Δεν τους ενδιαφέρει εάν έχουν δίκιο όσοι ανησυχούν για την πορεία του κόμματος, ούτε για το ότι το στοίχημα (όπως το θέτει ο Τσίπρας) μπορεί να μην τους βγει εάν η προσέλευση στη διαδικασία δεν δείχνει τον δυναμισμό της εκλογής προέδρου που είδαμε στη Ν.Δ. και στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.
Αυτό που δεν διαφαίνεται από το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι μια πρόταση, μια αλλαγή νοοτροπίας, μια ανάσα ανανέωσης που έχει ανάγκη ο δημόσιος βίος.
Ο Τσίπρας πρωταγωνιστεί αρκετά χρόνια στην πολιτική ζωή μας για να ξέρει ότι αυτοί που κερδίζουν ψήφους είναι αυτοί που φωνάζουν, που εμπνέουν τους οπαδούς και εξοργίζουν τους εχθρούς. Γνωρίζει ότι άλλοι κάνουν τη δουλειά, άλλοι που, π.χ., σώζουν τη σχέση της χώρας με τους εταίρους μετά την απομάκρυνση παραληρηματικού προκατόχου τους, όπως συνέβη το 2015. Κι όμως, σαγηνεύεται από τους φασαριόζους. Ο λόγος είναι απλός: το είδος αυτό εξελίχθηκε μέσα από πολλές γενιές και ιστορικά γεγονότα. Τέτοιοι «μαχητές» συντηρούν το κόμμα στο 25% στις δημοσκοπήσεις, του επιτρέπουν να ελπίζει σε επαναφορά στην εξουσία. Εάν οι σοβαροί άνθρωποι και οι προτάσεις τους «έδιωχναν» τους φασαριόζους, θα απογοήτευαν τους οπαδούς. Οσο, λοιπόν, ο Τσίπρας αισθάνεται ότι ο Πολάκης τού είναι χρήσιμος, τόσο θα τον ενθαρρύνει. Συνεπώς, θα ανέχεται τις επιθέσεις εναντίον αξιόλογων στελεχών από τους φίλους του Πολάκη στα μέσα ενημέρωσης και από τα τρολ που υποστηρίζουν την «προεδρική γραμμή». Ετσι, με νέα μέσα διεξάγεται η μάχη που συντηρεί τον παλαιοκομματισμό μέσα στο κόμμα και στην ευρύτερη πολιτική σκηνή.
Ορθώς ο Τσίπρας θέλει να διευρύνει τη βάση του ΣΥΡΙΖΑ, για να τον κρατήσει στο παιχνίδι. Ομως, η πορεία του αρχηγού αποδεικνύει τα όρια της αυθαιρεσίας και του καιροσκοπισμού. Η επιλογή του Βαρουφάκη την πιο κρίσιμη στιγμή για τη χώρα, το συνοικέσιο με τον Καμμένο, η συγκατοίκηση με τον Λαφαζάνη και άλλους ενός απολιθωμένου πολιτικού συστήματος, δείχνουν πόσο ανάγκη υπήρχε –και υπάρχει– για σθεναρή εσωτερική αντιπολίτευση και αξιόπιστους κομματικούς θεσμούς. Εάν υπάρξουν τέτοιες δικλίδες ασφαλείας, όμως, πιθανότατα θα είναι παρά τη θέληση του αρχηγού και των στενότερων συμβούλων του – πράγμα που θα οδηγήσει σε νέους κραδασμούς. Τέτοια εσωκομματική κουλτούρα δεν βλάπτει μόνο το κόμμα, διαχέεται σε όλη την πολιτική σκηνή. Αλλα κόμματα δεν είναι αψεγάδιαστα, κυρίως τώρα με την εξάπλωση των κοινωνικών δικτύων. Ομως, η ακραία επιθετικότητα των τρολ του ΣΥΡΙΖΑ εμπνέει αντίστοιχες συμπεριφορές από αντίπαλους «ψηφιακούς τραμπούκους». Πολιτική αντιπαράθεση με χυδαίες προσωπικές επιθέσεις λειτουργεί εις βάρος των καλών ανθρώπων στην πολιτική και της δημοκρατίας.
Η αδιάκοπη επιθετικότητα εναντίον του αντίπαλου αρχηγού είναι άλλο ένα σημάδι του παλαιοκομματισμού που εκφράζει και συντηρεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Ετσι, πέρα από τις πατροπαράδοτες υποσχέσεις για προσλήψεις και λεφτά για όλους, ο Τσίπρας διανθίζει την αντιπολιτευτική του τακτική με δηλώσεις κατά της «χειρότερης κυβέρνησης από τη Μεταπολίτευση, την κυβέρνηση Μητσοτάκη». Στοχεύει στο πρόσωπο, όχι στην πολιτική, με υπερβολικές και προφανώς άστοχες δηλώσεις. Παρομοίως, και στο κόμμα «παίζει» κάποια πρόσωπα εις βάρος της πολιτικής. Το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επέτρεψε να παρακολουθήσουμε αξιόλογους ανθρώπους αλλά και τα συμπτώματα μιας καθήλωσης σε συμπεριφορές που απομακρύνουν ικανούς ανθρώπους από την πολιτική, δυσκολεύουν τη συνεννόηση, εμποδίζουν την επίλυση προβλημάτων. Καλό θα ήταν να το δουν και στον ΣΥΡΙΖΑ, να μη μείνουν μόνο στις αιώνιες δηλώσεις για νέες αρχές, αλλαγή και πρόοδο.
