O ελληνισμός της Μαύρης Θάλασσας πληρώνει βαρύ τίμημα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Οι περιοχές στα παράλια αλλά και στα ενδότερα, όπου αιώνες τώρα το ομογενειακό στοιχείο ζει και δημιουργεί σε όλα τα επίπεδα, αποτελούν τον κύριο στόχο των Ρώσων εισβολέων και για την επίτευξή του δεν διστάζουν να πνίξουν στο αίμα πόλεις και χωριά. Κάτω από τα ερείπια της Μαριούπολης θάφτηκε ήδη ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πολιτισμού και πιθανότατα αυτό θα γίνει και εάν, όπως φαίνεται, επιχειρήσουν οι ρωσικές δυνάμεις να καταλάβουν και την Οδησσό.
Σαφής εικόνα για τα ανθρώπινα θύματα στην ομογένεια δεν μπορεί να υπάρξει όσο οι μάχες συνεχίζονται, ούτε για τις καταστροφές των υποδομών.
Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική ομογένεια θα βγει τραυματισμένη από τη σύγκρουση. Τέτοιες ώρες προέχει, βεβαίως, η προστασία της ανθρώπινης ζωής και εν προκειμένω των ομογενών που παρέμειναν, είτε γιατί δεν μπόρεσαν να φύγουν είτε γιατί επέλεξαν να υπερασπιστούν, μαζί με τους Ουκρανούς συμπατριώτες τους, τις πατρογονικές τους εστίες. Ομως η εξωτερική πολιτική μας πρέπει να «κοιτάζει» και την επόμενη ημέρα. Η παρουσία της ομογένειας στις ακτές της Ουκρανίας, της Ρωσίας, της Γεωργίας νομιμοποιεί, αιώνες τώρα, γεωπολιτικά το ελληνικό ενδιαφέρον στη Μαύρη Θάλασσα, ανεξαρτήτως αν το εθνικό κέντρο (δεν) αξιοποίησε τα εκεί παιδιά της προς όφελος των γενικότερων συμφερόντων του. Το ταξίδι του Νίκου Δένδια στην Οδησσό, πέραν της ανθρωπιστικής του πλευράς, εμπεριέχει και τέτοιους συμβολισμούς. Την επομένη του πολέμου ο γεωπολιτικός χάρτης στην ευρύτερη περιοχή θα επανασχεδιαστεί και οι εθνικές μειονότητες, όχι μόνο στην ουκρανική επικράτεια, θα χρησιμοποιηθούν ως διπλωματικά εργαλεία στη διαμόρφωση της νέας πραγματικότητας.
Κινητικότητα επ’ αυτού έχει ήδη αρχίσει να καταγράφεται. Η Ουκρανία κατηγορεί την Ουγγαρία ότι έχει βλέψεις για την Υπερκαρπαθία, η Ρουμανία γκρινιάζει για τους δικούς της πληθυσμούς στην Ουκρανία, η Βουλγαρία διεκδικεί μειονότητα στη Βόρεια Μακεδονία, η Τουρκία κάνει το γνωστό παιγνίδι και η Ελλάδα σπεύδει να προστατεύσει την ομογένειά της. Η επιχείρηση σωτηρίας, εφόσον αυτό καταστεί εφικτό, με τον απεγκλωβισμό όσο το δυνατόν περισσότερων ομογενών από τις εμπόλεμες περιοχές, προβάλλει, βεβαίως, επιτακτική. Ωστόσο, θα πρέπει να σκεφτούμε και το μετά. Τα παράλια της Αζοφικής δεν πρέπει να αδειάσουν από τους Ελληνες και κυρίως ως δική μας επιλογή. Κάτι τέτοιο θα βόλευε πολλούς στην περιοχή. Είναι ανάγκη το προαιώνιο ελληνικό προγεφύρωμα να κρατηθεί, ώστε να έχει η Ελλάδα πρόσβαση και λόγο στη μεταπολεμική πραγματικότητα στον Εύξεινο Πόντο. Η παρουσία του υπερδραστήριου ελληνικού στοιχείου αποτελεί το ισχυρό όπλο της.
