Ο θύτης ζήτησε συγγνώμη, δηλώνοντας ότι ντρέπεται για τη συμπεριφορά του, η σύζυγός του παρέπεμψε εμμέσως στην ψυχιατρική μιλώντας για ανάγκη θεραπείας και η Ακαδημία Κινηματογράφου διενεργεί έρευνα για το περιστατικό.
Δεν θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά στο πλαίσιο του δυτικού πολιτισμού. Οι αξιόποινες πράξεις, όπως είναι η άσκηση βίας, τιμωρούνται εκτός εάν ο δράστης δείξει ειλικρινή μεταμέλεια, χρειάζεται ψυχιατρική φροντίδα και αντιμετωπιστεί με επιείκεια από το θύμα.
Στη Μόσχα θα ήταν αλλιώς. Η επίδειξη πυγμής επιτρέπεται αν είσαι καθεστωτικός και ο τραμπουκισμός είναι επίσημη πολιτική του Κρεμλίνου. Οι άνθρωποι του Πούτιν είναι πιο ίσοι απέναντι στον νόμο και οι δημοκρατικοί κανόνες έχουν σχετική ισχύ.
Είναι διαφορετικές και οι αξίες. Ο αυταρχισμός θαυμάζεται ή τρομάζει, η επιβολή έχει μεγαλύτερη σημασία από τον διάλογο, η καταστροφικότητα είναι πολιτική αρετή, το δίκαιο του ισχυροτέρου εμπνέει το σύστημα εξουσίας, ο ηγέτης κάνει επίδειξη τοξικής αρρενωπότητας άλλοτε ποζάροντας ημίγυμνος και άλλοτε ανακοινώνοντας ότι θα διορθώσει τα λάθη του Λένιν.
Ο Γουίλ Σμιθ άφησε σε αμηχανία τους υποστηρικτές του απολογούμενος για την απαίσια πράξη του. Και στη χώρα μας βρήκε πολλούς που τον χειροκρότησαν επειδή έδειρε σε ζωντανή σύνδεση αυτόν που προσέβαλε τη σύζυγό του με ένα κακόγουστο αστείο.
Ενα 24ωρο κράτησε η χαρά του οπαδισμού. Μετά, οι θιασώτες του βρέθηκαν στη δύσκολη θέση να υπερασπίζονται μια συμπεριφορά που την αποκήρυξε ο ίδιος και η οποία, όπως άφησε να εννοηθεί η σύζυγός του, συνδέεται με ψυχιατρικό πρόβλημα, που, ωστόσο, δεν αίρει τον καταλογισμό.
Μα, προφανές δεν ήταν; Οχι σε όλους. Υπάρχει εκεί έξω πολύς κόσμος που έλκεται από τη βία, το δίκαιο της ισχύος και τα άκρα, δεν τρομάζει με την υπέρβαση του μέτρου και των ορίων, επιδιώκει την οξύτητα, θρέφεται με τον φανατισμό και την υπερένταση.
Ακόμη περισσότερο, που δεν θεωρεί αδιαπραγμάτευτες τις βασικές αρχές της δυτικής δημοκρατίας ούτε πιστεύει οπωσδήποτε στην ειρηνική επίλυση των διαφορών μεταξύ ανθρώπων και χωρών.
Ενδεχομένως θα είδαν με κατανόηση τη βιαιοπραγία του Γουίλ Σμιθ αυτοί που πήγαν έξω από το σπίτι της Πισπιρίγκου στην Πάτρα για να απειλήσουν τους συγγενείς της και να ζητήσουν κρεμάλες. Αν την είχαν μπροστά τους θα την έγδερναν, θα την κούρευαν ή θα την έκαιγαν, γιατί δεν τους αρκεί η προβλεπόμενη από τον ποινικό κώδικα τιμωρία ούτε μπορούν να περιμένουν μια χρονοβόρα δικαστική διαδικασία. Θέλουν αίμα εδώ και τώρα· να πάρουν τον νόμο στα χέρια τους και να εκφράσουν τη δίκαιη οργή τους με το σώμα τους. Ακόμη και πολιτικά στελέχη της Ν.Δ. (Νικολάου, Κυρανάκης) φώναξαν ότι δεν υπάρχει προβλεπόμενη από τον νόμο δίκαιη τιμωρία για ένα τόσο τερατώδες έγκλημα. Τι να έχουν, άραγε, στο μυαλό τους; Τους νόμους μιας άλλης δυτικής χώρας ή μήπως τη θανατική ποινή, την επαναφορά της οποίας συζητούν στη Ρωσία, τώρα που αποβλήθηκαν από το Συμβούλιο της Ευρώπης;
Ο Χιλιανός ψυχαναλυτής Ricardo Readi είπε πριν από λίγες ημέρες, σε ένα σεμινάριο της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ενωσης, ότι «υπάρχει μια Ρωσία μέσα σε κάθε χώρα». Δίκιο έχει.
Ο Πούτιν σκοτώνει αμάχους στην Ουκρανία γιατί υπάρχουν πολλοί που τον δικαιολογούν, τον καταλαβαίνουν, τον φοβούνται ή τον ανέχονται. Και αν τολμούσε να τον ενοχλήσει ένας stand up comedian, θα τον δηλητηρίαζε, αν δεν τον έστελνε στη φυλακή. Και δεν θα ζητούσε συγγνώμη εκ των υστέρων όπως ο Γουίλ Σμιθ. Ούτε φυσικά θα αναζητούσε θεραπεία.
* Η κ. Αγγελική Σπανού είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας.
