Στην Ουκρανία ο τρυφηλός δυτικός κόσμος ανακαλύπτει την ξεχασμένη έννοια της πατρίδας. Οι πολίτες των ευρωπαϊκών κρατών προσπαθούν να κατανοήσουν τι είναι αυτό που ωθεί τους Ουκρανούς πολίτες, με το όπλο στο χέρι, να αμύνονται για 28 ημέρες απέναντι στις υπέρτερες δυνάμεις του Ρώσου εισβολέα. Θα μπορούσαν κάλλιστα να παραιτηθούν από κάθε αντίσταση από την πρώτη ημέρα της εισβολής και να γλιτώσουν από τα δεινά που βιώνουν καθημερινά. Ή ακόμα καλύτερα, θα μπορούσαν να αποδεχθούν το μοντέλο των σχέσεων της πατρίδας τους με τη Ρωσία που ήθελε να επιβάλει ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Να γίνουν δηλαδή μια χώρα περιορισμένης κυριαρχίας.
Τίποτα από αυτά δεν έγινε. Γιατί; Γιατί στην ψυχή των Ουκρανών υπάρχει η έννοια της πατρίδας. Μια έννοια που εξακολουθεί και κινητοποιεί εκατομμύρια Ουκρανούς πολίτες. Η απτή υλικότητα αυτής της έννοιας αποτυπώνεται μόνο στις γραμμές των συνόρων, όπως φαίνονται στους χάρτες.
Ολα τα υπόλοιπα συστατικά στοιχεία της βρίσκονται στο φαντασιακό επίπεδο. Η σημαία δεν είναι ένα κομμάτι πανί, χρωματισμένο. Ο Εθνικός Υμνος δεν είναι νότες σκορπισμένες στο πεντάγραμμο. Η Ιστορία δεν είναι σελίδες βιβλίων και αφηγήσεις γεγονότων. Η επίκληση των εθνικών ηρώων δεν είναι απλώς ένα μνημόσυνο. Ολα αυτά μαζί συγκροτούν την ιστορική μνήμη, το βασικό συστατικό στοιχείο της έννοιας της πατρίδας. Υπέρ βωμών και εστιών.
Στον δυτικό κόσμο δυστυχώς φαίνεται πως επικρατούν άλλες αξίες και είναι λογικό. Δεν υπάρχει ορατός εξωτερικός εχθρός, δεν υπάρχει μία δύναμη που να απειλεί την εδαφική ακεραιότητα αυτών των κρατών, δεν υπάρχει το κίνητρο και το ερέθισμα για έναν εθνικό συναγερμό. Αν δεν μυρίζεις τα απειλητικά χνώτα τού γείτονά σου, δεν συνειδητοποιείς την έννοια της πατρίδας, καθώς σε τελική ανάλυση αυτή η έννοια βρίσκεται σε αμφίδρομη σχέση με το καθήκον της υπεράσπισής της. Διαμορφώνεται από αυτό και το διαμορφώνει.
Προφανώς οι δυτικές κοινωνίες δεν είναι πολεμικές κοινωνίες. Εχουν οικοδομηθεί πάνω σε άλλες βάσεις, με άλλες προτεραιότητες και γι’ αυτό κατέφυγαν στην πυρηνική προστασία των ΗΠΑ. Ετσι, σήμερα στέκονται μεν στο πλευρό των Ουκρανών, αλλά με κρυφή σκέψη οι Ευρωπαίοι πολίτες υποθέτω ότι λένε: ας παραδοθούν να τελειώνουμε.
